Odlomak

GRADJANSKO PRAVO
Termin “gradjansko pravo” je nastao kao prevod rimskopravnog izraza “ius civile”.U sirem smislu termin “ius civile” podrazumijeva pravo gradjana,tj.Rimljana.U uzem smislu “ius civile” je dio rimskog carstva koji obuhvata tradicionalne izvore:Zakon 12 tablica,zakone koje je donosila skupstina I njihova tumacenja.
Umjesto termina “gradjansko pravo”u nekim zemljama su u upotrebi I termini civilno pravo,privatno pravo i imovinsko pravo.U nasoj zemlji cesto se gradjansko pravo naziva I privatno pravo.
U 18 vijeku gradjansko pravo cine sledeci djelovi:opsti dio,stvarno pravo,obligaciono pravo,porodicno pravo i nasljedno pravo.Gradjansko pravo je porodica pravnih grana (stvarno pravo,obligaciono,nasljedno i pravo intelektualne svojine).
Imovinsko pravo je dio privatnog prava koji uredjuje imovinska subjektivna prava.Termin imovinsko pravo cesto se koristio kao zamjena za termin gradjansko pravo.Posljednjih decenija gradjansko pravo karakterisu 3 procesa:socijalizacija,moralizacija i komercijalizacija.

  • Sustina socijalizacije gradjanskog prava je u tome sto se postepeno naglasak premjesta sa individualnih interesa na drustvene interese.Socijalizacija prava dovela je do znacajnih uticaja na zakonodavstvo a  time i na pravnu praksu.
  • Moralizacija gradjanskog prava je process cija je sustina u prozimanju etickih I pravnih pravila pri stvaranju,primjeni I naucnom tumacenju gradjansko pravnih normi.Cilj ovog procesa je zastita slabijih I sankcionisanje bezobzirnog,malicioznog,skodljivog I sikanoznog vrsenja prava.Tako pravila morala u neku ruku postaju izvor gradjanskog prava.
  • Komercijalizacija gradjanskog prava podrazumijeva prodiranje principa trgovinskog prava u gradjansko pravo.

Imovinsko pravni odnosi su:obligaciono pravo,stvarno pravo,stvarno pravni odnosi I nasledno pravni odnosi.
 

 

PREDMET GRADJANSKOG PRAVA
Gradjanskim pravom se  uredjuju raznovrsni odnosi.Ti odnosi mogu biti imovinski ili neimovinski.Najbrojniji su imovinski odnosi.Takvi gradjansko pravni odnosi spadaju u gradjansko imovinsko pravo.Medjutim postoje gradjansko pravni odnosi koji imaju neimovinsku prirodu.Oni spadaju u neimovinsko gradjansko pravo.
U gradjansko pravo ubrajamo: norme obligacionog prava,stvarnog prava,porodicnog prava,nasljednog prava I opste norme koje vaze za sve navedene norme-Opsti dio gradjanskog prava.
Opsti dio gradjanskog prava je dio koji sadrzi pojmove,norme,institute koji su zajednicki za neke ili sve djelove gradjanskog prava (za stvarno,obligaciono I nasledno).Glavni sastojci opsteg dijela su:izvori prava,fizicka I pravna lica,subjektivna prava,imovina,pravne cinjenice,zastupnistvo,vrsenje I zastita prava.
Obligaciono pravo je sastavni dio gradjanskog prava.Normama ovoga prava se uredjuju obligacioni odnosi.U sirem smislu ovaj pojam obuhvata I privredno pravo.Izvori obligacija su:ugovori,delikti,jednostrane izjave volja I poslovodstvo bez naloga.Za razliku od nasljenog prava normama obligacionog prava uredjuje se pravni promet inter vivos.Ove norme posebno uredjuju sledece odnose:osnovna nacela,nastanak,dejstvo,prestanak,opsta pravila pojednih izvora obligacija I pravila o pojedinim obligacionim ugovorima.
Stvarna prava su zakonom odredjena I zasticena prava njihovih imalaca da neposredno vrse pravnu vlast nad pojedninacno odredjenim stvarima uz mogucnost da je suprostave trecim licima.Stvarna prava se dijele na:

  • stvarna prava koriscenja.Tipicna prava koriscenja su:pravo svojine I    stvarna prava na tudjim stvarima.
  • stvarna prava garancije.Prava garancije su:zalog,hipoteka I fiducijarna svojina.

Nasljedno pravo je dio gradjanskog prava.Nasljedno pravo podrazumijeva ovlascenja odredjenog lica na osnovu normi objektivnog nasljednog prava,To su prava koja proizilaze iz zaostavstine ostavioca (pravo nasledja I pravo na nasledje).
Porodicno pravo predstavlja sistem normi kojima se uredjuju licni I imovinski odnosi izmedju clanova porodice a koji pretezno proizilaze iz braka I srodstva.Licni odnosi predstavljaju primarni element porodicnopravnih odnosa a imovinski odnosi pretezno sluze ostvarenju licnih prava I interesa u tom odnosu.Porodicno pravo se dijeli na 3 dijela:bracno pravo,roditeljsko pravo I starateljsko pravo.
 

 

METOD GRADJANSKOG PRAVA
Metod gradjanskog prava je misaoni logicki postupak kojim se gradjansko pravne norme formulisu,saznaju,primenjuju ili naucno ispituju.Za najveci broj situacija vaze nacelau kojima se ovaj metod izrazava.To su nacelo ravnopravnosti,autonomije volje,prometljivosti I imovinske sankcije.
Pravna tehnika je naziv za metod formulisanja normi,a metod saznanja naziv za tumacenje gradjanskopravne norme I popunjavanje pravnih praznina.Pravna tehnika podrazumijeva prethodna znanja o pojmu,definicijama,iskazu,strukturi propisa,pravnom I svakodnevnom jeziku,ciljevima propisa,drustvenih odnosa,pozitivnog prava itd.
Tumacenjem se utvrdjuje sadrzina gradjanskopravnih normi.Postoje vise metoda tumacenja:jezicki (gramaticki,dogmatski),ciljni (teleoloski).sistematski,genetski,istorijsko-socioloski,uporednopravni,logicki,shodno ustavu itd.Postoje mnoge skole koje su davale prednost nekoj od ovih metoda.Najpoznatije skole su:gloastori,postglosatori,humanisticka jurisprodencija,usus modernus pandectarum,skola prirodnog prava,istorijska pravna skola,socioloska skola,psihologizam itd.

No votes yet.
Please wait…

Prijavi se

Detalji dokumenta

Više u Pravo

Više u Skripte

Komentari