2
1. UVOD
Savremeni način života, svakodnevna trka za materijalnim dobrima koja su neophodna za
egzistenciju, napredak i dalji razvoj uslovljavaju čovjeka da zaboravi na osnovne prirodne
potrebe ljudskog organizma. Novonametnuti uslovi života čovjeku ograničavaju prostor i
aktivno vrijeme za upražnjavanje različitih oblika rekreativnih aktivnosti i drugih sportskih
oblika. Nedovoljna fizička aktivnost i smanjena fizička angažovanost je najveći zdravstveni
problem jedne nacije, a dokazano je da je to faktor koji doprinosi razvoju raznih oboljenja,
između ostalog najviše razvoju hroničnih bolesti i poremećaja. Prema raznim istraživanjima,
neaktivnost za 35% povećava rizik od razvoja hipertenzije i poznato je da osobe koje su u lošoj
fizičkoj formi ili kondiciji, imaju za 52% veći rizik od te bolesti nego osobe koje su dobroj
fizičkoj formi. Kada se spomene neaktivnost, neizbježno je spomenuti propratne faktore kao što
su gojaznost i promjene u fizičkoj kompoziciji čovjeka na osnovu koje se može steći utisak o
sopstvenom načinu i stilu života. Primjena dozirane i redovne fizičke aktivnosti djeluje
preventivno u sprečavanju rizika nastajanja kardiovaskularnih oboljenja, gojaznosti, u borbe
protiv kancerogenih oboljenja, dijabetesa, osteoporoze, stresa, anksioznosti, depresije, i drugih
bolesti savremene civilizacije. Motivacija za fizičkim vježbanjem nema samo zdravstveni
karakter, već su prisutni i drugi bitni motivi. Najčešće upražnjavani programi fizičkog vježbanja
kod žena su različiti grupni fitnes programi.Cilj ovih programa kod žena je da se zadovolje
motivi za očuvanjem zdravlja, poboljšanjem fizičkog izgleda i redukcijom mase. Kada se
govori o ženskoj populaciji, sve više ih vježba iz razloga što se bolje osjećaju, napetost je manja,
funkcionalno i emotivno su sposobnije, a samim tim i operativnije, izdržljivije u brojnim
poslovima, porodičnim aktivnostima i mnogim drugim obavezama.Grupni fitnes programi po
sturukturi, pripadaju polistrukturalnim cikličnim aktivnostima i pozitivno djeluju na
antropološke karakteristike i sposobnosti kako žena, tako i muške populacije. Neki od grupnih
fitnes programa mogu biti realizovani i mogu se odabrati i u odnosu na sadržaj izvođenja
aktivnosti.
4
3. FITNES
3.1. Pojam fitnesa
Riječ fitnes je nastala od osnove „fit“ (engl.- to be fit), prevedeno na srpski „znači sve ono što
savremeni programi i pokreti fizičke kulture žele da čovjek bude, dakle, sposoban, zdrav, gotov,
dobar, spreman, podesan. U osnovi riječi fitnes se nalaze fizička aktivnost, snaga, izdržljivost,
pokretljivost, pravilna ishrana a sve to u službi dobrog zdravlja. Fitnes podrazumijeva bavljenje
sobom uz očuvanje i poboljšanje zdravlja u cilju popravljanja sopstvene fizičke kondinicije
(forme), kroz redovnu fizičku aktivnost. Fizička forma (fitnes) je skup karakteristika koje osoba
ima, ili razvija, a koje su povezane sa sposobnošću za obavljanje određene fizičke aktivnosti.
Fizička pripremljenost (forma) sastavljena je od mjerljivih komponenti koje omogućavaju
osobi da poboljša svoje aktivnosti u okviru različitih sportskih, rekreativnih i svakodnevnih
zahjeva. Forma se u ovom smislu uobičajno postiže specifičnim režimom koji se sastoji iz
strukturisanih epizoda vežbanja u zatvorenom ili otvorenom prostoru.
1
Fitnes označava u užem
smislu dobro razvijene fizičke sposobnosti (engl.: physical fitness) koje čovjeku obezbjeđuju
optimalnu prilagođenost u uslovima savremenog života, a u širem smislu fizičku pripremu,
čitav pokret rekreativnog vježbanja u cilju popravljanja fizičkih sposobnosti, u funkciji
zdravlja, boljeg raspoloženja, estetike i dr. Fitnes u najširem smislu predstavlja savremen,
zdrav, aktivan stil života koji pored odgovarajuće, dozirane fizičke aktivnosti, podrazumijeva i
uravnotežen odnos vježbanja, odmora i svakodnevnih profesionalnih, porodičnih i drugih
obaveza, kao i izbalansiranu ishranu. Ovaj termin prihvaćen je u svijetu kao univerzalni termin
koji podrazumijeva „dobro zdravstveno, motoričko, estetsko, psihičko, socijalno, i ekonomsko
stanje čovjeka“. Često se pod terminom „fitnes” podrazumjevaju „fizička sposobnost” i „fizička
priprema”. Pojam fitnesa, u sportskom i rekreativnom smislu, dublje zadire u sfere ljudskog
bića, može se posmatrati sa više aspekata: duhovnog, fizičkog, psihološkog i sociološkog. U
duhu pravoslavnog učenja poimanje duhovnog i tjelesnog u čovjeku, govori da je duh srčan, ali
je tijelo slabo. Estetika tijela kao polje teološke ljepote predstavlja blagodatnu energiju koja
prožima cjelokupno biće. „Pravoslavlje nije samo sistem pravila vježbe za spasenje duše, nego
izvorište duhovne slave i preobražaja tijela, tj. spasenje i preobražaja psihofizičkog čovjeka“,
pretočeno u savremeno, označava promijenu u čovjeku sposobnog i zdravog za život u
savremenom svijetu. Zdravlje nije samo odsustvo bolesti, ono ima socijalnu, psihološku i
fizičku dimenziju. Zdravlje predstavlja sposobnost da se na adekvatan način odgovori na
1
Jocić-Vignjević, P. (2012). Razvoj grupnih fitnes programa od Vorkouta do dauac.Beograd: Univerzitet u
Beogradu - Fakultet sporta i fizičkog vaspitanja
