JU POLJOPRIVREDNA I MEDICINSKA ŠKOLA
BRČKO DISTRIKT BiH
MATURSKI RAD IZ
TEMA:
OPERATIVNO LIJEČENJE TUMORA PLUĆA
_______________________
___________________________
Kandidat: Mersiha Jukić
Mentor: Dr. Mira Vuković
BRČKO,MAJ 2016. GODINE
Uvod
Tema mog maturskog rada je operativno liječenje tumora pluća.Prije nego što nešto
kažemo o datoj temi važno je reći sam pojam tumora i pluća. Pluća (pulma) , sunđeraste su
građe i sastoje se iz mnogobrojnih cijevi (bronchi) i cjevčica (bronchioli) koji se slijepo
završavaju u alveolama. Pluća su glavni organ pribora za disanje. Smještena su u torakalnoj
šupljini koju okružuju koštane strukture-grudna kost, rebra i torakalni prstenovi. To je pravni
organ koji se sastoji iz dva plućna krila-lijevog i desnog, između kojih se nalazi sredogruđe
(mediastinum). Rak, maligni tumor, neoplazma i karcinom su sinonimi za bolest koju
karakteriše nekontrolisani, novi rast tkiva, koje neprestalno raste i razmnožava se stvarajući
sve veći tumorski izraštaj. Tumorski rast je praktično beskonačan i prekida ga tek smrt
nosioca tumora.
Tumor se u organizmu ponaša kao parazit. Tumorske ćelije su atipične jer se razlikuju
od normalnih ćelija od kojih su nastale. One infiltruju i razaraju normalno tkivo i rasijavaju se
po organizmu. Tumori se sreću ne samo kod čovjeka i sisara, već i kod drugih kičmenjaka pa
i kod beskičmenjaka, insekata i biljaka. Tumori mogu biti benigni i maligni. Tumorske ćelije
benignih tumora liče na normalnu ćeliju od koje su nastali, ali je odnos ovih ćelija poremeden
i ne služi određenoj funkciji. Benigni tumori su toliko rasprostranjeni, da praktično svaki
čovjek ima po neki benigni tumor. Najveći broj benignih tumora ostaje dobroćudan u toku
cijelog života. Maligne ćelije malignih tumora mogu da više ili manje liče na matičnu ćeliju i
zahvaljujući tome određujemo porijeklo tumora. Ali, što maligna ćelija manje liči na matičnu,
to je tumor destruktivniji i teže možemo odrediti primarno porijeklo tumora. Maligna ćelija se
autonomno ponaša u organizmu, kraće živi od normalne, matične ćelije i vrlo je osjetljiva, pa
je tako zračenje i razne hemijske materije jako ošteduju, što se i koristi u liječenju. Maligne
ćelije vremenom ulaze u limfne žlijezde i krv pa tako nastaju metastaze i bolest postaje
sistemska. Rastom tumor zahvata i okolne organe.
Tumor pluća je zloćudni tumor. Nije zarazna bolest i ne može se prenijeti sa čovjeka
na čovjeka.je bolest obilježena nekontroliranim rastom stanica u tkivu pluća. Neliječena,
bolest se može proširiti izvan pluća, što se naziva metastazama u okolna tkiva ili druge
dijelove tijela. Većina oblika raka koji započinju rast u plućima, a koji se nazivaju primarnim
rakom pluća, su karcinomi koji potječu iz epitelnih stanica.
4
1. Pojam i podjela tumora pluća
Tumorom se smatra nekontrolisano bujanje i rast tkiva, to tkivo neprestano raste i
razmnožava se stvarajući sve veći tumorski izražaj. Tumor se u organizmu ponaša kao
parazit, a tumorske ćelije su atipične, razlikuju se od normalnih ćelija od kojih su nastale, one
infiltriraju i razaraju normalno tkivo, šireći se po organizmu.
Tumori pluća mogu biti :
•Benigni
•Maligni
•Primarni
•Sekundarni
1.1 Benigni tumori pluća
Tumori benignog porijekla u pućnom tkivu mogu da budu papilomi, polipi, fibromi,
lipomi, hondromi, sklerozirajući hemagniomi, hamartomi, teratomi, ksantomi, adenomi...
Gotovo bio koje tkivo koje se nalazi u plućima može da dovede do razvoja benignih
tumorskih promjena.
Iako benignu tumori pluća ne mogu da metastaziraju, mogu da predstavljaju značajan
zdravstveni problem, jer mogu da prouzrokuju opstrukciju (začepljenje disajnih puteva)
pluća, da dovode do javljanja pneumonije, atelektaze i hemoptizija.
Ne treba zaboraviti da svaki benigni tumor ima određeni maligni potencijal. Tačan
uzrok nastanka benignih tumora u plućima nije u potpunosti poznat. Pretpostavlja se da
izloženost nekim supstancama, pušenje, određene bolesti pluća mogu da doprinesu razvoju
ovih tumora.
Statistički podaci pokazuju da benigni tumori pluća predstavljaju oko 15% svih
tumora pluća, kao i 2% primarnih tumora na plućima. Tačna incidenca nije u potpunosti
poznata, jer je veliki broj ovih tumora potpuno bez simptoma i ne predstavlja nikakav
zdravstveni problem za pojedinca. Prosječno vrijeme kada se ovi tumori dijagnostikuju je oko
50 godina starosti, ali se mogu javiti u bilo kom uzrasnom dobu.
5
1.2 Maligni tumori pluća
Maligni tumori pluća mogu biti:
•Karcinom bronha
•Sarkom
•Metastaze u plućima
Sarkom
je rak koji se razvija od vezivnog tkiva. Moze biti fibrosarkom, miosarkom,
angiosarkom, hondrosarkom, limfosarkom, retikulosarkom.
Metastaze u pluća
mogu stići:
•Hematogeno iz šupljih vena (glava, vrat, karlica), sistemom vene porte (želudac, kolon,
pankreas).
•Limfogeno
•Per kontinuitatem
Najčešće su metastaze iz gastrointestinalnog trakta, dojke, prostate i bubrega.
Radiografski se metastaze vide kao homogene kružne pečatne sjenke razne veličine.
Terapija je hirurška.
Slika 1. Ćelije
7
