Fakultet za evropske pravno-političke
studije
Univerziteta Singidunum
SEMINARSKI RAD
Predmet :
Javne finansije i finansijsko pravo s
finansijskim pravom EU
Тema: Budžet
Mentor:
Student:
Javne finansije i finansijsko pravo s finansijskim pravom EU
Budžet
Prof.dr Ljiljana Lučić
Novi Sad, 28.11.2010. godine
UVOD
Budžet
(eng., fr. budget, tal. bolgia, l. bulga kožna kesa, novčanik)
danas
predstavlja najsnažniji instrument razvojne i tekuće politike. Sistematizovan
plan prihoda i rashoda države za određeno vremensko razdoblje, najčešće za
godinu dana.
Moderno državno uređenje zahteva jasno definisan položaj budžeta u
pravnom poretku jedne zemlje. U mnogim ustavima je uneto definisanje
budžeta. Budžet predstavlja instrument kojim se iskazuju prihodi i
raspoređuju sredstva – rashodi za finansiranje, ustavom utvrđenih funkcija i
zakonom utvrđenih obaveza. U našem sistemu budžet je pravni akt, između
ostalog i zato što se njegovo donošenje odvija po proceduri predviđenoj i za
druge zakone. Ono što je za budžet svojstveno jeste da postoje rokovi za
pripremu i njegovo usvajanje. Za ove procedure odgovorno je ministarstvo
nadležno za poslove finansija. Često se prilikom usvajanja budžeta usvajaju i
zakoni koji su u tesnoj vezi sa budžetom. To su najčešće zakoni koji definišu
izvore prihoda budžeta.
-Osim budžeta u savremenim državama postoje i druge institucije javnih
finansija, kao što su:
Budžetski fondovi
Finansijski programi
2
Javne finansije i finansijsko pravo s finansijskim pravom EU
Budžet
finansija budžet, budući da on predstavlja osnovni, a često i jedini instrument
finansiranja javnih rashoda u savremenim državama.
Osim prethodno navedene definicije, danas je takođe veoma prihvaćena i
definicija koja budžet definiše na sledeći način :
“
Budžet je osnovna finansijska institucija svake političko-
teritorijalne zajednice kojom se planski predviđaju novčani rashodi i
prihodi, shodno karakteru proizvodnih odnosa za neposredne i
perspektivne zadatke, a koju sankcioniše predstavničko
telo”.
Kao što se vidi, ova definicija ukazuje na spregu između budžeta, politčkog
tela i vladajućih odnosa u proizvodnji koji uslovljavaju i nalažu njegove
zadatke, u zavisnosti od konkretnog stanja ovih odnosa.
Osnovne karakteristike budžeta su:
Budžet je
pravni akt od posebne važnosti
koji se donosi po posebnoj
proceduri. Donosi ga najviše predstavničko, zakonodavno telo po
posebnoj proceduri i u formi zakona, budžet ima sve odlike zakona;
Budžet je
finansijski instrument
i donosi se za vremenski period od
godinu;
Budžet je
sistematski prikaz
ili plan prihoda i rashoda države za jednu
godinu;
Budžet se
donosi unapred
, pre početka budžetske godine;
Budžet
obavezno usvaja
najviše predstavničko telo države (parlament,
skupština);
U budžetu svi javni prihodi i javni rashodi detaljno su predviđeni
,
kako po vrsti, tako i po nameni;
4
Javne finansije i finansijsko pravo s finansijskim pravom EU
Budžet
Budžet sadrži i finansijski zakon
,
koji se odnosi na izvršenje budžeta;
Visina i struktura prihoda i rashoda budžeta moraju biti potpuno
usaglašene i dinamički raspoređeni.
FUNKCIJE BUDŽETA
Postoje tri osnovne funkcije budžeta:
1)Ekonomska funkcija
budžeta je osnovna funkcija u razvoju privrede.Ona
se sastoji u preciznom i jasnom predviđanju i utvrđivanju javnih rashoda i
izvora javnih prihoda,kojima će se ti rashodi pokriti.
2)Politička funkcija
budžeta proizilazi iz činjenice da obim i struktura
budžeta zavisi od društveno-političkog uređenja zemlje.Zapravo,kroz budžet
se oslikava politička organizacija vlasti i političkog uređenja zemlje.
3)Pravna funkcija
budžeta odnosi se na problematiku budžeta koja je
regulisana pravom i sadržana je u zakonu, Zakon o budžetu i kao osnova
FUNKCIJE
FUNKCIJE
BUDŽETA
BUDŽETA
EKONOMSKA
EKONOMSKA
FUNKCIJA
FUNKCIJA
POLITIČKA
POLITIČKA
FUNKCIJA
FUNKCIJA
PRAVNA
PRAVNA
FUNKCIJA
FUNKCIJA
5
