Evropski univerzitet Brčko Distrikt
Zdravstveni fakultet
Odsjek Sestrinstvo
SEMINARSKI RAD
Iz predmeta Psihijatrijska njega
TEMA: Shizofrenija
KANDIDAT:
MENTOR:
prof.dr. Nikola Ilanković
Brčko, 2018
SADRŽAJ:
1. Uvod ....................................................................................................................... 3
2. Simptomi ............................................................................................................... 5
2.1. Pozitivni simptomi ............................................................................................. 6
2.2. Negativni simptomi ........................................................................................... 7
3. Postavljanje dijagnoze ......................................................................................... 8
3.1. Uzroci ................................................................................................................ 8
3.2. Dipaminska hipoteza ........................................................................................ 10
3.3. Uloga nasljeđa ................................................................................................. 10
4. Vrste shizofrenije ................................................................................................ 10
5. Liječenje .............................................................................................................. 11
5.1. Kako se liječe shizofreni poremećaji .............................................................. 12
5.2. Psihosocijalne terapijske mjere ..................................................................... 13
5.3. Psihoedukativne grupe ................................................................................... 13
5.4. Uloga porodice .............................................................................................. 14
6. Zaključak ........................................................................................................... 15
Literatura ............................................................................................................... 16
1.Uvod
Shizofrenija je bolest koja se može uspješno držati pod kontrolom. Iako još uvijek posve ne
znamo što uzrokuje shizofreniju, liječenje može pomoći bolesnoj osobi da radi, živi s obitelji,
ostvaruje prijateljske veze i uživa u životu.
Shizofrenija najčešće počinje u adolescenciji i mladenaštvu, iako može početi i kasnije.
Simptomi u početku mogu biti neprimjetni poput teškoća pri koncentriranju i povlačenju iz
društvenih odnosa.
Okolina doživljava da je bolesnik drukčiji, drukčije izgleda, povlači se od društva ili ne uspijeva
u školovanju ili na poslu. Kasnije se pojavljuju drugi simptomi koje psihijatri nazivaju
psihotičnim simptomima.
Za psihotične simptome je često karakteristično da osoba koja ih doživljava vjeruje da su oni
stvarni
. Bolovati od psihoze znači pogrešno prepoznavati stvarnost.
Dijagnozu shizofrenije postavlja psihijatar kada bolesnik ima psihotične simptome koji traju
najmanje mjesec dana. Najčešći psihotični simptomi su: halucinacije (obmane osjetila, najčešće
sluha), sumanute (bolesne) ideje i nerazumljiv govor.
Iako nauka još uvijek ne može da odgovori na sva pitanja u vezi sa shizofrenijom, sigurno je
sljedeće: bolest pod imenom "shizofrenija" ne postoji, a samo oboljenje nema nikakve veze sa
cijepanjem ličnosti oboljelog.
Kod shizofrenih poremećaja dolazi do promjene određenih funkcija mozga. Posljedica toga su
promjene mišljenja, zapažanja i afektiviteta, dakle promjene psihe.
Nije još u potpunosti razjašnjeno zašto dolazi do poremećaja ravnoteže moždanih funkcija. Sa
sigurnošću se još jedino zna da su neke osobe posebno osjetljive, te da izbijanje bolesti može biti
prouzrokovano pretjeranim stresom ili drugim psihičkim opterećenjima, uživanjem droga i
hormonalnim poremećajima, npr. u trudnoći, klimakterijumu i sl. (Hašimbegović- Valenzuela,
1998).
2. Simptomi
Brojni su, osebujni i raznovrsni simptomi koji se viđaju u shizofrenih bolesnika, kao što zorno
ilustrira iskaz jednog shizofrenog bolesnika: "Shizofren vidi drvo, osjeća kako je umrla njegova
majka, smije se, a pri tomu kaže da je ljut".
Bolest se može manifestovati na najrazličitije načine s potpuno različitim znakovima
(simptomima). Kod pojedinih osoba simptomi mogu biti vrlo teški, dok su kod drugih beznačajni
ili uopšte nisu izraženi. Postoji samo neodređen osjećaj da
"nešto nije u redu".
Kod osoba koje pate od shizofrenih poremećaja najčešće je prisutan strah i osjećaj da se od njih
suviše zahtjeva. Kod shizofrenih poremećaja često dolazi do gubitka vlastite osobenosti, svog ja i
identiteta.
Takva osoba osjeća da
između nje i okoline nema nikakvih granica
. Bolesnik osim toga vjeruje
da su drugi preuzeli vlast nad njim, jer se ne može zaštititi (postavljanjem granica).
Radi bolje preglednosti simptomi se često dijele na
pozitivne
i
negativne
simptome. Jedni
simptomi (pozitivni) se tokom neke faze bolesti javljaju dodatno uz normalno doživljavanje na
primjer halucinacije ili sumanute misli, a drugi simptomi (negativni) se ogledaju u manjku u
odnosu na period prije bolesti (npr. nedostatak poleta, povlačenje u sebe) (Davison i
Neale,1999.)
Najvažniji su simptomi:
halucinacije
sumanute ideje
poremećaji mišljenja
poremećaj volje
socijalno povlačenje
depresija
nedostatak osjećaja za bolest
osjećaj promijenjenosti (osjećaj upravljanja od spolja/od drugih)
