ANAMNEZA (pedijatrija)
GLAVNE TEGOBE

: glavne tegobe zbog kojih se traži pomoć–rečima davaoca podataka (u jednoj rečenici).

ANAMNESIS MORBI

: (SADAŠNJA BOLEST)

Kada je dete poslednji put bilo potpuno zdravo. Datum početka i prvi simptomi bolesti. Opis svakog pojedinog simptoma, tačna hronologija promena i intenziteta
simptoma. Preduzete mere ispitivanja i lečenja i u kojoj ustanovi. Epidemiološki podaci, relevantni negativni podaci.

ANAMNESIS VITAE

: (ANAMNEZA ŽIVOTA ILI ANAMNEZA RAZVOJA)

Prenatalni razvoj

Zdravlje i bolesti majke u trudnoći, stav oca i majke prema trudnoći, trudnoća planirana ili neplanirana. Uslovi života za vreme trudnoće. Izloženost zračenjui
drugim teratogenim agensima, uzimanje lekova, ishrana majke.

Natalni period:

Porođaj: trajanje gestacije, način porođaja, prirodni ili operativni, trajanje porođaja, komplikacije,vitalnost novorođenčeta, bodovanje vitalnosti po Apgaru, mere
oživljavanja.

Postnatalni razvoj:

Opšte stanje vitalnosti u prvim satima i prvim danima života u porodilištu i po odlasku kući, disanje, apneea, cijanoza, pospanost, krikovi, konvulzije, krvarenje,
vreme prvog stavljanja na dojku, ponašanje novorođenčeta pri tome, snaga pri sisanju. Pojava, trajanje, intenzitet, neonatalne žutice.
Ishrana: prirodna, mešovita ili veštačka. Kada je započeta dvovrsna mlečna ishrana. Kada je prekinuto dojenje i zašto. Ponašasnje deteta pri dojenju, teškoće pri
dojenju (uključujući kolike, bljuckanje i lenjost). Stav majke i oca prema dojenju. Vrsta veštačke hrane, vrsta i vremenski sled dohrane. Početak, trajanje, i način
sprovođenja anrirahitične profilakse. Dodavanje drugih vitamina, gvožđa, fluora. Sadašnje navike u vezi sa ishranom, teškoće, izbirljivost, apetit, stavovi
roditelja u vezi sa ishranom.
Telesni razvoj: TM u toku 1.2.3. godine života i kasnije. TV(telesna visina) ili TD (telesna dužina) u toku 1.2.3. godine života i kasnije.
Psihomotorni razvoj: uzrast u mesecima kada je stečena sigurna kontrola držanja glave u položaju potrbuške. kada je dete počelo samostalno da sedi, uz
prdržavanje ili samostalno da stoji, samostalno da hoda. Kada je počelo da raspoznaje ukućane od stranih osoba, prve reči, prve rečenice.
Navike: spavanje, dnevni raspored, teškoće pri uspavljivanju, noćne more, somnabulizam, kontrola mokrenja i defekacoje, teškoće, stavovi roditelja, navike
sisanje palca, grickanje, njihanje glavom i druge.
Seksualno vaspitanje: prva pitanja o nastanku i rađanju deteta, o koncepciji, o razlikama između dečaka i devojčica, informacije koje je dete dobilo u kući.
Pripremama za pojavu sekundarnih polnih karateristika, teškoće seksualnog prilagožavanja u pubertetu i adolescenciji.
Škola: polazak u obdanište, predškolsku ustanovu, školu, teškoće prilagožavanja, uspeh,stavoviroditelja. društvena prilagođenost: reakcija deteta na prvo
odvajanje od majke, odnosi sa vršnjacima, samostalnost, bavljenje sportom, vanškolske aktivnosti teškoće (povučenost, agresivnost).
Vakcinacija: treba nabrojati vakcine koje je dete primilo od rođenja (tražiti odgovarajuću dokumentaciju) reakcija na vakcine, rezultati tuberkulinskog testiranja,
serološke reakcije, eventualna pasivna imunizacija, primena gama globulina, transfuzija i slično.
Dosadašnje bolesti: preležane zarazne bolesti (uzrast, komplikacije, ostale preležane bolesti, kompliukacije posledice. Operacije. Povrede (priroda, uzrast,
lečenja, posledice, reakcije deteta)

ANAMNESIS FAMILLIAE:

(PORODIČNA ANAMNEZA)

Roditelji: životna dob, zdravlje, zanimanje, prethodne trudnoće majke.
Braća i sestre: hronološkim redom, uzrast, pol, zdravstveno stanje, eventualno uzroci smrti braće i sestara.
Bolesti: drugih članova porodice, posebno TBC. Lues, diabetes mellitus. Epilepsija, alargijske bolesti, psihičke bolesti, druge nasledne bolesti uz crtanje
porodičnog stabla.
Životni uslovi: stan, broj ukućana

STATUS PRAESENS

TELESNA RAZVIJENOST – dužina / visina, težina, dispproporcija i malformacije
PSIHOMOTORNA RAZVIJENOST – globalna klinička procena
VITALNE FUNKCIJE:
Stanje svesti: orijentisanost i kooperativnost
Disanje – frekvencija, znakovi dispneje, prateći čujni fenomeni (stenjanje, ječanje, stridor, weezing i dr.)
Cirkulacija – frekvencija i punjenost pulsa, prokrvljenost periferije, znaci cirkularornog šoka (kapilarno punjenje, TA
Termoregulacija – rektalna / aksilarna temperature.
OPŠTI UTISAK o težini bolesti i akutnoj ugroženosti
KOŽA – boja, pigmentacija, prokrvljenost, egzantemi, patološke promene, distribucija maljavosti, deskvamacija
POTKOŽNO TKIVO – razvijenost potkožnog masnog tkiva na trupu ekstremitetima, licu, turgor, stanje hidracije, edemi
LIMFNI ČVOROVI – palpabilnost, veličina, konzistencija, pokretljivost, bolnost na tipičnim mestima (okcipitalni, cervikalni, submandibularni, sublingvalni,
aksilarni, ingvinalni)
MUSKULATURA – razvijenost, tonus (globalna procena, ostalo u neurološkom nalazu),
KOSTUR – grube malformacije i deformacije, znaci rahitisa, displazije kuka
GLAVA – obim, oblik, asimetrija, kraniotabes, fontanele (veličina, nivo), suture, dilatirane vene, kosa, šavovi
LICE – simetrija, osobitosti fizionomije, znaci dismorfije
OČI – položaj, bulbomotorika, nistagmus, strabizam, hipertelorizam, egzoftalmus, asimetrije, rime oculi, fotofobija, epifora, konjunktivalna sekrecija,
konjunktivitis, širina, oblik, reakcija zenica, prozirnost rožnjače i sočiva
NOS – oblik, prolaznost, sekrecija, širenje nosnica pri disanju
USTA – usne, zubi, sluznica, jezik, ždrelo, nepčani lukovi, tonzile (veličina, eksudat), zadnji zid, retronazalni secret
UŠI – položaj, oblik ušne školjke, spoljašnji ušni kanal, sadržaj, osetljivost mastoid, otoskopski pregled,
VRAT – simetrija, pokretljivost, kočenje pri fleksiji, otoci, struma, limfni čvorovi, respiratorna retrakcija juguluma
GRUDNI KOŠ – oblik, simetričnost, deformacije, Harissonova brazda, interkostalna retrakcija, retrakcija rebarnih lukova, položaj i simetrija skapula, klavikula,
mamila, dojki.
PLUĆA – frekvencija disanja, znakovi i tip disanja, kašalj, perkutorni nalaz, auskultatorni nalaz, bronhofonija.
SRCE – inspekcija: izbočenje prekordijuma, vidljive pulzacije; palpatorno strujanje; auskultatorni nalaz : frekvencija, ritam, tonovi, šumovi.
TRBUH – inspekcija: veličina, nivo trbušnog zida, vidljiva peristaltika, venski crtež, pupak; palpatorni nalaz (rezistencija, osetljivost), jetra, slezina, auskultacija
peristaltičkih talasa
POLNI ORGANI – tip (muški, ženski), hipospadija, skrotum, testisi (spušteni ili ne) veličina, hernia, hidrocela, stepen razvoja sekundarnih seksualnih
karakteristika,
EKSTREMITETI – deformacije, simetričnost, paraliza, edemi, pokretljivost zglobova, šaka, prsti(broj, oblik), nokti, stopala (deformiteti)
KIČMENI STUB – zakrivljenost (fiziološka, patološka), pokretljivost, spina bifida, meningocele, mijelocele, osetljivost lumbalnih loža, kičme, karlice.
CNS- stanje svesti, motorika, primitivni refleksi (perzistencija), Tetivni reflexi, Meningealni znaci (videti neurološki status novorođenčeta i većeg deteta)

NEUROLOŠKI PREGLED NOVOROĐENČETA

Radi se 30 min. posle hranjenja, na sobnoj temperaturi (ev. uz primenu grejača nad stolom za pregled), kada dete nije sedirano. Treba da traje kratko, (ne više od
10 min). Pregled ima 3 dela:

1. POLOŽAJ,

2. TONUS

3. REFLEKSI.

1. POLOŽAJ

Normalno je da su ekstremiteti u semifleksiji i brzo se pokreću.

NORMALN POLOŽAJ

Hipotonija: ekstremiteti su ispruženi i oslonjeni na lateralne strane. Pokreti su oskudni. U ekstremnoj hipotoniji prisutan je tzv. žablji položaj.
Hipertonija: ruke su ukrštene na grudima, noge su takode ukrštene. Ekstremiteti se teško pomeraju rukama ispitivača iz osnovnog položaja. Ekstremna
hipertonija manifestuje se tzv. izgledom "lutke od kaučuka" (na pr. Kod neonatalnog tetanusa).

2. TONUS:

Aktivni tonus :
Reakcija uspravljanja: dete se uhvati za ruke i podiže do sedećeg stava. Normalno je da od 45° glava i telo stoje u istoj ravni. Ako glava sve vreme visi od
početka do kraja pokreta, radi se o hipotoniji pre svega fleksora. Kao nastavak prethodnog dete se dovede u sedeći položaj i posmatra kako drži
glavu. Glava normalno malo "stoji", malo "pada". Ispituje se tonus pre svega ekstenzora glave. Dete se stavi na trbuh, kada je glava oslonjena na podlogu nosem
i ustima. Normalno podiže i okreće glavu na stranu, oslobađajući disajne puteve. U istom položaju palčevima se pritisnu tabani; odupire se nogicama.
Pasivni tonus (neurološki znaci zrelosti):



šaka u palmarnoj fleksiji pokretom ispitivača 0-10°



stopalo u dorzalnoj fleksiji pokretom ispitivača oko 10°



poplitealni ugao 80-90°, kod hipotonije poplitealni ugao je blizu 180°.



fenomen ešarpe (marame): šaka se povlači do suprotnog ramena. Tom prilikom lakat ne prelazi srednju liniju tela kod terminskog NN.



Ako prelazi radi se proba peta-uvo. Što je dete gestaciono mlađe, peta ide dalje, prema uvetu i nekad može stići do uveta.

PETA UHO



Uzmak ili trazaj nogama i rukama: meri se brzina kojom se ekstendirani ekstremitet vraća u semifleksiju. Noge se brže vraćaju.

NEONATALNI (arhaični, primitivni) REFLEKSI

Glabele

- lupkanje (pritisak) na koren nosa izaziva treptanje.

Sisanje i gutanje

; najjednostavnije je da se dete stavi na dojku ili se detetu da flašica sa tečnošću (mleko, čaj, voda). Ako se proceni da nije poţeljno da

dete zaista guta (na pr. sumnja na atreziju ezofagusa), refleks se proverava stavljanjem čistog malog prsta ispitivača u usta deteta. Refleks gutanja cemo
proveriti tako što ćemo kapaljkom plasirati 2-3 kapi na bazu jezika i izazvati pokrete gutanja.
3.

Rooting refleks

(četiri tačke); draženjem gornje, donje ili uglova usana prstom pomera glavicu, hoće da uhvati izvor nadraţaja (dojku, cuclu).

REFLEKS TRAŽENJA USNAMA (ROOTRING) i SISANJA

Palmo-mentalni

(Bapkinov): sa oba palca ispitivač pritisne sredinu dlanova deteta; dete otvara usta.

Simetrični vratni refleks

: flektiranjem glavice prema toraksu, dolazi do fleksije nogu.

Asimetrični vratni refleks (Magnusov ili refleks mačevaoca)

: glavica se bočno okreće na levu i desnu stranu više puta; pri svakom okretanju dolazi

do ekstenzije ruke i noge na istoj, a fleksije ruke i noge na suprotnoj strani.
7.

Refleks hvatanja

: na rukama se izaziva stavljanjem prsta ispitivača u obe šake, dok se drugim prstima šake ispitivača ručica deteta zatvara kao da je

uhvatila. Zatim se povlači na gore dok dete samo ne drţi prst ispitivača bezpridrţavanja. Na nogama se najbolje izaziva pritiskom vrhovima oba
palca ispitivača na tabane deteta neposredno ispod prstiju stopala; odgovor je fleksija prstiju oba stopala (obratiti paţnju na simetriju !)
8.

Automatski hod

: dete se obuhvati sa obe šake ispitivača ispod pazuha i dovede u uspravan poloţaj. Dete oslonitina podlogu i lako nagnuti napred

kako bi se izazvali pokreti koračanja (normalno je da napravi nekoliko koraka).
9.

Preskakanje

: isti poloţaj i hvat kao prethodno; dorzumi stopala se dovode u kontakt sa donjom ivicom table stola; dete podiže stopala i postavlja

(reakcija postavljanja) ih na gornju površinu stola. Isto se učini i sa gornjim ekstremitetima (kontakt dorzuma šaka sa donjom ivicom stola) kada dete
podiže šake i postavlja ih na gornju površinu stola. Refleks se na gornjim ekstremitetima gubi sa 4, a na donjim sa 7 meseci.
10..

Galantov

: poloţaj kao prethodno. Pritisak se vrši medjutim, po paravertebralnoj muskulaturi sa leve i desne strane; karlica se podiţe bočno levo i desno.

11.

Morov

: dete leţi na ledjima. Čaršav na kome leži naglo se povuče; sledi naglo širenje ruku i prstiju šaka, a potom addukcija ruku (reakcija

obgrljavanja) i skupljanje prstiju. Refleks se gubi u 6. mesecu.
12.Reflex Babinski - Svi refleksi se gube krajem 2. i početkom 3. meseca osim Morovog, reflexa preskakanja i Babinskog koji može da perzistira najdalje do
kraja 2. godine. Kad god se radi o "parnim" refleksima obratiti pažnju na simetriju.

NEUROLOŠKI PREGLED STARIJEG DETETA

U neurološkom pregledu starijeg deteta ispituje se:

1. PSIHIČKI DEO NEUROLOŠKOG STATUSA

svest

socijalni kontakt

više moždane funkcije

2. MOTORNI DO NEUROLOŠKOG STATUSA

aktivna motorika

mišićna snaga

tonus

refleksi

(primitivni, mišićni, kožni)