PANEVROPSKI UNIVERZI TET APEIRON

FAKULTET POSLOVNE EKONOMIJE

MENADŽMENT BANKARSTVA,FI NANSIJA I TRGOVI NE

UNARODNI MONETARNI FOND

Diplomski/specijalisti

ki rad

Sudent:

Mentor:

Natalija

uri

Doc. dr Bogdana Vujnovic - Gligori

(Broj indexa: 0021-08/RMU-S)

Banja Luka, jula 2009.g.

Natalija

uri

M e

unarodni monetarni fond

S A D R Ž A J

1.UVOD .......................................................................................................................... .2

1.1..Djelovanje....................................................................................................... 2
1.2.Razvoj MMF po periodima ............................................................................3

1.2.1.Prvi period ................................................................................................... 3

1.2.2. Drugi period ................................................................................................4

1.2.3.MMF danas.................................................................................................. 4

2. SPREMNOST MMF-A ZA KREDITIRANJE U USLOVIMA
AKTUELNE SVJETSKE KRIZE..................................................... ....................... 6

2.1.Stav MMF-a prema Isto

noj Evropi...... .......................................................8

2.2.Finansijska pomo

MMF-a slabim ekonomijama. ........................................9

2.3. Odga

anje oporavka od svjetske finansijske krize......................................10

2.4. M jere MM F-a prema Srbiji..........................................................................11
2.5. Spremnost MMF-a da pomogne BiH.......................................................... 12
2.6. Kriteriji za finansiranje sredstvima MM F .................................................. 14

2.7.

lanstvo BiH u MM F-u.............................................................................. .16

2.8. Finansijski aranžman BIH sa MM F-om............................................ ..........16

2.8.1. I Stand by aranžman................................................... ..........17
2.8.2. II Stand by aranžman.................................................. ..........17

2.9. Procjena MM F-a o kretanju BIH ekonomije..................................... ..........17

2.10.Procjena budžetskog deficita………………………………………...........19
2.11. Stav MMF-a o ekonomiji RS.....................................................................19
2.12. Spremnost MMF-a da kreditira BiH .........................................................20
2.13. Uloga M MF-a u borbi protiv siromaštva................................................ ..20
2.14. Procjene MM F-a o kretanju ekonomije Isto

ne Evrope..................... ......21

2.15. Uloga M MF-a u reviziji cijena nafte.........................................................23

3. MMF KAOAGENT GLOBALN E FINANSIJSKE STABILNOSTI.................. 23
4. NEGATIVN E ULOGE MMF................................................................................. 29

4.1.Prihvatanje MM F-a u Latinskoj Americi.................................................29

5. GRUPA SVJETSKE BANKE....................................................................... ......... 30

5.1. M e

unarodna banka za obnovu i razvoj (IBRD)........................................30

5.2. M e

unarodno udruženje za razvoj (IDA)...................................................32

5.3. IFC (M e

unarodna finansijska korporacija)...............................................33

5.4. Pariški i Londonski klub-neformalni agenti globalne
finansijske stabilnosti..................................................................................34

6. ZAKLJU

AK...........................................................................................................37

7. SKRA

ENIC E .........................................................................................................40

8. LITERATURA .........................................................................................................41

Natalija

uri

M e

unarodni monetarni fond

1.2. Razvoj MMF po periodima

MMF je osnovan na svjetskoj konferenciji o monetarnim i finansijskim problemima

održanoj u Bretton Woodsu 1944. godine. Osnovu za njegovo funkcioniranje

inili su

planovi sa

injeni u Velikoj Britaniji i SAD-u. Razvoj Fonda možemo pratiti kroz dva

perioda:

1.2.1. Prvi period

U prvom periodu ciljevi MM F-a bili su sljede

•

Omogu

iti ekspanziju uravnoteženog rasta me

unarodne trgovine i time doprinijeti

pove

anju i održavanju visokog stepena zaposlenosti i visokog stepena realnog dohotka;

•

vrstiti stabilnost deviznih kurseva;

•

Uspostaviti multilateralni sistem pla

anja teku

ih transakcija;

•

Na osnovu mogu

nosti korištenja sredstava Fonda za korekcije platnobilansnih

neravnoteža, uspostaviti povjerenje me

u zemljama

lanicama u pogledu dugoro

unarodne monetarne stabilnosti. Po

etna ili pristupna obaveza svake

lanice Fonda

sastojala se uglavnom iz ustanovljavanja pariteta svoje valute i iz uplate odgovaraju

iznosa financijskih sredstava. Paritet se odre

ivao u odnosu na zlato ili u odnosu na

dolar, pa se stoga ovaj sistem naziva Sistem zlatnodeviznog standarda. Eventualna
promjena pariteta mogla se dogoditi samo ako se zemlja na

e u tzv. fundamentalnoj

neravnoteži i uz suglasnost Fonda. Odre

ivanje iznosa financijskih sredstava za uplatu

kvote zemlje

lanice vršilo se proporcionalno parametrima koji reflektuju snagu

nacionalne ekonomije. Kvota se upla

ivala 25% u zlatu i 75% u doma

oj valuti.Uskoro

se javlja problem likvidnosti Fonda koji je nastao iz jednostavnog razloga tj. zbog
prihvatanja zlatno deviznog standarda kao osnovne poluge me

unarodnih monetarnih

relacija. Naime, ameri

ki dolar, zbog najsnažnije pozicije i naj

vrš

eg položaja u

svjetskoj trgovini, postepeno preuzima vode

u ulogu u brettonwoodskom monetarnom

sistemu, te postaje glavnom rezervnom valutom zemalja

lanica. 60-ih godina 20. vijeka,

uprkos svom posebnom položaju dolar je sve više slabio. Opadanjem vrijednosti dolara,
narušava se i mehanizam me

unarodnih monetarnih odnosa, te problem likvidnosti

dolazi do punog izražaja. Zbog toga 28. jula 1969. godine ustanovljena je šema kreiranja
novih rezervnih sredstava Specijalna prava vu

enja (SPV). Ta nova sredstva zapravo se

kreiraju samo knjigovodstveno me

u zemljama

lanicama.

Natalija

uri

M e

unarodni monetarni fond

1.2.2. Drugi period

Slika br.2: Grafikon kretanja vrijednosti dolara

Drugi period zapo

inje i traje do danas kada MM F po

etkom 70-ih godina 20.

vijeka zapada u najve

u krizu dotada. Odliv kratkoro

nog dolarskog kapitala u

inostranstvo, dalje održavanje visoke stope inflacije u SAD-u izazvalo je brojne

spekulacije na štetu ameri

kog dolara. Predsjednik SAD-a je 15. augusta 1971. godine

objavio ukidanje konvertibilnosti dolara u zlato i uvo

enje dodatnog poreza na sav uvoz

u SAD. Tim

inom je prestao funkcionirati me

unarodni monetarni sistem na principima

ustanovljenim u Bretton-Woodsu. Krajem 1971. godine postignut je sporazum, gdje su
SAD pove

ale cijenu zlata za 8,57%, SR Njema

ka i Japan su smanjile cijenu marke za

5% i jena za 8,5% u odnosu na zlato, dok su Velika Brianija i Francuska zadržale cijene
zlata istim. Nakon toga dolazilo je do još nekoliko korekcija cijena, sve do sastanka na
Jamajci 1976. godine, gdje se M MF preobrazio u sistem valutnih podru

ja, kao što su

sistem evropskog valutnog fluktuiranja ili evropske zmije, zatim dolarsko podru

je,

podru

je francuskog franka, podru

je britanske funte i podru

je SPV-a.

1.2.3. MMF danas

Kao i u prošlosti MMF i dalje predstavlja me

udržavnu i monetarnu financijsku

instituciju ali danas s gotovo univerzalnim

lanstvom. Njegova se aktivnosti i politika

provodi temeljem

Sporazuma

(Articles of Agrement) a izvršava se putem organiziranog

vodstva u formi

Odbora guvernera

(A Board of Governors), zatim

izvršnog odbora

(An

Executive Board) i

Upravlja

kog direktora

(A M anaging Director) s timom od oko 2000

zaposlenih.Ostavka Horsta Kelera na mjesto predsednika M e

unarodnog monetarnog

fonda radi kandidature na predsedni

kim izborima u Nema

koj bila je dobra prilika da

se analizira stanje u M MF i u ekonomiji uopšte. Uo

i Kelerovog dolaska na mjesto

direktora MMF završavao se finansijski turbulentni period. Povjerenje u MMF u to

vrijeme nije bilo veliko. Fond nije na dobar na

in rješavao krizu u isto

noj Aziji, Rusiji i

Brazilu. Podrazumijeva se da za mjesto lidera me

unarodne javne institucije treba da

bude izabran najkvalifikovaniji kandidat i da sam izbor treba da bude što je mogu

transparentniji. Zahtjevaju se i demokratski principi za koje se MMF zalaže.

Jurisin I., Sokman A.,1979 g

.,"Monetarno –kreditna politika

" Zagreb,str.78

Natalija

uri

M e

unarodni monetarni fond

Spisak Upavlja

kih direktora MM F-a

M andat

Ime i prezime

Država

6. maj 1946. – 5. maj 1951 Camille

Gutt Belgija

3. august 1951. - 3. oktobar 1956 Ivar

Rooth

Švedska

21. novembar 1956. – 5. maj
1963.

Per Jacobsson

Švedska

1. septembar 1963. - 31. august
1973.

Pierre-Paul
Schweitzer

Francuska

1. septembar 1973. – 16. juni

1978.

Johannes Witteveen Holandija

17. juni 1978. - 15. januar 1987.

Jacques de Larosière Francuska

16. januar 1987. – 14. februar
2000.

M ichel Camdessus Francuska

1. maj 2000. – 4. mart 2004. Horst

Köhler Njema

7. juni 2004. – danas

Rodrigo de Rato

Španija

Slika br.3: spisak svih Upravlja

kih direktora MMF-a

2. SPREMNOST MMF-A ZA KREDI TIRANJE U USLOVIMA

AKTUELNE SVJETSKE KRI ZE

Izvršni direktor MMF Dominique Strauss-Kahn izjavio je kako se IM CF saglasio

da Fond treba imati vode

u ulogu u traganju za uzrocima krize, u saradnji s drugim

srodnim institucijama. M e

unarodni monetarni fond (MMF) je objavio da je spreman

kreditirati zemlje koje imaju potrebu za kapitalom u sadašnjoj globalnoj financijskoj
krizi. MMF-ov M e

unarodni monetarni i financijski odbor (IM FC) sastao se prvog dana

Godišnjeg zasjedanja MM F-a i Svjetske banke u Washingtonu, koje se održava u
vrijeme razbuktavanja najgore financijske krize od Velike depresije 1930-ih godina.
IMFC je podržao plan u pet ta

aka koji je prihvatio skup G-7, industrijski

najrazvijenijih zemalja svijeta. M inistri G-7 zagarantovali su saradnju, odlu

nu akciju i

upotrebu svih raspoloživih instrumenata kako bi se podržale sistemno važne financijske
institucije i sprije

ilo njihovo propadanje. M inistri G-7 obe

ali su preuzeti sve nužne

korake kako bi se odmrzla kreditna tržišta i osiguralo da banke mogu prikupljati novac,
no nisu ponudili nikakav zajedni

ki smjer akcije da se izbjegne duboka globalna

recesija. M e

unarodni monetarni fond (MM F) razmatra mogu

nost izdavanja svoje prve

emisije obveznica koju bi kupilo nekoliko zemalja u razvoju. Globalni kreditor bi novac,
prikupljen emisijom, usmjerio za programe kreditiranja. Kina i Brazil su zemlje koje su
ve

pokazale zanimanje za kupovinu tih vrijednosnih papira što bi bio novi na

doprinosa zemalja

lanica MM F-u. MMF, agencija u okviru Ujedinjenih naroda koji

promatra globalnu ekonomiju i dodjeljuje kredite svojim 185

lanica nikad dosad nije

izdavao obveznice. MMF traži novac da bi finansirao kredite i pomogao

lanicama

tokom najve

e ekonomske krize u 64-godišnjoj istoriji fonda. Ali, kako Fond traži

dodatni novac od

lanica, zemlje u razvoju zahtijevaju ve

a ovlaštenja što stvara