1
ŠKOLA BIZNISA
Naučnostručni časopis
UDC 316.776:004.738.5]:691(497.11)
TRŽIŠNO KOMUNICIRANJE PUTEM INTERNETA PRI PLASMANU
GRAĐEVINSKIH MATERIJALA NA SRPSKOM TRŽIŠTU
MARKET COMMUNICATION BY THE INTERNET WHEN
SELLING CONSTRUCTION MATERIALS IN SERBIA
Dragoljub Jovičić
*
Sažetak:
Pod tržišnim komuniciranjem podrazumevamo razmenu informacija između aktera na tržištu, sa ciljem da
se uspostave i održe dobri poslovni odnosi. Razmena informacija se može obaviti ličnim kontaktom ili posredno – pu
-
tem različitih prenosnika. Upotrebom interneta u tržišnom komuniciranju, postignut je značajan kvalitativni pomak u
segmentu indirektnog komuniciranja, s obzirom da se ostvaruje veoma dinamična interakcija između komunikacionih
aktera, i to, pre svega, zahvaljujući potpunoj multimedijalnosti ovog savremenog masovnog medija.
Ključne reči:
tržišno komuniciranje, građevinski materijali, internet, interakcija, multimedijalnost, elektronska pošta,
veb-sajt
Abstract:
Under market communication we mean the exchange of information between actors in the market with the
aim to establish and maintain good business relations. The exchange of information can be made by personal contact or
indirectly - through different conveyors. By using the Internet in market communication, a significant qualitative shift
in the segment of indirect communication is achieved regarding accomplishment of a very dynamic interaction between
communicative actors, and above all, thanks to the complete multimedia characteristic of this modern mass media.
Key words:
market communication, construction materials, web, interaction, multimedia, electronic mail, web site
Uvodna razmatranja
I pre pojave interneta, na srpskom tržištu građevinskih materijala odvijao se aktivan proces komuniciranja
između različitih učesnika. Proizvođači građevinskih materijala su kontaktirali sa dobavljačima repromate
-
rijala i opreme, posrednicima, a vrlo često i krajnjim korisnicima svojih proizvoda. Posrednici su imali kon
-
takte s jedne strane, sa proizvođačima različitih građevinskih materijala, a sa druge strane sa potencijalnim
kupcima, prevoznicima, bankama i drugim akterima na tržištu. Dakle, nesporno je da su se svi oni, u pro
-
cesu tržišnog komuniciranja, nalazili u određenoj interakciji, pri čemu su aktivno razmenjivali informacije,
sa željom da uspostave dobre poslovne odnose, kako bi ostvarili što veću satisfakciju potrošača i pozitivan
poslovni rezultat, rentabilno poslovanje i profit.
Međutim, pojavom interneta i njegovom širom praktičnom primenom u poslednjoj deceniji prošlog veka,
na tržištu građevinskih materijala, u segmentu komuniciranja nastale su radikalne kvalitativne promene,
koje su omogućile znatno dinamičniji, interaktivan odnos između učesnika na tržištu, bez obzira da li
su oni bili u ulozi dobavljača, posrednika ili kupca, odnosno krajnjeg korisnika. Značajnu potporu sve
intenzivnijoj upotrebi interneta, nakon ekonomskih i društvenih promena 2000. godine i donošenja Zakona o
*
dr Dragoljub Jovičić, profesor, Visoka poslovna škola strukovnih studija, Novi Sad, Srbija
18
ŠKOLA BIZNISA
Naučnostručni časopis
privatizaciji, dale su i mnoge strane kompanije koje su došle na srpsko tržište. Tu se pre svega misli na izu
-
zetno snažne multinacionalne kompanije, kao što su: „Lafarge”, „Tondach”, „Xella”, „Wienerberger” i druge,
koje imaju svoje fabrike širom Evrope i sveta, i koje su među prvima prihvatile sve blagodeti koje pruža
nova, sofisticirana informaciona tehnologija. O koliko moćnim i ozbiljnim kompanijama se radi, ilustrovaće
i sledeći podaci. „Tondach” ima svoje 34 fabrike za proizvodnju crepa u 11 država, a „Xella” poseduje
proizvodne pogone u preko 30 zemalja i zapošljava oko 8.500 radnika. „Wienerberger” je osnovan 1819. go
-
dine, a sada posluje sa 229 proizvodnih pogona, koji su locirani u 26 država. Francuski „Lafarge” je osnovan
daleke 1833. godine, a trenutno veoma uspešno posluje u 79 država širom sveta.
1
Zahvaljujući ovakvim, izu
-
zetno snažnim multinacionalnim kompanijama, mnoga svetska dostignuća, ne samo informaciona, veoma se
brzo implementiraju i u našu privredu, što nema sumnje, oplemenjuje i podiže kvalitativni nivo ekonomskih,
ali isto tako i društvenih odnosa unutar Republike Srbije.
Tržišno komuniciranje
Domaći proizvođači građevinskih materijala (cementa, crepa, opeka, keramike, stolarije...) imali su i ranije
razvijenu komunikaciju sa poslovnim partnerima i potencijalnim kupcima svojih proizvoda. Uglavnom
su kontaktirali sa svojim neposrednim dobavljačima, posrednicima, osiguravajućim društvima, bankama,
prevoznicima i naravno kupcima, krajnjim korisnicima svojih proizvoda. Tek dolaskom stranih, snažnih
multinacionalnih kompanija – koje su već imale izgrađen visoko sofisticirani tržišni nastup i potpuno
definisanu strategiju komuniciranja, kao i sa sve većim prilivom mladih školovanih kadrova, marketara,
počinje se intenzivno komunicirati sa širim poslovnim, kao i društvenim okruženjem. U tržišnoj privredi
danas je prosto nezamisliv model tržišnog komuniciranja samo sa direktnim poslovnim partnerima, kao
što su dobavljači, posrednici, kupci, jer su svi privredni subjekti, pa tako i proizvođači građevinskih mate
-
rijala faktički u stalnoj interakciji i sa mnogim drugim relevantnim elementima okruženja. Pogotovo je u
današnje vreme, zahvaljujući izuzetnom razvoju nauke, tehnologije i društva, okruženje poprimilo maksi
-
malno dinamičan i složen, veoma kompleksan karakter. Naravno da nisu svi elementi i faktori iz okruženja
indentičnog značaja za poslovanje kompanija, ali je evidentno da privredni subjekti u savremenim uslovima
privređivanja moraju imati mnogo sofisticiraniji i aktivniji pristup, ne samo prema direktnim poslovnim
partnerima, nego i prema mnogim drugim, relevantnim elementima mikro i makro okruženja, ukoliko žele
uspostaviti dobru komunikaciju, kvalitetne i dugotrajne odnose (relacije) sa njima, a što će u krajnjoj instan
-
ci direktno ili indirektno doprineti ostvarenju komunikacionog i ekonomskog cilja kompanije. U tom smislu
veoma su ilustrativne aktivnosti „Lafarge”-a usmerene na opštinu Beočin, koje spadaju u domen odnosa s
javnošću, i koje nemaju samo poslovni, nego širi društveni, ekološki i infrastrukturni karakter, što ukazuje
na to da tržišno komuniciranje nema samo formalnu, poslovnu funkciju, već je njegova uloga mnogo šira
i proteže se na informisanost, edukaciju, kao i na kulturno-sportske i druge društvene aktivnosti, kako u
užem, tako i u širem teritorijalnom i društvenom okruženju, koje je zahvaljujući sve bržem tehnološkom i
društvenom razvoju postalo veoma dinamično, sa sve većim brojem učesnika i sve kompleksnijim odnosi
-
ma između njih.
Da bi proizvođači građevinskih materijala uspešno komunicirali sa svojim užim i širim okruženjem na ra
-
spolaganju im stoje instrumenti marketing komunikacionog miksa, kao što su: ekonomska propaganda, lična
1
www.tondach.si (datum 17. 11. 2009)
www.xella.com (datum 19. 11. 2009)
www.wienerberger.rs (datum 17. 11. 2009)
www.lafarge.com (datum 16. 11. 2009)
