4
1.UVOD
Tema mog maturskog rada jesu anomalije bubrega i uretera. Učestalnost anomalija bubrega,
bubrežne karlice i uretera je različita, sudeći i po patološko anatomskim nalazima. Međutim
porast anomalija je sve veći i sve više je promjena na organima nastalo u toku embrionalnog
razvoja. Prvo ću navesti kratku anatomiju bubrega i uretera,a zatim nastaviti
anomalijama.Bubreg je duguljasti organ oblika graha. Kod normalno razvijenog bubrega,
površina je glatka, crvenkasto-plava. Bubreg je ovijen vezivnom čahurom, a oko čahure se
nalazi sloj masnog tkiva koji održava toplinu i učvršćuje bubreg, zajedno čine tzv. bubrežnu
ovojnicu.Do bubrega dolaze štetne ili suvišne tvari koje se potom izlučuju iz tijela.Osnovna je
građevna jedinica bubrega nefron. Svaki bubreg sadrži otprilike milijun nefrona. Nefron
započinje u bubrežnoj kori Malpighijevim tjelešcem, koje se sastoji od spleta krvnih žila-
glomerula. Glomerule su smještene u Bowmanove čahure. U čahuru ulazi arteriola afferens, i
stvara glomerul. Iz čahure izlazi arteriola efferens.Ureter je cijev duga 25-30 cm, spaja
bubrege i mokraćni mjehur. To je mala muskularizirana cjev; njena mišićna vlakna su
iregularno spiralno peristaltike uretera. Muskualtura uretera nastavlja se na zdjelicu, a distalno
na trigonum mokraćnog mjehura. Snadbjevanje preko renalnih, spermatičnih ili ovarijalnih, i
vezikalnih arterija.Urin se transportira kroz uretere pomoću peristaltičkih kontrakcija
(nekoliko kapi se transportira u intervalu od 12 do 20 sekundi).
2. ANOMALIJE BUBREGA
Anomalije bubrega su veoma raznovrsne i mogu se podijeliti na više grupa:
I.Anomalije broja
II.Anomalije veličine i strukture
III.Anomalije položaja
IV.Anomalije oblika i međusobnog odnosa bubrega
V.Anomalije rotacije
VI. Anomalije krvnih sudova bubrega
3.ANOMALIJE BROJA BUBREGA
U anomalije broja bubrega spadaju agnezija jednog ili oba bubrega ili prisustvo prekobrojnog
bubrega(ren supernumerosus).Agnezija je izostanak razvoja nekog organa ili tkiva zbog
odustva embrionalne osnove,iz koje se taj organ normalno razvija, ili zato što nema normalne
inicijacije njenog razvoja.Aplazija označava prestanak procesa razvoja,koji je započeo i zatim
zastaje u ranoj fazi razvoja.
3.1.AGNESIO RENIS BILATERALIS (TOTALIS)
Izostanak razvoja oba bubrega je vrlo rjetka anomalija,inkompatibilna sa
životom.Većina djece umire unutar 24-48h,a 40% se rađa mrtvo.Anomalije je veoma rjetka.U
literaturi je opisano više od 400 slučajeva.Oko ¾ ove djece je muškog spola.
Anatomija
Bubrežno tkivo je potpuno odsutno ili se nalazi nešto mezenhimnog tkiva sa primitivnim
glomerulima.Bubrežna areterija nije razvijena.Ureter je djelimično ili potpuno nerazvijen a
može biti i atretičan.Bešika nedostaje kod većine, ali i ako postoji pokazuje hipoplaziju i
nejasno formiran trigonum. Penis je većinom normalno razvijen,testisi su sitopični.I kod
ženskog spola česte su urogenitalne anomalije.
pubertetu se može razviti unilateralni hydrohematocolpos.Postoje i abnormalnosti
poput:septalne i valvularne mane srca,anus imperoforatus i deformisane falange.
Simptomi i znaci
Kongenitalni solitrani bubreg ima normalnu funkciju i sve dok nema komplikacija simptomi
su odsutni.Nema dokaza da je solitarni bubreg sklon pojavi raznih oboljenja.No međutim ako
se pojavi određena bolest bubrega,posljedice su teže u odnosu na postojanje oba
bubrega.Jednostrana opstrukcija uvijek daje anuriju.Pri odsustvu uroloških oboljenja
unilateralna agnezija bubrega ne isključuje normalnu dužinu života.Ponekad se anomalija
slučajno otkriva kod težih fizičkih radnika,koji do tog momenta nizu znali za agneziju jednog
bubrega.
Dijagnoza
Na kongenitalni solitarni bubreg treba posumnjati kod svih osoba sa anomalijama seminalnog
trakta(odustvo tijela i repa parasjemenika),odnosno anomalijama ženskih spolnih
organa.Cistoskopija pokazuje odsustvo odgovarajućeg trigonuma ili njegovu
asimetriju.Orificijum se ne vidi,ponekad zbog ektopije.Ekskretorna urografija i tomografija ne
pokazuje prisustvo bubrega(nema sjenke drugog bubrega,niti lučenja kontrasta).Drugi bubreg
je kompenzatorno uvećan,a njeov pijelon je velik.Ultrasonografija također ne otkriva bubreg
na jednoj strani Scintigrafija pokazuje da nema vezivanja radioizotopa u predjelu
bubrega.Aortorenovazografija pokazuje agneziju bubrežne arterije i bubrežnog tkiva.
Liječnje
Bolesti solitarnog bubrega i prateće komplikacije imaju mnogo ozbiljniju prognozu.Liječenje
opstrukcije i infekcije mora biti brzo i energično.Pri hirurškom radu potrebna je maksimalna
konverzacija bubrežnog parenhima.Uspješno liječenje kalkuloze,TBC-a i urinarne infekcije
smanjilo je mortalitet i morbiditet ovih bolesti na solitarnom bubregu.Samo 15% sa
unilateralnom agnezijom umire direktno od bolesti bubrega.Prije svake nefrektomije hirurg je
dužan da provjeri stanje drugog bubrega jer je unilateralna agnezija relativno česta anomalija.
8
3.3. REN SUPERNUMEROSUS
Prekobrojni bubreg je veoma rjetka anomalija.Opisano je više od 60 slučajeva.Javlja
se često kod pola spola i češće na lijevoj strani.Opisan je samo jedan slučaj sa obostranim
prekomjetnim bubregom.Po pravilu pored dva normalna bubrega postoji i treći bubreg(ren
teritus)male veličine.
Anatomija
Prekobrojni bubreg je poseban organ(ren accessorius) sa svojom kapsulom i posebnim
kolektornim sistemom,kao i spostvenim krvnim sudovima.Ponekad je labavo vezan sa
rastresitim tkivom za glavni bubreg koji se nalazi na normalnom mjestu.Rjeđe je iznad ili iza
njega.Kolektorni sistem je normalan ,a bubrežni parenhim je istanjen.Svaki bubreg je dreniran
posebnim ureterom,a kod polovine postoji zajedničko stablo i jedan orificijum na toj
strani..Ušće uretera može biti ektopično.Druge anomalije kao udružene ne postoje.
Dijagnoza
Asimptomatski prekobrojni bubreg obično se otkriva slučajno na uatopsiji,operaciji ili
urografiji urađenoj iz drugih razloga.Prekobrojni bubreg je često hidronefrotičan.Treći bubreg
treba razlikovati od dvostrukog bubrega.Ren duplex ima jedinstvenu masu sa naznačenim
usjekom na parenhimu i dvostrukim kolektornim sistemom.Za dijagnozu se još koriste
ultrasonografija i aortorenovazografija.
Liječenje
Asimptomatski prekobrojni bubreg ne zahtjeva liječenje.Opstrukcija,urinarna infekcija i
druge bolesti liječe se kao i sa normalnim bubrezim.
10
displazije.Kora je deblja od medule,pijelon je proširen, a kaliksi nedostaju.Ureter je normalan
ili proširen.Druge anomalije sem displazije su nekarakteristične.
Simptomi i znaci
Hipoplazija bubrega jeu većini slučajeva asimptomatska,naručito ako je drugi dio
hipertrofičan.Hipoplastični bubrezi skolni su komplikacijama zbog pražnjenja mokraćnog
mjehura.Česta je ureterohidronefroza.Nativni snimak i ultrasonografija pokazuje smanjenu
veličinu bubrega.Teško je razlikovanje kongenitalne hipoplazije od stečene hipotrofije
bubrega.Artrofični pijelonefritis pokazuje tipičnu deformaciju čašica.Kod stečene hipotrofije
kontura bubrega je smanjena.Pri izvođenju nefrektomije treba isključiti hipoplaziju odnosno
hipotrofiju drugog bubrega.
Liječenje
Kalkuloza,hidronefroza ,hipertenzija i druge komplikacije hipoplastičnog bubrega liječe se
nefrektomijom.Ukoliko nema komplikacija nema indikacije za nefrektomiju.Zbog male
veličine bubrega zahvat je tehnički obično lak.
5. ANOMALIJE POLOŽAJA BUBREGA
Bubreg se normalno nalazi u svojoj ložii u visini XII torakalnog i II lumbalnog
pršljena.Ako se bubreg ne nalazi na normalnom mjestu ,već ima drugu lokalizaciju kažemo da
se radi o ektopiji bubrega.Ektopija je urođeni poremećaj položaja bubrega ,koji nikad nije
dostigao normalan položaj.Time se ektopija azlikuje od nefroptoze,koja znači pomjeranje
bubrega iz prvobitnog položaja u neku drugu i nižu poziciju.
Ektopija može da bude jednostrana ili obostrana.Ektopičan bubreg se obično nalazi ispod
normalne pozicije,rjeđe proksimalno od tog mjesta,ponekad čak i u grudnom košu(torakalna
ektopija).Prosta ektopija je abnormaln položaj bubrega na istoj strani(ectopia
simplex).Ponekad bubreg prelazi srednju liniju i nalazi se na konlateralnoj strani(ectopia
cruciata) .
