Odlomak

Uvod

Značaj ispitivanja metala za razvoj tehnike i današnja dostignuća na polju gradnje aviona, automobila, željeznica, brodova, turbina, mlaznih motora, svemirskih letilica itd. svakako je izvanredno veliki.
Veoma rasprostranjena primjena metala kao gradivnih materijala pripisuje se prvenstveno njihovim izvanredno podesnim mehaničkim svojstvima – visokoj čvrstoći uz odgovarajuću sposobnost deformisanja. Određivanje ovih svojstava vrši se mehaničkim postupcima ispitivanja. Mehanička ispitivanja najčešće se vrše na sobnoj temperaturi, ali isto tako i na niskim, odnosno povišenim temperaturama.
Prema načinu dejstva sile razlikuju se statička i dinamička ispitivanja. Pod statičkim ispitivanjima podrazumijevaju se ona koja se obavljaju pri mirnom dejstvu sile tako da napon postepeno raste, obično ne brže od 10 Mpa u sekundi. Kod dinamičkog ispitivanja sila djeluje udarom ili se učestano mijenja po određenom zakonu. Broj promjena opterećenja obično se kreće u granicama od 3 do 20.000 u minutu.
S obzirom na vrstu naprezanja razlikuju se ispitivanja zatezanjem, pritiskom, savijanjem, uvijanjem, smicanjem itd. uz mogućnost njihovog kombinovanja. Sva ova ispitivanja mogu se vršiti pri statičkom ili dinamičkom dejstvu sile tako da je moguće ostvariti dosta veliki broj raznih kombinacija.
Posebnu grupu čine tzv. tehnološka ispitivanja. Za razliku od mehaničkih ispitivanja pri kojima se određuju svojstva otpornosti, kod tehnoloških ispitivanja vrijednosti dejstvujućih sila nisu od interesa već se isključivo posmatra način deformisanja, odnosno oštećenja usled dejstva spoljnih sila.

Ispitivanje zatezanjem

Ispitivanje zatezanjem izvodi se na mašini za ispitivanje zatezanjem koja treba da obezbijedi ravnomjerno prenošenje sile na epruvetu uglavljenu u čeljusti mašine. Epruveta se u podužnom pravcu izlaže zateznim silama do prekida, pri čemu se na uređaju za registrovanje opterećenja prati tok promjene sile.
Ispitivanje zatezanjem ponekad se izvodi na gotovim elementima i djelovima konstrukcija, koji su pri eksploataciji izloženi zateznim naprezanjima, da bi im se ustanovila nosivost, odnosno sila potrebna da izazove prekid.
Po pravilu, naročito za tačnija ispitivanja, od materijala ili elemenata koji se ispituju, izrađuju se epruvete cilindričnog ili prizmatičnog oblika. Srednji dio epruvete ima manju površinu poprečnog presjeka od krajeva kako bi se osiguralo da prekid nastane u srednjem – mjernom dijelu.
Ispitivanje zatezanjem, u poređenju sa ostalim statičkim postupcima ispitivanja čvrstoće, pruža najpotpuniju sliku o mehaničkim svojstvima metala, pa se stoga najčešće primjenjuje. Ono se može izvoditi dok se potpuno ne iscrpi sposobnost deformisanja metala, pa se time mogu dobiti brojni podaci o svojstvima otpornosti, a istovremeno i karakteristični podaci za mogućnost deformisanja materijala.

No votes yet.
Please wait…

Prijavi se

Detalji dokumenta

Više u Mašinstvo

Više u Seminarski radovi

Više u Skripte

Komentari

Click to access the login or register cheese