1. Podatak i informacija
Podatak je prikaz neke tvrdnje ili činjenice, najčešće u formi koja se može automatski primiti, prenijeti
i obraditi. U tehničkom smislu, podatak je strukturiran i na propisani način uređen skup simbola iz
utvrđenog repertoara ili alfabeta.
Informacija je svaka forma komunikacije koja primaocu pruža razumljivo i korisno znanje, a sastoji se
od podataka koji za primaoca imaju značenje. Informacija je često rezultat upita ili obrade, a odlike su
joj: korisnost, tj. da je relevantna za neku aktivnost ili svrhu; razumljivost, tj. da je data u razumljivoj
formi i jeziku; te pravovremenost, tj. da je primljena u vrijeme i na način koji osigurava zadovoljenje
njene namjene.
2. Šta je informacioni sistem i navesti elemente istog?
Informacioni sistem je skup međupovezanih komponenti koje zajedno rade na prikupljanju,
procesiranju, storiranju i distribuciji informacija u cilju podrške odlučivanju i kontroli u organizaciji.
Elementi informaionog sistema su: poslovna perspektiva informacionih sistema, organizacija,
menadžment, tehnologija, tipična arhitektura informacionog sistema.
3. Uloga menadžera u protoku informacija.
Zadatak menadžera, u kontekstu protoka informacija i funkcioniranja informacionih servisa, je:
- osigurati postojanje informacionih sistema koji rukuju relevantnim vrstama informacija u
organizaciji,
- poznavati stvaranje i korištenje informacionih sistema i usluga, uključujući i kompjuterski bazirane
informacione sisteme (KBIS) tamo gdje je njihova upotreba potrebna i opravdana,
- neposredno koristiti takve sisteme za generiranje i prijem informacija, što uključuje i informacije o
efektivnosti i upravljanju informacionim sistemom,
- razumijevati pojedina pitanja koja se javljaju kao efekt primjene informacionih sistema na ljude i
organizacije.
4. Šta je entropija?
Entropija predstavlja prosječnu količinu informacija sadržanih u porukama koje govore o stanju u
nekom sistemu. Entropija se može koristiti i kao mjera neizvjesnosti, odnosno mjera nereda ili
neuređenosti sistema, polazeći od pretpostavke da se u uređenim sistemima neka stanja i događaji
smatraju predvidivim i redovnim, dok se nepredvidivi i neredovni događaji i stanja različitim
mehanizmima sprječavaju i ograničavaju, čime "nepoželjna stanja", iako moguća, postaju daleko
manje vjerovatna od "poželjnih".
5. Šta je globalizacija i kako je ona uticala na ekonomiju?
Globalizacija je proces kojim se u današnjem svijetu postepeno ukidaju ograničenja protoka roba,
usluga, ljudi i ideja među različitim državama i dijelovima svijeta. Uspjeh kompanija zavisi od njihove
sposobnosti da djeluju globalno, što znači da ovaj proces ima veliki uticaj na cjelokupnu ekonomiju.
Globalizacija uveliko mijenja pristup korporacije korisniku, ali i pristup korisnika prema proizvodu i
usluzi. Bazni ekonomski resurs postaje znanje što dovodi do transformacije industrijskih ekonomija u
ekonomije bazirane na informacijama i znanju i transformacije strukture kompanija koje se sada više
oslanjaju na “univerzalnog” menadžera koji svoj rad bazira na znanju i pravovremenoj informaciji. Bez
korištenja IT, kompanije ne mogu opstati. Globalizacija i informaciona tehnologija donose kako nove
mogućnosti, tako i nove prijetnje domaćim poslovnim firmama, budući da zbog globalne
komunikacije i menadžment sistema, potrošači sada mogu kupovati na svjetskom tržištu, pouzdano
dobivajući informacije o cijeni i kvalitetu 24 sata dnevno. Ova pojava povećava konkurenciju i
primorava firme da sudjeluju na otvorenim i nezaštićenim tržištima širom svijeta.
6. Zašto su bitni i potrebni informacioni sistemi?
Informacioni sistemi i tehnologije su postali vitalna komponenta uspješnog biznisa ili organizacije
koja želi izgraditi konkurentske prednosti i poslovati profitabilno. Informacioni sistemi mijenjaju
osnove i principe biznisa. Usluge kupcima, poslovne operacije, proizvodnja, marketinške strategije i
distribucija u velikoj mjeri zavise od informacionih sistema i tehnologije koju posjeduje kompanija.
Informacioni sistemi mogu pomoći svim vrstama biznisa poboljšavajući efikasnost i efektivnost
njihovih poslovnih procesa, procese menadžerskog odlučivanja, kolaboracije unutar radnih grupa i na
taj način jačaju kompetitivnu poziciju na tržištu koje se sve brže mijenja.
7. Objasniti dva načina promatranja informacionih sistema.
Razlikujemo dva načina promatranja informacionih sistema, i to:
a) MIS-centrični pristup planiranju IS-a – u centar posmatranja postavlja pružanje potrebnih
informacija menadžmentu; težišna tačka su potrebe poslovanja, a IS se projektiraju u skladu sa tim
potrebama; usmjerava se na problem određivanja koji su informacioni sistemi potrebni za podršku
poslovanju, naročito glavnim poslovnim aktivnostima i procesima.
b) Eksploatacioni pristup planiranju IS-a - u centar promatranja postavlja pitanje najboljega
iskorištenja informacija; težišna tačka su informacije koje postaju dobra kompanije, a poslovni se
procesi zatim oblikuju na način koji najbolje iskorištava takva dobra.
8. Razlika između IS i KBIS.
Informacioni sistemi se ne moraju nužno oslanjati na korištenje kompjutera i drugih segmenata
informacionih tehnologija. Oni mogu biti kompjuterizirani, djelimično kompjuterizirani ili
nekompjuterizirani. Kompjuterski bazirani informacioni sistemi (KBIS) oslanjaju se na kompjuterski
hardver, softver i tehnologiju za obradu i širenje informacija. Iako KBIS koriste kompjutersku
tehnologiju za obradu sirovih podataka u značajnu informaciju, postoji oštra razlika između
kompjutera i kompjuterskih programa na jednoj strani i IS-a na drugoj. Elektronski kompjuteri i
povezani softverski programi su tehnički osnov, tj. alati i materijali modernih informacionih sistema.
Kompjuteri osiguravaju opremu za čuvanje i obradu informacija. Kompjuterski programi, ili softver, su
skupovi operacionih instrukcija koji usmjeravaju i kontrolišu kompjutersku obradu. Poznavanje rada
kompjutera i kompjuterskih programa je važno u projektovanju rješenja za organizacijske probleme,
ali su kompjuteri samo dio jednog IS-a.
9. Objasnite arhitekturu IS.
Informacioni sistem ima arhitekturu koja se sastoji od slijedećih elemenata:
- Informacioni podsistemi (aplikativna softversko-hardverska rješenja koja direktno podržavaju
određene poslovne funkcije),
- Informacioni servisi (usmjereni su na generalnu podršku i automatizaciju nekih poslovnih aktivnosti-
e-mail, razmjena dokumenata, groupware, print servisi, www pristup i sl.),
- Sistemska platforma (sveukupnost funkcioniranja kompjuterske opreme, komunikacijske opreme i
sistemskog softvera),
- Sistemska podrška (uključuje poslove implementacije i održavanja sistema, ali i planiranja daljnjeg
razvoja).
