Beograd, Decembar 2018. god
VISOKA SPORTSKA I ZDRAVSTVENA ŠKOLA STRUKOVNIH
STUDIJA
MEDICINSKA INFORMATIKA
PREDMET: INFORMATIKA
Profesor: Student:
Prof. dr.
Dejan Vuletić Ana Radunović
23/18
Medicinska informatika
4
2. Medicinska informatika kroz njen razvoj
Medicinska informatika je nauka koja izučava zakonitosti stvaranja, prenosa, obrade i korišćenja
informacija, podataka i znanja u cilju rješavanja medicinskih problema. Za njen nastanak i razvoj,
kao uostalom za informatiku uopšte, važni su rezultati Lajbnica i Bula (Gottfried Wilhelm von
Leibnitz, filozof i matematičar iz XVII vijeka; George Boole, matematičar i logičar sa početka XX
vijeka), od kojih je prvi pokušao da u terminima formalnih ili algoritamskih procesa simulira
proces ljudskog mišljenja, a drugi, Bul, zasnivanjem binarne algebre predstavio elementarne
logičke funkcije tj. fundamentalne zakone onih operacija intelekta pomoću kojih se rasuđuje.
Praktičnu aplikaciju ovog koncepta ostvario je Bejbidž (Charles Babbage, 1835.) svojom
“analitičkom mašinom”, pretečom današnjih digitalnih (cifarskih) računara (1946.).
Šezdesete godine prošlog vijeka obeležene su naporima u pronalaženju racionalnih puteva za
primjenu novih tehnologija u medicini, prije svega, u okviru automatizovane obrade podataka.
Razvijena je, po prvi put i medicinska oprema kombinovana sa računarima, nastaju nove
dijagnostičke metode (kompjuterizovana tomografija, na primjer) i terapijski postupci, kao i prvi
prototip bolničkog informacionog sistema (Technicon Medical Information System - TMIS).
Sedamdesetih godina broj bolničkih informacionih sistema ubrzano raste. Prvi pristup njihovoj
realizaciji zagovarao je koncept centralizovanog, integrisanog, zatvorenog sistema, i oslanjao se na
velike, centralne (mainframe computer) računare. Alternativa su bili distribuirani sistemi koji
podržavaju specifične aplikacije i nezavisnu evoluciju sistema u navedenim, specifičnim,
oblastima. Ovi drugi su se pojavili osamdesetih godina, a posledica su pojave mini i ličnih računara
(personal computer - PC) na tržištu u prvoj polovini sedamdesetih godina. Ovi računari omogućili
su pojedincima, odeljenjima, manjim organizacionim jedinicama da razviju sopstvene sisteme.
Zajedno sa uvođenjem sistemskog i korisničkog softvera koji omogućuje standardizovanu
primjenu (UNIX operativni sistem, npr.) i uvođenjem mikroprocesora, centralne procesorske
jedinice koja je smještena u jednom ili nekoliko čipova, lični ili personalni računari omogućili su
široku primjenu računara u medicini, a potom nove rezultate, nova pitanja i ideje.
1
1
Blum B, Duncan K (eds). A History of Medical Informatics. ACM Press, New York 1990.
