TEHNIČKA ŠKOLA
BANJA LUKA
MATURSKI RAD
TEMA: AUTOBAZE
UČENIK:
MENTOR:
NJEGOŠ BILIĆ, IV-S2
prof.SANDA VITKOVIĆ
TEHNIČAR DRUMSKOG SAOBRAĆAJA
BANJA LUKA, 2015.godina
maturski rad
refraktometrija
4
I.
AUTOBAZA ZA DRUMSKA VOZILA
1.1 Funkcije i karakteristike autobaza
Autotransportno preduzeće je tehnološki organizovan i složen sistem ljudi,
transportnih sredstava i mehanizacije, tehnološke opreme i operativnog prostora za održavanje i
smještaj vozila radi kontinuiranog obavljanja transportnog rada. Kao složen sistem, jedan ovakav
sistem najčešće je reprezentovan autobazom na jednoj lokaciji. Autobaza je prostorno ograničena
cjelina koja svojim vozilima (putničkim i/ili teretnim), opremom i kvalifikovanom radnom
snagom omogućava da vozni park bude radno sposoban u svakom momentu odnosno ima visok
stepen tehničke ispravnosti vozila što se može postići samo putem planskog i istovremenog
sprovođenja odgovarajućih organizacionih, tehnički i kadrovskih mjera. To su mjesta koja
svojim prostorom, opremom i kvalifikovanom radnom snagom omogućavaju da vozni park bude
maksimalno radno sposoban u svakom periodu. Autobaze su specijalna vrsta terminala u kojima
se zadovoljavaju transportno-tehnološki zahtjevi vozila koja se nalaze u sastavu voznih parkova
preduzeća koja se bave transportom putnika ili tereta
1
.
Sa aspekta tehnologije rada u autobazise realizuju dve osnovne funkcije, i to:
tehnološko-organizaciona i ekonomska koja se ogleda u privremenom smeštaju
određenog broja vozila, njihove pripreme za rad sa pratećim poslovima, redovno
opsluživanje s materijalom, djelovima, gorivom, opremom, fizičko obezbeđenje, i
tehnička eksploatacija realizuje se pouzdanom organizacijom održavanjem vozila (TE).
Prva funkcija ima za cilj, da maksimizira obim transportnog rada uz minimalne troškove,
a druga funkcija da obezbjedi zahtjevani boj raspoloživih vozila uz minimalne troškove
održavanja i opravki
2
. Postoji značajna međuzavisnost ove dvije funkcije jer rezultati rada vozila
izraženi kroz količinske pokazatelje i dinamiku realizacije, zavise od kvaliteta rada sredstava i
iskorišćenja kapaciteta unutar preduzeća,
slika 1
.
Autobaza kao infrastrukturni tehnološki element objedinjuje realizaciju obe funkcije,
transportnu preko garažiranja i čuvanja vozila i tehničku preko održavanja vozila-
1
Milosavljević, N.: ”Elementi za tehnološko projektovanje objekata u drumskom saobraćaju i transportu”,
Saobraćajni fakultet Univerziteta u Beogradu III izdanje, Beograd, 2007.god, izvedeni zaključci
2
Marković R.B.: Autobaze i putnički saobraćajni terminali, autorizovana knjiga, Tehnikum Taurunum, Beograd,
2008
maturski rad
refraktometrija
5
Slika 1. Veza ciljeva transportne i tehničke eksploatacije
1.2 Osnovni ciljevi i funkcije
Osnovni ciljevi proizvodne (transportne) funkcije ostvaruju se:
povećanjem proizvodnosti vozila i kvaliteta transportnog procesa,
obezbeđenje realizacije transportnih usluga kvaliteta i kvantiteta
zaštita životne sredine,
obezbeđenje ekonomičnosti poslovanja i dr.,
Ciljevi većim dijelom obezbeđuju se pouzdanom tehničkom eksploatacijom što ukazuje
na međuzavisnost tehnologija transporta i održavanja
3
. Prvi cilj se postiže, poboljšanjem
tehnićko-eksploatacionih karakteristika vozila, usavršavanjem tehnologije i organizacije
transporta, poboljšanjem uslova eksploatacije i tehnologije tehničke eksploatacije.
Međuzavisnost ciljeva transportnog procesa (TP) i tehničke eksploatacije (TE) dat je na
slici 1
.
Pojedinačno ili ukupno poboljšanje stanja vozila doprinosi rješavanju opštih zadataka
koji se nalaze pred autobazom. Realizacija ovih funkcija ostvaruje se kroz sledeće tehnološke
elemente:
otvorene površine i zatvorene objekte za smeštaj vozila (parking površine, garaže),
objekte, površine i druge prateće sadržaje koji obezbeđuju transportnu eksploataciju,
opsluživanje vozila i funkcionisanje autobaze (saobraćajne trake, magacin rezervnih
3
Marković R.B.: Autobaze i putnički saobraćajni terminali, autorizovana knjiga, Tehnikum Taurunum, Beograd,
2008
