Zenica, mart 2018. godine
UNIVERZITET U ZENICI
FILOZOFSKI FAKULTET
ODSJEK ZA KULTURALNE STUDIJE
PREDMET: KULTURNA ANTROPOLOGIJA
Čovjek u Platonovoj filozofiji
SEMINARSKI RAD
Mentor: Doc. dr. Spahija Kozlić Studentica: Alema Zahirović
SADRŽAJ
1. Uvod........................................................................................................2
2. Koncept idealne države...........................................................................3
2.1.
Odgoj građana kao glavna fukcija države........................................5
2.2. Obrazovanje građana........................................................................6
3. Prikaz čovjeka u Platonovoj filozofiji.....................................................7
3.1. Položaj žene u idealnoj državi..........................................................9
4. Zaključak................................................................................................10
5. Literatura................................................................................................11
2. KONCEPT IDEALNE DRŽAVE
Platonov ideal pravedne države jeste, na neki način, idealiziranje antičkog klasnog društva.
„
Platon je modelirao svoj ideal državnog uređenja prema onim državnim uređenjima koja je
imao neposredno pred očima, a pre svega prema državnim uređenjima Atine,Sparte i
Sirakuze. Platon se u svojim delima ne osvrće mnogo na događaje u prošlosti, ali je jasno da
se njegova filozofija rodila iz tih događaja.“
1
Država je nastala iz potrebe ljudi za suradnjom u podjeli rada, a njen osnovni cilj je sreća svih
građana kao i ostvarivanje pravde. Društveno uređenje se sastoji od tri društvene klase i po
njemu su filozofi ti koji su vladari države – upravljačka klasa, vojnici – čuvari države i
proizvođači – trgovci, zanatlije. Dakle, smatra da je idealna država ona kojom vladaju
najmudriji,tj. filozofi upravo iz razloga što najveća vrlina vladara treba biti mudrost, a upravo
to je nedostatak ostalih staleža. Princip podjele društvene zajednice nije utemeljen na
racionalno – ekonomskim razlozima, nego na prirodnoj nadarenosti pojedinca. Upravo zato,
različite forme zanimanja trebaju odgovarati, što je više moguće, prirodnoj različitosti ljudi.
„Uzor idealnih društvenih odnosa Platon izgrađuje po analogiji sa ljudskim organizmom, jer u
državi uvek gleda uvećanog čoveka, i polazeći od stava da ljudski organizam vrši tri
najvažnije funkcije, zaključuje da i država ima tri najvažnije funkcije koje treba da vrše tri
staleža: upravljači (filozofi), čuvari (vojnici), radni ljudi (seljaci, radnici, zanatlije). Ovakva
podela trebalo bi da obezbedi potpuni sklad u državi pod uslovom da se staleži međusobno ne
mešaju.“
2
Prema njegovom mišljenju idealna država je ona u kojoj za vlast najmanje teže oni koji su
zapravo izabrani da vladaju državom, a ako su na vlasti drugačiji vladaoci onda je situacija u
državi obrnuta. Platon je bio ubjeđen da se samo takvim uređenjem može obezbjediti sloboda
da svaki građanin vrši one funkoije za koje je sposoban, tj. svako radi svoj posao, odnosno
onaj za koji je sposoban i da ne ometa druge u obavljanju njihovih zadataka.
1
Platon,
Država
, Beogradski izdavačko – grafički zavod, Beograd, 2002., 5.str.
2
Ibid., str. 19.
3
