Fakultet
Banja Luka
Žaštita vazduha od zagađivanja
seminarski rad
Nastavni predmet: Zaštite životne sredine
Predmetni nastavnik:
Student:
2015.
Uvod................................................................................................................................................3
1. Transport zagađujučih materija................................................................................................... 4
2. Vjetrovi........................................................................................................................................ 4
2.1. Brzina vjetra..........................................................................................................................5
2.2. Smijer vjetra..........................................................................................................................6
2.3. Pritisak vazduha....................................................................................................................6
2.4. Turbulencija..........................................................................................................................7
2.5. Visina mješanja.....................................................................................................................8
2.6 Topografija............................................................................................................................ 8
3. Čestice u vazduhu........................................................................................................................ 9
3.1. Aerosoli.................................................................................................................................9
3.1.1. Prirodni aerosoli...............................................................................................................10
3.1.2 Antropogeni aerosoli........................................................................................................ 10
4. Zakonska regulativa...................................................................................................................12
4.1 Zakon o zaštiti vazduha Republike Srpske.......................................................................... 12
Zaključak.......................................................................................................................................14
Literatura........................................................................................................................................15
1. Transport zagađujučih materija
Atmosferski, odnosno, meteorološki uslovi utiču na raspodelu zagađivača posle njihove
emisije, bilo da se radi o njihovoj difuziji ili prenošenju sa jednog prostora u drugi što pomaže i
njihovom razblaženju u vazduhu. Tako transport i distribucija (raspodela) zagađivača u vazduhu
zavisi direktno od meteoroloških uslova: od smjera, intenziteta i dužine kretanja vjetra, a od istih
uslova zavisi i smjer kretanja zagađivača i njihova raspodela u lokalnom i globalnom obimu.
Takođe, njihovim ispiranjem iz atmosfere pomoću padavina, smanjuje se njihova koncentracija u
atmosferi.
Transmisija
, latinska reč
transmissio
, prenošenje ili isporučivanje. Aerozagađenje izpušteno
iz emitera zagađenja, prenosi se kroz atmosferu do receptora.
2. Vjetrovi
Razlika pritisaka na pojedinim mjestima na Zemlji uslovljava vazdušna strujanja, tj. vjetrove.
Vjetrovi nose vlagu i grupišu je u oblake. Oni mogu biti suvi, vrući ili hladni. Vjetrovi duvaju
određenim pravcima u određenim djelovima svijeta. Strujanja vazduha kao što je npr. vetar,
samo su jedan od faktora koji utiču na rasprašivanje vazdušnih nečistoća.
Vjetar je agens kojim se vrši transport čestica. Transportom čestica se smatra premještanje
čestica od mjesta erozije do mesta depozicije, odnosno, mjesta odlaganja, koji se naziva
akumulacija. Takođe, jednom nataloženi materijal može biti ponovo pokrenut do novog mjesta
akumulacije. Taloženjem čestica nastaju akumulacije. Tipičan oblik akumulacije u eolskom
procesu jeste pojavni oblik koji se naziva dina. U slučaju pojave vjetrova velike snage pokreće se
velika masa pjeska koja se suspenduje u vazduhu a ova pojava se naziva pješčana oluja (ovo je
meteorološki oblik) a opadanjem snage vjetra vrši se ponovna akumulacija.
2.1. Brzina vjetra
Od brzine i smjera vjetra najviše zavisi stanje kvaliteta vazduha u datom vremenskom
intervalu i području. Brzina vjetra je pod uticajem horizontalnog gradijenta temperature i
pritiska: što je veći gradijent pritiska, veća je brzina vjetra.
Jedan od efekata brzine vjetra je da ublaži kontinualno oslobađanje zagađivača (polutanata) u
trenutku emisije. Bilo da je izvor na površini ili je na određenoj visini razvodnjavanje se odvija u
pravcu pero transporta.
Za brzinu vjetra od 6m/s postoji jedna jedinica između vertikalnih i paralelnih ravni na
rastojanju od 1m. Kada se brzina vjetra smanji na 2m/s postoje tri jedinice između tih istih
paralelnih ravni na rastojanju od 1m. Na slici 1. je pokazan efekat brzine vetra sa dimnjakom kao
izvorom zagađenja i sa emisiom od 6 i od 2m/s.
Slika 1: Efekat brzine vetra na zagađenje
Za kontinualnu emisiju iz tačkastog izvora (dimnjaka), razblaženje počinje na samom izvoru.
Razblaženje emitovanog gasa je obrnuto proporcionalno brzini vjetra: pri dvostrukom povećanju
