STERILIZACIJA U
MEDICINSKOJ PRAKSI
SREĆKO
DRAGOVIĆ
Sterilizacija
•
Postupak kojim se potpuno uništavaju svi
mikroorganizmi i njihove spore sa predmeta,
materijala i instrumenata koji dolaze u dodir sa
ranom.
•
Sterilizacija je apsolutni pojam
Organizacija jedinice za sterlizaciju
•
Centralna sterilizacija
Nečista, čista i sterilna zona
Osigurava sterilni materijal za cijelu bolnicu
Smanjuje se broj aparata i osoba koje sprovode proces
sterilizacije
Kvalitet rada se postiže standardizovanim postupcima
kvalifikovanog osoblja.
Čišćenje i dezinfekcija
•
Prijem upotrijebljenog materijala u prijemnom prostoru
odjeljenja sterilizacije
•
Pregled poslatog materijala i dokumentovanje
OBAVEZNA UPOTREBA LIČNIH ZAŠTITNIH SREDSTAVA!
Pakovanje materijala za sterilizaciju
•
Nastavlja se u čistoj zoni.
•
Slaganje setova, označevanje na setu
•
Upotreba indikatora (hemijski,
biološki).
•
Štiti materijal od kontaminacije
•
Osigurava efikasnu zaštitu od
mikroba
•
Primarno /zaštitno pakvanje
Vrste pakovajna
Čvrsta pakovanja
(kontejneri, kasete, doboši
Meka( fleksibilna ) pakovanja
(prozirne vrećice, rolne i kese, papir
za sterilizaciju
•
Doboši
za sterilizaciju nemaju mogućnost hermetičkog
zatvaranja ,pa se materijal koji se steriliše ne može se
smatrati sterilnim , već samo kao materijala
niske
mikrobne kontaminacije.
•
Doboši nijesu preporučljivi za korišćenje u bolničkim
uslovima
Fleksibilna pakovanja
•
Meka pakovanja se mogu prilagoditi
obliku i veličini predmeta koji se
steriliše.
•
Predviđena su za jednokratnu upotrebu
•
Prozirne vrećice
•
Samoljepljive vrećice
•
Prozirni omoti u rolni
•
ULTRA rolne
•
Papir za sterilizaciju u listovima
Zavarivanje
•
Prozirna pakovanja (vrećice), papirne vrećice i
samolepljive papirne vrećice zatvaraju se postupkom
toplotnog zavarivanja
Slaganje materijala za sterilizaciju
•
Prozirna pakovanja( setovi) se slažu u korpama jedan
pored drugog na način pa prozirna strana kese koja ne
propušta sterilant ne prekriva papirnu stranu.. Svaki
drugi način bi otežao prodor sterilanta (para,gas EO,
H2O2) a samim tim i onemogućio kvalitetnu sterilizaciju.
Sterilizacija vodenom parom
•
Sterilizacija vodenom parom je najpouzdani, najefikasniji
i najjeftiniji metod sterilizacije.
•
Sterilizacija se sprovodi u
autoklavu
.
Sterilizacija vodenom parom
Vodenom parom se sterilišu tekstil ( mantili,čaršavi,
komprese, zavojni materijal) metalni instrumenti, gumeni
i stakleni predmeti.
Dva programa parne sterilizacije:
Temperatura 121°C / 15 minuta / pritisak 1,2 bara
Temperatura 134 °C/ 3 minuta / pritisak 2.5 bara
Suva sterilizacija
•
Materijal sterilisan u suvom sterilizatoru gubi
sterilnost nakon nakon ostvaranja sterilizatora .
•
U praksi ova vrsta sterilizacije može biti prihvatljiva u
sterilizaciji pojedini instrumenata stomatologiji, kožnim i
ORL ambulantama.
Sterilizacija etilen oksidom
•
Najpouzdanija i najefikasnija
sterilizacija za
termolabilene instrumente.Primjenjuje se u bolničkim
uslovima i industrijskim postrojenjeima za proizvodnju
medicinskih materijala
.
•
Za sterilizaciju se koriste
patrone EO gasa
.
Sterilizacija formaldehidom
Prednosti
Pogodna za sve termolabilne materijale,
Pogodna za suplje instrumente i
instumente sa slijepim zavrpetkom
T = 55-80 °C
Manje toksična u odnosu na EO
Nije potrebno provjetravanje
Nedistaci
•
Relativno visoka temperatura
•
Dug ciklus sterilizacije
•
Gas formaldehid je manje ekpanzivan
u odnosu na EO
Plazma sterilizacija-STERAD
Sterad je plazma sterilizator koji radi uz pomoc vodonik
peroksida u polju visokofrekventnih elektro - magnetnih
talasa.
•
Plazma metodom se sterilišu medicinski materijali koji
ne podnose visoke temperature.
•
To su kamere, elektricEni vodicEi, optike, metalni
mikroinstrumenti, ostali termolabilni materijali (silikon,
najlon, plastika, teflon…).
Kontrola sterilizacije
•
Fizičke metode
•
Hemijske metode
•
Biološke metode
Čuvanje sterilnog materijala
•
u prostoru za čuvanje sterilisanih setova (čista zona).
•
zabranjeno kretanje, kontrola setova u prostoru za
čuvanje, kontrola datuma važnosti.
•
vođenje dokumentacije
Hemijska kontrola sterilizacije
•
Hemijska kontrola se obavlja
hemijskim indikatorima
koji se
koriste sa svakim pakovanjem, kako spolja tako i iznutar pakovanja.
•
Hemijski indikatori nijesu
pokazatelj sterilnosti
vec služe kao
potvrda da je materijal prošao proces sterilizacije.
•
Indikatori
mijenjaju boju
nakon sprovedene sterilizacije
Biološka kontrola sterilizacije
•
Biološki indikatori- strip trake i epruvete
ROK TRAJANJA STERILNOSTI
o
Rok sterilnosti materila je uslovljen kvalitetom pakovanja
- 6 NEDELJA
- 6 MJESECI
-12-24 MJESECA
5 GODINA
.
•
Uspjeh sterilizacije zavisi od načina pripreme materijala za
sterilizaciju, ispravnog odabira metoda sterilizacije, procene
da li se izvesni materijal može sterilisati, načina čuvanja i
skladištenja sterilisanog materijala.
•
....
