Predstavlja jedan od elemenata slike grada. Ima značajnu ulogu u urbanističkom
projektovanju, služi kao mreža regulacije izgradnje po horizontali i po vertikali.

Značajne promene i rekonstrukcija saobraćajnih mreža izvode se samo u izuzetnim
okolnostima (velike investicije kao što je podzemna infrastruktura ili rušenje većeg
broja objekata). Čak i pod navedenim okolnostima, saobraćajni tokovi bivaju
zadržani uz prilagođavanje i tehničke dorade.

Šeme gradskih saobraćajnih mreža imaju istorijski sled.

Istorijsko nasleđe možemo pratiti kroz:

a) Ortogonalne saobraćajne mreže (Rim);
b) Radijalne saobraćajne mreže (srednji vjek) kombinacija navedenih mreža dovela je

do pojave ortogonalno-radijalnih, kao i radijalno-prstenastih mreža;

c) Nepravilne šeme saobraćajnih mreža sa čestom pojavom trgova (barok);
d) Organske saobraćajne mreže u gradovima novijeg doba (bazirane na principu

sleđenja terena).

Slika 1. Gradska saobraćajnica

Slika 2. Gradska saobraćajna raskrsnica

U formiranju gradske saobraćajne mreže dominantnu ulogu imaju sledeći faktori:

I - Konfiguracija terena

, odnosno terenski uslovi koji su uticali na pojavu tipičnih

šema:

- ravničarska područja (pravilne geometrijske šeme);

- padinski tereni (šeme sa lošim elementima ulica kao što su veliki uzdužni nagibi,
vještački razvijene trase uz pojavu serpentina, kose rampe, vanjska stepeništa itd.;

- kupirani tereni (tereni ispresecani vododerinama, rječnim tokovima, uz obale jezera
i mora) to su šeme sa većim brojem saobraćajnih objekata kao što su mostovi,
vijadukti, tuneli itd.;

II – Privredni, tehnički i tehnološki razvoj

, koji utiče na širenje i osavremenavanje

saobraćajnih mreža na više načina:

tehničko-eksploatacione karakteristike gradskih saobraćajnica menjaju se i
prilagođavaju funkciji i položaju u mreži, pa tako danas imamo više vrsta gradskih
saobraćajnica koje se djele na saobraćajnice višeg i nižeg reda;

gradi se veliki broj saobraćajnih objekata kao što su mostovi, vijadukti, nadvozi,
denivelirana čvorišta itd.;

razvijaju se posebne mreže za masovni javni gradski putnički prevoz.