Odlomak

UVOD

Zagledani u prirodne vodene i kopnene pejzaže, primjećujemo da oni djeluju kao jedinstvena cjelina, u kojoj svaki stanovnik, živi organizam, nalazi dovoljno prostora i hrane da može opstati. To jedinstvo živog svijeta (biocenoze) i njegove nežive okoline (biotopa) čini višu kategoriju u klasifikaciji biotičkih sistema nazvanu ekosistem (oikos-stanište, stan i sistem-sastav).
Nakon što je koncept ekosistema bio jasno postavljen, ekolozi su počeli mjeriti protok energije i kruženje materija u ekosistemima, a najznačajniji predstavnik ovog pristupa u istraživanjima bio je američki ekolog E. P. Odum. Odum je uveo prikazivanje ekosistema pomoću jednostavnih dijagrama protoka energije, pri čemu se kruženju elemenata pridavala posebna važnost jer su njihova gibanja između komponenata mogla biti dobar pokazitelj protoka energije koju je bilo teško direktno mjeriti. Cjelokupni život na Zemlji može se definisati kao globalni ekosistem, što se često i upotrebljava.
1. OKEANOLOGIJA
Okeanologija je nauka koja proučava mora i okeane u cjelini – Svjetsko more.
Okeanologija se izdvaja se sedam užih disciplina nauke o moru:

– Fizika mora – nauka o fizičkim pojavama i procesima u svim morima i okeanima na svjetu

– Hemija mora – nauka o hemijskim osobinama morske vode, hemijskim pojavama i procesima

– Geologija mora – nauka o građi i geološkom sastavu dna i obala Svjetskog mora

– Biologija mora – nauka o živom svjetu koji naseljava vodene mase i dno Svjetskog mora, kao i o biološkim procesima u njemu

– Primenjena (praktična) okeanologija – nauka o meteorološkim pojavama i procesima iznad površine Svjetskog mora

– Pomorska meteorologija – posebna grana okeanologije koja iznalazi pribore i nove metode za proučavanje Svjetskog mora

– Okeanografija – dio okeanologije koji izučava hidrološke režime pojedinih mora i okeana.
Slika 1. Okean

2. OKEAN

71% zemljine površine pokriveno je okeanima a ne zemljištom.
Okeani su najveći djelovi Svjetskog mora ograničeni više ili manje kontinentima. Imaju sopstvenu cirkulaciju atmosfere, poseban sistem struja, horizontalni i vertikalni raspored temperatura i salinitet vode. Polazeći od ovih elemenata, Svjetsko more se dijeli na četiri okeana: Veliki ili Tihi, Atlantski, Indijski i Sjeverni Ledeni okean.
Prema prostranstvu redosljed okeana:
– Tihi (Veliki) okean – 179,679 miliona km2,1.510 m
– Atlantski okean – 93,363 miliona km2, 9.218 m
– Indijski okean – 74,917 miliona km2, 7.455 m
– Sjeverni Ledeni okean – 13,100 miliona km2, 5.200 m
Nekad se u opštem govoru navode samo tri okeana: Atlantski, Indijski i Tihi okean. U ovom pogledu, Arktički okean se smatra dijelom Atlantika, dok se Južni okean, čija je granica određena 60. paralelom južne geografske širine, smatra kao dio sva tri okeana. Alternativnim označavanjem, dva najveća okeana na Zemlji su podijeljena u zavisnosti kojoj hemisferi pripadaju (južnoj ili sjevernoj), tako naprimer postoje južni i sjeverni Pacifik te južni i sjeverni Atlantik, te se njima dodaju Indijski okean i dva polarna mora.

No votes yet.
Please wait…

Prijavi se

Detalji dokumenta

Više u Seminarski radovi

Više u Skripte

Komentari