VISOKO POSLOVNA TEHNIČKA ŠKOLA DOBOJ
SEMINARSKI
RAD
Predmet:Uporedni modeli bezbjednosne zaštite lica i imovine
Tema:Detektivske Djelatnosti u Bosni i Hercegovini
Student:Jović Andrej Br.Indeksa:368-B-180/23
Mentor:Prof.Dr.Siniša Đukić
Doboj,13.10.2024.Godine
UVOD
Posljednjih decenija u svijetu, pa i kod nas, sve je prisutniji tzv. privatni sektor bezbjednosti, koji
po broju zaposlenih često nadmašuje državni aparat zadužen za bezbjednost. Ovaj sektor
obuhvata fizičko-tehničko obezbjeđenje ljudi i imovine, ali i privatne detektivske agencije koje
imaju ključnu ulogu u unapređenju bezbjednosti građana i njihove imovine. Zbog sve većeg
značaja ovih djelatnosti, javila se potreba za odgovarajućom zakonskom regulativom koja bi
obuhvatila ove sektore.
U Bosni i Hercegovini, prvi pravni okvir za privatnu sigurnost uspostavljen je 2002. godine,
kada su doneseni zakoni o agencijama za obezbjeđenje lica i imovine na entitetskom nivou. Ovi
zakoni normativno su uredili oblasti fizičkog i tehničkog obezbjeđenja, kao i privatne
detektivske djelatnosti. Zakonom o agencijama za obezbjeđenje lica i imovine i detektivskoj
djelatnosti detaljno su uređeni uslovi za osnivanje i rad preduzeća koja pružaju usluge sigurnosti,
uključujući detektivske agencije. Ovim zakonima jasno je propisano da privatne detektivske
agencije ne smiju obavljati poslove koji su u nadležnosti Ministarstva unutrašnjih poslova ili
drugih državnih organa.
Detektivske djelatnosti, kao poseban segment privatnog sektora bezbjednosti, predstavljaju
specifične usluge koje se bave prikupljanjem informacija i istraživanjem, a sve u svrhu zaštite
interesa klijenata. Iako je detektivska profesija dugo prisutna na globalnom nivou, njen razvoj u
Bosni i Hercegovini, uključujući njene entitete Federaciju Bosne i Hercegovine, Republiku
Srpsku i Brčko distrikt, još uvijek je u fazi formalizacije. Potreba za ovakvim uslugama raste,
naročito u kontekstu modernih pravnih i poslovnih odnosa.
1.0.
Razvoj detektivska djelatnost u svetu i kod nas
Detektivska djelatnost nije ekskluzivitet novoga doba naprotiv pojedina istraživanja sugerišu da
privatna detektivska djelatnost ima dugu tradiciju,naručito u zapadnim zemljama.Kesić (2009)
navodi da je, na primjer,stupanjem zakona o drumskim razbojnicima iz 1629.g u Engleskoj, bilo
moguće raspisivanje novćanih nagrada za kriminalcima za kojima se tragalo.Tada se pojavljuju
lovci na glave.U literature je navedeno da je prvu detektivsku agenciju osnovao,Eguen Fransis
Vidok 1833 u Parizu,
1
U Sjedinjenim Američkim Državama u Čikagu 1850.g osnovana je prva
detektivska agencija čiji je osnivač bio Alen Pirketon koji je postao najpoznatiji privatni detektiv
zbog poslova I ugleda koje je imala njegova agencija.A Pinkerton uveo je nekoliko istraživačkih
tehnika koje I danas koristi većina kriminalističkih policija u svjetu najpoznatije su mu prismotra
osumljičenoga ili praćenje I poprimanje uloge ili tajni rad.A 1909.g osnovana je druga privatna
detektivska agencija Vilijama Đej Bernsa koja je postala istražni ogranaka za Amaeričke
bankarske asocijacije,I postala je druga najznačjnija privatna detektivska agencija u SAD.
2
Od ranih šezdesetih godina u S.Americi zabilježen je ogroman rast privatnih detektivskih
(istražnih) djelatnosti,to jeste pružanje detektivskih djelatnosti uz naknadu.Ovaj trend se kasnije
od osamdesetih počeo manifestovati u Evropi,Australiji I drugim zemljama.
Interestana je podatak da je na našim prostorima 1922.g u tadašnjoj Kraljevini Srba,Hrvata i
Slovena u Beogradu osnovana prva detektivska agencija pod imenom
Mikiton
3
čija je djelatnost
bila privatno istraživanje,a tadašnje Ministrstvo unutrašnjih poslova je dalo suglasnost za
osnivanje I rad.Zatim 1924.g osnovan je i Policijsko-detektivski biro bezbednosti u Beogradu a
osnivač je bio bivši policijski činovnik,,što predstavlja upečatljivu karakteristiku za ovu
djelatnost a to je da su privatni detektivi dolazili iz policijske službe.
1
Prof.Dr.Đukić,S. (2022) str.48.
Detektivske Djelatnosti Nezavisni Univerzitet:Banja Luka
Falkutet za Bezbjednost i Zaštitu
2
Prof.Dr.Đukić,S. (2022) str.49.
Detektivske Djelatnosti Nezavisni Univerzitet:Banja Luka
Falkutet za Bezbjednost i Zaštitu
3
Prof.Dr.Đukić,S. (2022) str.49.
Detektivske Djelatnosti Nezavisni Univerzitet:Banja Luka
Falkutet za Bezbjednost i Zaštitu
