da odlučuje o svemu što je u nadležnosti Skupštine kao organa koji donosi odluke
iz svoje nadležnosti utvrđene Ustavom Crne Gore, pravo na poslaničku inicijativu,
pravo na predstavljanje Skupštine u zemlji i inostranstvu. Takođe, poslanik uživa
i pravnu zaštitu, pa je ostvarujući prava iz svoje nadležnosti, zaštićen poslaničkim
imunitetom.

1. STICANJE POSLANIČKOG MANDATA

Postoje dva načina sticanja poslaničkog mandata i to: akt nominacije i

stupanja na poslaničku funkciju. Akt nominacije proizlazi iz samog izbora i vezuje
se   za   objavljivanje   rezultata   od  strane   izborne   komisije.   „Poslanik   stupa   na
poslaničku   funkciju   nakon   verifikacije,   tj.   potvrđivanja   mandata   od   strane
nadležne   parlamentarne   komisije   na   konstitutivnoj   sjednici   parlamenta.
Potvrđivanjem   mandata   poslanici   preuzimaju   parlamentarne   privilegije   i
dužnosti“.

Od tog trenutka počinje da teče imunitetska zaštita poslanika, kao i

ostala prava i obaveze koje proističu iz poslaničkog mandata kao javnopravne
funkcije.

U nekim parlamentarnim sistemima stupanje na poslaničku funkciju

vezuje   se   za   čin   polaganja   zakletve   (Slovačka,   Lihtenštajn,   Luksemburg,
Ujedinjeno   Kraljevstvo),   dok   u   Njemačkoj   mandat   poslanika   počinje   prvim
formalnim   okupljanjem   novoizabranog   parlamentarnog   saziva.   Za   poslanike
Bundestaga koji nijesu prisustvovali prvoj sjednici, važi pravilo da se u roku od
nedjelju dana izjasne o prihvatanju mandata. U slučaju da se poslanik ne izjasni u
ostavljenom   roku,   smatraće   se   da   je   prihvatio   parlamentarni   mandat.
„Verifikacija   mandata   je   u   nekim   ustavnim   sistemima   (Austrija)   izuzeta   iz
nadležnosti   parlamenta   i   povjerena   drugim   organima   (npr.   Ustavni   sud   u
Austriji). Parlamentu u tom slučaju pripada samo pravo da pokrene postupak
pred organom nadležnim za verifikaciju mandata“.

         Prva konstitutivna sjednica Skupštine Crne Gore mora biti održana 15 dana
od   dana   objavljivanja   konačnih   rezultata   izbora   od   strane   Državne   izborne
komisije.   Konstitutivnu   sjednicu   saziva   predsjednik   Skupštine   Crne   Gore

Pejić Irena,

Parlamentarno pravo

, Pravni fakultet Univerziteta u Nišu, 2011, str. 55.

Pajvančić Marijana,

Parlamentarno pravo

, Fondacija Konrad Adenauer, Beograd, 2008, str. 60.

2. KARAKTERISTIKE POSLANIČKOG STATUSA

2.1. Zajemčenost prava

Slobodan poslanički mandat, nezavisni položaj poslanika, slobodu govora,

istupanja, podnošenja prijedloga, iznošenja kritike, slobodu opredjeljivanja
prilikom glasanja, kao i ostala prava poslanika, koja su po svojoj prirodi
individualna i pripadaju svakom poslaniku, kao vlasniku mandata, zajemčena su
Ustavom, zakonom i poslovnikom o radu Skupštine Crne Gore.

„Da bi mogli

da reprezentuju građane u sistemu predstavničke demokratije, poslanicima se
garantuju određena prava. Prava poslanika garantuju se pravnim propisima,
prvenstveno ustavom, zakonima (o parlamentu, o izborima, o političkim
strankama) i poslovnicima parlamenta, odnosno njegovih domova kada je
parlament dvodoman ili višedoman“.

Međutim, u pojedinim ustavima, kakav

je Ustav republike Mađarske, izričito je propisano da se prava poslanika
uređuju posebnim zakonom koji se u parlamentu usvaja kvalifikovanom
većinom poslanika, isti pravni akt uređuje i status parlamenta kao ustavne
institucije i postavlja okvire i granice za djelovanje poslanika.

2.2. Poslanička sposobnost

Pajvančić Marijana,

Parlamentarno pravo

, Fondacija Konrad Adenauer, Beograd, 2008, str. 43-44.