3
VISOKA ZDRAVSTVENO-SANITARNA ŠKOLA
STRUKOVNIH STUDIJA »VISAN«
BEOGRAD
MJERE PREVENCIJE I PREVALENCIJA INTRAHOSPITALNIH INFEKCIJA NA
ODJELJENJU ORTOPEDIJE KLINIČKOG CENTRA U PERIODU OD 2010 DO
2015 GODINE
SPECIJALISTIČKI RAD
Beograd , 2015.godine.
3
Izazivači intrahospitalnih infekcija mogu biti gotovi svi mikroogranizmi: bakterije,
virusi, gljivice i paraziti. Vrste bakterija, koje uzrokuju bolničke infekcije, su se vremenom
mijenjale u zavisnosti od primene antibiotika i primene novih dijagnostičkih i terapijskih, često
agresivnih procedura koje dovode do prekida/lezije sluznica i kože.Bitne karakteristike
bakterija izazivača intrahospitalnih infekcija su: rezistencija na antibiotike , pojava zavisnosti
od antibiotika i otpornost na dezinfekciona sredstva.
Najčešći izazivači intrahospitalnih infekcija su: Escherichia coli, gram negativne
stafilokoke i Staphilococcus aureus (posebno meticilin rezistentni sojevi stafilokoka),
Enterococcus sp., Psuedomonas auriginosa, Acinetobacter spp., Klebsiella pnuemoniae,
Enterobacter sp., Proteus mirabilis, Serratia sp., i anaerobne Gram pozitivne bakterije
( Propionibacterium sp., Bacteroides sp.). Poslednjih godina uzroćnici IHI su i Legionalla sp.,
Clostridium difficile, Corynebacterium jejunum i Micoplasma hominis.
Prema svom poreklu, intrahospitalne infekcije mogu biti endogene ili egzogene.
Endogene infekcije su izazvane mikroflorom samog bolesnika, dok su egzogene infekcije
uzrokovane mikroorganizmima iz bolničke sredine: drugi bolesnici, zdravstveno osobolje,
posetioci, bolnički prostor, medicinski instrumenti i oprema.
Opšte prihvaćen i u praksi dokazan stav je da je dužina boravka katetera u krvnom sudu
direktno proporcionalna nastanku infekcije.Po rezultatima više istraživanja bezbedan period,
odnosno period u kojem se ne razvija infekcija je do 3 dana od momenta insercije katetera.
Kada su u pitanju urinarni kateteri, infekcija je gotovo izvesna kod svih bolesnika koji su
kateterizovani 30 dana.
Transmisija infektivnih agenasa može biti uobičajena, kao i kod nehospitalizovanih
bolesnika: kapljičnim (aerogenim) i fekalno-oralnim putem. Medjutim, ono što je specifično za
intrahospitalne infekcije je prenos infekcija putem: dijagnostičkih procedura: endoskopije,
laparskopije, biopsije, lumbalne punkcije,itd, terapijskih procedura: plasiranjem katetera,
tubusa, veštačkom ventilacijom, hemodijalizom, inj. (i.v, i.m.), kontaminiranim infuzionim
rastvorima, itd., transfuzijama krvi i njenih derivata, transplantacijom organa i tkiva.
Zdravstveni radnici, pogotovo medicinske sestre -tehničari, posebno su izložene
perkutanom prenosu infektivnih agenasa.Ukoliko se sestra povredi kontaminiranom iglom,
hepatitis pozitivnog bolesnika, rizik za dobijanje akutne HBV infekcije se kreće od 22% do
31%. Zdravstveno osoblje često nije svesno svoje uloge uprenošenju uzročnika BI. Potrebno je
3
stalno imati na umuda je čovjek, a ne bolnička sredina, najznačajniji rezervoar iizvor
intrahospitalne infekcije.
.
Faktori rizika za nastanak IHI:
- imunokompromitovani pacijenti (bolest ili hemoterapija)
- hirurške intervencije, primjena katetera, respiratora I drugih instrumenata koji narušavaju
epitelne barijere
- dužina boravka u bolnici
- antibiotska terapija (> 10 dana)
- prisustvo multirezistentnih mikroorganizama u bolničkojsredini
Bolnička infekcija utvrđuje se na osnovu kliničkih simptomasa ili bez mikrobioloških,
laboratorijskih, radioloških, patohistološkihi drugih nalaza, te epidemiološkihpodataka.
3
trajna edukacija cjelokupnog osoblja te zbrinjavanje zdravstvenih i nezdravstvenih
radnika koji su profesionalno izloženi potencijalno infektivnom materijalu.
1.1.1. Pregled, trijaža i sanitarna obrada pacijenata
Prva mjera za sprječavanje i suzbijanje bolničkih infekcija su pregled, trijaža i sanitarna
obrada pacijenata koja se obavlja na prijemnom odjeljenju. Prilikom pregleda svakog pacijenta
uzimaju se anamnestički podaci sa ciljem utvrđivanja infektivnog oboljenja i potrebe za
mikrobiološkim analizama. Anamnestički podaci obaveznosadrže evidenciju prethodne
upotrebe antibiotika u periodu od 90 dana, lijekova za smanjenje kiselosti želučanog soka, te
poremećaja normalne mikrobiološke flore pacijenta. Prilikom pregleda pacijenta na prijemnom
odjeljenju, odnosno u ambulanti, na osnovu anamneze, epidemioloških podataka, kliničke
slike, ljekar odlučuje o trijaži pacijenata vodeći računa o izoliranju, kohortiranju, segregiranju
ili upućivanju u mjerodavniju- specifičniju zdravstvenu ustanovu u odnosu na akutnu i
prijeteću kontagioznu bolest koja može postati prioritetom prema osnovnoj bolesti koja pripada
određenoj specijalnosti. Prilikom pregleda pacijenta na prijemnom odjeljenju, ljekar odlučuje i
o potrebi mikrobiološke obrade pacijenta ili izolaciji na osnovu kliničkih simptoma, detaljne
anamneze i epidemioloških podataka.
Epidemiološka obrada sastoji se od epidemiološke anamneze u smislu utvrđivanja
ranije stečene bolničke infekcije ili prisutne infekcije višestruko otpornim mikroorganizmima
ili prisutnosti rizičnih faktora bitnih za razvoj bolničke infekcije (implantat, reoperacija,
komorbiditetni faktori: dijabetes, ciroza jetre, maligna oboljenja, hronična oboljenja; prisustvo
sistemskih oboljenja i poremećaja: gojaznosti/pothranjenosti, oštećenja imunog sistema;
upotrebe antibiotske, imunosupresivne i citostatske terapije);
Sanitarna obrada pacijenta obuhvata kupanje i tuširanje, oblačenje čistog rublja,
depedikulaciju u slučaju vašljivosti, uzimanje briseva (grla, nosa, pazuha, aksile prepone…)
ukoliko je to potrebno na osnovu epidemiološke anamneze. Odjeću pacijenta treba predati
porodici.
