Farmaceutski fakultet Novi Sad
Seminarski rad iz predmeta Neuronauka
Tema:
ZNAČAJ GLIJA ĆELIJA U CENTRALNOM NERVNOM
SISTEMU
Predmetni profesor: Student:
Puk. prof. dr sc. Živorad Maličević
Novi Sad, 2017. godina
3
1.
Glijalne ćelije
Glijalne ćelije ili ćelije glije su prateće ćelije nervnog tkiva koje ishranjuju, štite, pružaju
potporu neuronima i oko njih obrazuju izolaciju, mijelinski omotač. Većina tih ćelija se zbog
funkcije poredi sa ćelijama vezivnog tkiva i naziva potpornim ćelijama nervnog tkiva.
Razlikuju se od neurona po tome što:
-
nemaju akson već imaju samo dendrite;
-
nemaju kanale za prenos jona natrijuma, već samo za jone kalijuma;
-
ne stvaraju akcione potencijale pa time nemaju ni sposobnost prenošenja nadražaja;
-
zadržavaju sposobnost deobe tokom čitavog života.
Pored nesumnjive potporne uloge, glijalne ćelije ostvaruju mnoge druge funkcije:
o
izgrađuju mijelinski omotač oko aksona u CNS-u oligodendrociti, a u PNS-u
Švanove ćelije;
o
astrociti učestvuju u procesima zarašćivanja posle ozlede mozga;
o
astrociti održavaju homeostazu jona (posebno jona K+) i pH vrednosti
vanćelijske tečnosti;
o
astrociti sintetišu prekursore nekih neurotransmitera, kao što je glutamin
(prkursor hemijskog medijatora glutamat)
o
mikroglija se smatra moždanim makrofagima jer se tokom bilo kakve upale ili
ozlede pretvaraju u fagocite;
Ćelije glije se međusobno razlikuju kako po tome u kome delu nervnog sistema se nalaze,
da li u centralnom ili perifernom, tako i po embrionalnom poreklu.
I.
Glijalne ćelije CNS-a
Potporne ćelije CNS-a nazivaju se zajednički neuroglija i pripadaju im:
1. Makroglijske ćelije, u koje se ubrajaju:
a) astrociti, posebno značajne za održavanje homeostaze
b) oligodendrociti, obrazuju mijelinski omotač u CNS-u
2. Mikroglijske ćelije, učestvuju u odbrani organizma;
