SEMINARSKI RAD
KRIMINALISTIČKA TAKTIKA
TEMA: POLIGRAF
Mentor: Pred. VŠ Mirzo Selimić
Student: Medina Balta
Kiseljak, juni 2017.
SADRŽAJ
3
Oduvijek se smatralo da se na osnovu promjena u ponašanju ispitivanog lica, tačnije, na
osnovu njegovog fizičkog, fiziološkog ili psihološkog izraza, može otkriti istina. Samo
posmatranje ispitanika za vrijeme poligrafskog ispitivanja može često da ukaže na to da li se radi o
krivcu ili nevinoj osobi. Neverbalna komunikacija, po većini istraživača, „govori” više o ispitaniku
nego analiza verbalne komunikacije, stoga se naglašava da neverbalni sistem dopunjava verbalni.
Poligraf nije nastao iznenada i slučajno. Niz je naučnika upleten u ovu priču, počev od
Lambroza, koji je krajem 19. vijeka prvi konstruisao aparat za otkrivanje laži na bazi emocija,
preko Mosa, Ferea, Tarkanova, Junga, Marstona, Larsona, sve do Haneja i Kilera, prvih
konstruktora poligrafa.
1
Slika 1. Detektor laži
2
Lombrozo se ne može se smatrati ocem "detektora laži", ali mu se mora odati priznanje da
je on bio prva osoba koja je upotrebila neku napravu za razotkrivanje laži. Detektor laži od
Marstona 1915. godine do Larsona 1921. godine dobija konture aparata koji se na razlikuje po
temeljnim principima od današnjih, a koji je konstruisan na Policijskom institutu u Berkliju
( Kalifornija) u saradnji sa poznatim kriminalistom i kriminologom Augustom Volmerom.
Poligraf koji je kasnije konstruisao Leonardo Keler predstavlja savršeniju i moderniju varijantu
1
http://scindeks-clanci.ceon.rs, datum dostupnosti: 13.06.2017. godine
2
http://www.kakopedija.com/wp-content/uploads/2016/04/poligraf-detektor-lazi.jpg
4
Larseovog aparata. Kelerov poligraf je danas u upotrebi kao jedan od najpraktičnijih.
3
Prva
poligrafska labaratorija, otvorena u Čikagu 1930. godine, bila je snabdijevena svim modernim
aparatima i instrumentima onog doba koji su se u to vreme mogli nabaviti za naučno otkrivanje
zločina.
Sam poligrafski ispitivač mora biti interdisciplinarno nastrojen jer uz kriminalistiku mora
poznavati odabrane oblasti psihologije, medicine i prava. On je centralna figura interpretacije
poligrafskih zapisa fizioloških reakcija. Prvi moderni poligrafi konstruisani su u SAD, a to je
država u kojoj poligrafska tehnika ima dugu tradiciju i gdje se poligrafska testiranja obavljaju u
širokom opsegu jer je primjena prešla okvire istraživanja kriminalističke istrage, pa se koriste i za
bezbjednosne provjere, u borbi protiv terorizma i slično.
Stav većine teoretičara, između ostalih i Feješa, koji se detaljno bavio kriminalistikom i
problematikom poligrafa, jeste da je opravdana upotreba poligrafa na početku rada na određenom
krivičnom događaju – na početku kriminalističke obrade predmeta, a ne u sudskom postupku koji
mu slijedi.
4
3.
O POLIGRAFU
3
"Kriminalistika - taktika i tehnika", dr Mićo Bošković, dr Zdravko Skakavac, Prometej, Novi Sad, 2011. godine,
str.: 97
4
http://scindeks-clanci.ceon.rs, datum dostupnosti: 13.06.2016. godine
