Ergonomija kao komponenta industrijskog dizajna
1. Uvod
Jedna od najistaknutijih karakteristika tehničkog i tehnološkog razvoja današnjice ogleda
se ne samo u značajnim promenama unutar postojećih, već i u stvaranju novih, do sada
nepostojećih struka. Čovek od svojih prapočetaka oblikuje predmete, prostor i načine
komuniciranja.
Dizajnerska struka, čiji je osnovni zadatak oblikovanje svega navedenog, definirana je
tek od početkom 20.veka. Osnivanje ove prve škole industrijskog dizajna moguće je
posmatrati kao posledicu razvojnog dela tehnologije proizvodnje nastale nakon Prve
industrijske revolucije. Te nove proizvodne mogućnosti su dovodile do novih
razmišljanja i pogleda na umetničko stvaralaštvo, rezultirajući u konačnu definiciju
dizajnerske struk kao preteče humanizacije industrijske proizvodnje.
Današnji značajni tehnološki razvoj, slično kao i doba Prve industrijske revolucije, a pre
toga doba velikih otkrića, predstavlja misaonu prekretnicu: dolazi do novih spoznaja,
stvaraju se nove potrebe, drugačiji prioriteti i mogućnosti, ali i novi vrednosni sudovi u
gotovo svim ljudskim delatnostima. Nastaju promene u gotovo svim strukama, ali
utemeljuju se i potpuno nove.
Na organizacionom nivou stvaraju se novi modeli rada i formiranja radnih mesta: već
sada dostupna tehnologija i mogućnosti umrežavanja omogućuju rad bez obaveznog
putovanja do radnog mesta. Mogućnosti formiranja vlastitog radnog mesta temeljenog na
umreženosti, postaju gotovo neograničene i u razvijenom svetu prihvaćene kao jedno od
poželjnih rešenja u smanjenju nezaposlenosti. Kvalitet proizvoda i usluga postaju
pojmovi koji se na nivou industrijske proizvodnje podrazumevaju.
Problem više nije kako, već što proizvoditi. Ova činjenica, koja proizlazi kako iz
današnjeg stepena naucnog, tehničkog i tehnološkog razvoja, tako i širine tržišne ponude
uz stalni porast konkurencije, daje dizajnu izuzetno važnu ulogu. Kao kreativna i
inovativna interdisciplinarna struka, treba da donosi nove koncepte za rešavanje
prostornih, proizvodnih i komunikacijskih problema današnjice, sagledavajući moguće
posledice u budućnosti.
2
Ergonomija kao komponenta industrijskog dizajna
2. Dizajin proizvoda u industriji
Dobar dizajn u industriji :
pomaže prodaji,
određuje idntifikaciju marke preduzeća,
stvara povoljnu sliku o prozvodima ili proizvođaču,
je element konkurentske prednosti.
Dobar dizajn u industriji ispunjava:
ekonomska prilagodljivost (prilagođenost nameni i korisniku),
upotrebljivost proizvoda,
tehničko - ekonomsku pouzdanost,
estetsku senzibilnost,
doslednost imidža.
4
Ergonomija kao komponenta industrijskog dizajna
DOBAR DIZAJN (UPOTREBLJIVOST PROIZVODA)
Temeljni zahtev koji predstavlja dobar dizajn jeste osigurati upotrebljivost
proizvoda.dobar, praktični dizajn mora si isticati po tome da odgovara svrsi. Naime,
potrošač/korisnik ne mora znati, razumeti ili brinuti kako proizvod funkcioniše,ali u
svakom slučaju očekuje da funkcioniše. Zatim, proizvod mora funkcionisati, makar samo
određeno vreme i u nepovoljnim uslovima upotrebe. Takođe, treba biti dostupan,
jednostavan za instalaciju, korišćenje, održavanje i eventualno odlaganje. Perspektiva
preduzeća nešto je drugačija. Ona prvenstveno teži za produživanje radnog veka
proizvoda i ponudu novih varijanti zavisno promenama uslova na tržištu.
sl.1.0.auto-uptrebljivost proizvoda
DOBAR DIZAJN (ERGONOMSKA PRILAGODLJIVOST)
Proizvod mora biti prilagođen fizičkim i psihološkim potrebama ljudi. Dobar dizajn mora
ponuditi maksimalno moguće: lakoću upotrebe, komfor, higijenu, sigurnost. Takođe, za
trajne proizvode dobar dizajn treba da omogući skraćenje vremena potrebnog za učenje o
upotrebi proizvoda. Na primer, razumevanje ljudskog faktora u odnosu na tastature,
ekrane, ostalu opremu, stolice, radne stolove i prostore kritično je za dizajn ličnih
računara.
sl.1.1.auto-ergonomska prilagodljivost
5
Ergonomija kao komponenta industrijskog dizajna
sl.1.3.auto-estetska senzibilnost
DOBAR DIZAJN (DOSLEDNOST IMIDŽA)
Korisnik obično teži dizajnu proizvoda čiji je imidž ravnopravan sa njegovim
konceptom o sebi samom - bez obzira da li se radi o konceptu kakav bi pojedinac želeo
biti ili kakav on i suštini jeste. Korisnik često bira proizvod koji će izraziti njegov
socijelni status drugim ljudima – na primer, odeća, galanterija, itd. sa istaknutim
imenom ili inicijalima dizajnera samo je jedan od takvih manifestacija. Kroz dizajn
proizvoda, ekonomsku propagandu, ostale oblike promocije, pisane materijale, itd.
preduzeće otkriva svoj karakter potrošačima.
sl.1.4.auto-doslednost imidža
7
