1
SADRŽAJ
UVOD……………………………………………………………………………………..2
1. MATERIJALI I METODE............................................................................................4
2. REZULTATI I DISKUSIJE…………………………………………………………..4
3. RURALNI TURIZAM I RURALNOST……………………………………………...6
3.1.
Ključni faktori uspjeha ruralnog
turizma…………………………………………6
3.2.
Ekonomski značaj i uloga ruralnog
turizma……………………………………...7
4. SEOSKI TURIZAM…………………………………………………………………..8
4.1.
Povoljni uslovi za razvoj seoskog
turizma………………………………………..8
4.2.
Problemi seoskog turizma u
BiH…………………………………………………9
4.3.
Osnovni preduslovi razvoja turizma na
selu……………………………………...9
4.4.
Turizam kao faktor revitalizacije
sela…………………………………………….9
5. TURIZAM U BOSNI I HERCEGOVINI……………………………………………10
6. RAZVOJ RURALNOG TURIZMA U BOSNI I HERCEGOVINI…………………11
7. OSNOVNI PREDUSLOVI ZA RAZVOJ TURIZMA NA SELU U BIH..................12
ZAKLJUČAK....................................................................................................................14
LITERATURA..................................................................................................................15
2
UVOD
Ruralna ekonomija treba da predstavlja integralnu, teritorijalno zaokruženu, seosku
privredu koju čini skup brojnih međusobno povezanih djelatnosti. Nove potrebe za život, nove
navike, novi pogledi na svijet i društveni život sve više prisiljavaju stanovnike ruralnih područja
na nove oblike života i rada. Danas se bilježi potpuno autonomni proces ruralnog razvoja,
međutim, on se može ocijeniti kao neprimjeren, relativno stihijski – bez reda, koji ukoliko se ne
bude svjesno koordinirao, predstavlja ograničenje za brži i kvalitetniji ukupni razvoj. Također,
on postaje i izvor neracionalnog korištenja za sada još uvijek relativno limitiranog resursa –
stanovnika ruralnih područja. Na taj način su sve više ugrožena područja vosokovrijedna zbog
svojih prirodnih ljepota, kulturno-istorijskiog naslijeđa, jedinstvenih fizičkih i drugih
karakteristika. U tom smislu se posebno postavlja pitanje kvaliteta života na selu i njegovog
pandama ruralnog siromaštva, problema intenzivnijeg privređivanja, i s druge strane, očuvanja
životne sredine kao potencijalno atraktivnih karakteristika ekonomske valorizacije ruralni
područja.
Ruralni turizam, kao značajan element održivog turistiĉkog, ekonomskog i socijalnog
razvoja ruralnih područja, nailazi na sve veće razvojne, marketinške, menadžerske i ekonomske
poteškoće u svom razvoju, dok se istovremeno na strani turistiĉke potražnje iskazuje sve
značajniji interes za ovakvim oblikom turizma. Razvojna rješenja treba tražiti u implementaciji
adekvatnog modela upravljanja ovim, vrlo osjetljivim područjem društvenog i ekonomskog
razvoja te njegovom kvalitetnom operacionalizacijom na svim nivoima. Pri tome je nužno
umrežavanje, kako privrednih subjekata, prvenstveno agroturističkih domaćinstava međusobno,
tako i s drugim segementima i interesnim skupinama u segmentu ruralnog turizma i uopšte
ruralnog razvoja regionalne zajednice. Ovaj rad ukazuje na osnovne probleme u području
strateškog razvoja ruralnog turizma, a ujedno predstavlja i pokušaj da se prikažu smjernice na
koji način donijeti strateški plan njegovog razvoja, uspješno ga implementirati i pratiti njegovu
realizaciju.
Primjer Bosne i Hercegovine, kao turističke zemlje sa značajnim potencijalima za razvoj
ruralnog turizma u praktično svim njenim regijama - slično kao što je to slučaj i u drugim
receptivnim zemljama - "izbacio je na površinu" sve probleme i poteškoće na koje nailazi
receptivna zajednica pokušavajući razviti ruralni turizam.
Takvi se problemi i poteškoće odnose prije svega na slabu ekonomsku snagu porodičnih
poljoprivrednih gazdinstava, kojima je–u kombinovanoj (nepovoljnoj) ekonomiji paralelnog
bavljenja poljoprivredom i turizmom–vrlo teško, gotovo nemoguće, postići pozitivan finansijski
učinak. Nadalje, pojavljuje se problem nedovoljnih i/ili neadekvatnih finansijskih podsticaja od
4
1. MATERIJALI I METODE
Prilikom izrade ovog seminarskog rada koristio sam primarne i sekundarne izvore
informacija, a to su prije svega stručna literature, ankete koje sam radio na terenu i prikupljene
podatke sa internet.
Sve podatke koje sam prikupio sam objedinio u ovom seminarskom radu, prije svega o
pojmu ruralnog razvoja, ruralnosti i definisanju razvoja ruralnog turizma u Bosni i Hercegovini i
ruralnog turizma uopšte. Često možemo naći kako na internetu tako u stručnim literaturama o
ruralnom turizmu, ali se to ne provodi u praksi, samo mali broj opština je obuhvaćen ovom
razvoju turizma, ili se to samo teoretski opisuje a u praksi ne sprovodi.
Podatke koje sam prikupio sa interneta, sam uočio da se npr. u Hrvatskoj i Srbiji velika
pažnja posvećuje ovoj grani turizma i da se u Evropi sve više država angažuje na razvoju
ruralnog turizma. Takođe u seminarskom radu sam naveo i podatke sa interneta vezane za Bosnu
i Hercegovinu i mogući razvoj ruralnog turizma.
Ankete sam radio u opštini Vlasenica, u gradu, kao i u okolnom mjestu, Zalukovik i
Tugovo 2km udaljeno od samog grada, pripadaju opštini Vlasenica. Uradio sam ukupno 6
anketa: dva upitnika za preduzetnike, jedan upitnik za pružaoce lokalnih usluga i tri upitnika za
stanovnike ruralnih područja opštine Vlasenica. Od ukupno 6 anketiranih tri ispitanika su
zaposlena dok tri ispitanika nisu zaposlena.
2. REZULTATI I DISKUSIJE
U razgovoru sa ispitanicima prilikom anketiranja na zadatu temu svi su odgovorili da je
ruralni turizam kod nas u našoj opštini kao i u Bosni i Hercogovini nedovoljno zastupljeni
pogotovo u istočnom dijelu gdje bi u najvećoj mjeri doprineo razvoj ruralnih područja i
razvijenost opština i veći broj zaposlenih u ovoj grani turizma. Svi anketirani su navodili veliki
broj nezaposlenih u našoj opštini, nedovoljno razvijene privrede i lošeg imiđža našeg grada,
toliko Vlasenica može da pruži turistima uz određena ulaganja što će doprinjeti prilivu turista i
naravno prilivu novca. Tendencija odlaska mladih i uopšte stanovnika Vlasenice u druge opštine
je izrazito veliki, najčešći razlog je nezaposlenost i loš standard što izgleda ovdje nikome nije u
interesu.
5
Ispitanici su odgovorili da niko iz opštinske kao i državne administracije dovoljno pažnje
ne posvećuje razvoju ove opštine pogotovo ruralnih dijelova, najvećim dijelom se odnosi na
izgradnju puteva okolnih sela, većinom se to odnosi na političke interese i interese broja glasača
a ne na egzistenciju ljudi koji žive u ovim ruralnim mjestima.
Svi ispitanici su na pitanje šta su to najveći potencijali opštine Vlasenica odgovorili da je
to ski centar Igrište, ali nadovezujući se na to anketirani su odgovorili da se i tu nedovoljno ulaže
u proširenju smještajnih kapaciteta kao i proširenju staza, modernizaciju liftova i mnogo toga,
takođe većina njih smatra da bi se dosta toga moglo uraditi na razvoju sportskih i kulturnih
aktivnosti ove opštine, dolasku sportista na pripreme, turista koji vole prirodu i šetnju kroz šumu
i uživanje uz čist vazduh, dobru vodu i ukusnu hranu.
Takođe ispitanici su naveli i potencijal jezero, ulaganje u ovo kupalište, gdje se čak može
napraviti i bazeni za ribu, restorane, igralište za tenis gdje bi turisti mogli da uživaju u sportu,
ukusnoj hrani, kupanju itd. Rijek Tišča, je jedan od velikih potencijala ove opštine, izgradnja
revira što bi privuklo veliki broj „sportskih turista“ koji vole rijeku i ribolov.
Po mišljenju ispitanika sva ta ulaganja bi se mogla izdvojiti na sve razvojne potencijale
opštine Vlasenice kojih je mnogo ali ne iskorišteno, stvaranjem dobre slike, dobrog imidža
grada, uz sasvim mala ulaganja ali koja bi doprinjela u velikom broju zaposlenih, ne samo toga,
već ulaganja stranih i domaćih investitora, jer većina njih kad uoči da u Vlasenicu dolazi veliki
broj turista što znači da je u interesu ove opštine razvoj grada i rješavanja problema ljudi, prije
svega nezaposlenosti.
Anketirani ispitanici su odgovorili da većina turista kada ide na put, odnosno u neko
drugo turističku destinaciju a da to nije Vlasenica, gledaju kartu i na internetu kroz koja mjesta
prolaze i šta im ta mjesta mogu pružiti prilikom njihovog putovanja. Kada bi naišli kroz
Vlasenicu a na internetu pogledali stranicu na kojoj je izloženi potencijali Vlasenice, razvoj
ruralnog turizma prije svega, bar svratili na kafu, ručak i uvidjeli da je Vlasenica uredjen grad i
turističko mjesto, možda bi svojim prijatelima prenjeli ili čak sledeće godine razmišljali da svrate
u naš grad i uživaju uz mir i tišinu, zdravoj hrani, sportsko rekreativnim aktivnostima, šetnji itd.
Kao zaključak na osnovu anketiranih ispitanika možemo navesti da većina njih pozitivno
ocjenjuje razvoj ruralnog turizma u opštini Vlasenica. Kao osnovni razlog zbog čega pozitivno
ocjenjuju razvoj ove grane turizma navode, veći broj zaposlenih, priliv novca u budžet opštine,
dolazak stranih investitora, izgradnja puteva i infrastructure, prezentacija grada itd.
