2
1. UVOD
Energija koja je potrebna za ostvarivanje radnog ciklusa motora SUS, dobija se putem hemijske
reakcije sagorijevanja goriva neposredno u cilindru motora. Kod motora SUS primjenjuju se
skoro, isključivo, tečna i gasovita goriva. Sva goriva za motore, sastoje se iz ugljovodonika čiji
se molekuli sastoje iz ugljenika i vodonika. Klipni motori su zavisni od kvaliteta goriva.
Motorski zahtjevi za gorivom oslikavaju uslove za normalno sagorijevanje goriva u motoru. Za
pogon automobilskih motora, i pored pokušaja primjene drugih alternativnih goriva, još uvek
dominiraju ( sa udjelom od preko 98 % ) goriva fosilnog porekla dobijena frakcionom
destilacijom nafte. Prema evropskim planovima razvoja, alternativna goriva trebalo bi da
učestvuju u ukupnoj potrošnji goriva u 2020. godini sa 20 %. Tečni naftni gas postao je jedno od
najvažnijih alternativnih goriva na globalnoj automobilskoj sceni i jedan od najvažnijih faktora
za modifikaciju motora sa unutrašnjim sagorijevanjem. Sve većim zahtevima za očuvanjem
prirode i rigoroznijim normama koncentracije štetnih gasova u vazduhu, TNG bi trebalo da
postane jedno od primarnih goriva u auto - industriji, tako da je ekološka preporuka da se TNG
svrsta među prioritetna alternativna goriva.
4
osvetljenje. Benzin i mazut, dobijeni prilikom prerade, nisu imali primjenu i smatrani su krajnje
nepotrebnim i opasnim.
Sa konstruisanjem gorionika, mazut je postao cijenjeno i traženo gorivo za industrijske peći i
kotlove. Sa pojavom i razvojem klipnih motora, motornih vozila i vazduhoplova, počeo je da se
koristi i benzin. Petrolej se koristi danas za pogon mlaznih motora. Tako iz nafte dobijamo niz
dragocijenih goriva:
gorive gasove,
gorivo za Otto motore ( benzin ),
gorivo za mlazne motore ( petrolej ),
goriva za dizel motore,
goriva za raketne motore,
goriva za industrijske peći i kotolove.
Broj danas korišćenih goriva je veći i zato što do skora zanemarivana goriva mogu biti
iskorišćena, uz veću cijenu dobijanja, s obzirom na rastuću nestašicu energetskih izvora. Opšta
podjela vrši se najčešće prema njihovom agregatnom stanju i prema načinu dobijanja. Prema
agregatnom stanju goriva se dijele na čvrsta, tečna i gasovita, a prema načinu dobijanja na
prirodna i prerađena. Pod prirodnim gorivima podrazumijevamo ona goriva koja se nalaze u
prirodi i koja se mogu koristiti već posle odstranjivanja grubih primjesa. Prerađena goriva
dobijaju se ili preradom prirodnih ili procesom u kome učestvuju i prirodna i vještačka goriva.
3
Kod prerađenih goriva bliža podjela obuhvatila bi primarna i sekundarna prerađena goriva
dobijena primarnim odnosno sekundarnim procesima prerade. Tako bi benzin, dobijen osnovnim
procesom prerade nafte, kojim se vrši samo fizičko razdvajanje nafte na niz produkata, bio
produkt primarne prerade, a benzin dobijen postupkom krekovanja ( razlaganja težih naftnih
derivata na lakše ) bio bi produkt sekundarne prerade. Benzin dobijen iz uglja, postupkom
sinteze, bio bi, analogno prethodnom, sintetički benzin.
4
3
Nestorović, D. , Motorna Vozila II, str.18
4
Radovanović, M. , Goriva, str.49
