Odlomak

Prvu primjenu tekstila pronalazimo još u praistoriji, u doba neolita, 5000 godina prije nove ere (p.n.e.), u vidu predmeta izrađenog tehnikom „basket-tkanja“, što nas dovodi do zaključka da je tkanju prethodila izrada pređe. Postoje dokazi o upotrebi pamuka u Indiji u vremenu koje datira 3000 godina p.n.e., dok istovremeno, prema zapisima, dolazi do prozvodnje svile u Kini. Proizvodi nastali u ranom razdoblju drevnih civilizacija odlikuju se prefinjenošću, gdje zaključujemo da se već tada, pored funkcionalnosti, velika važnost davala obliku i dizajnu. Na američkom tlu, izrada tekstilnih proizvoda datira, takođe, iz praistorijskog perioda. Inke i Navaho Indijanci izrađivali su tkanine posebne teksture i ornamentike, obojene posebno živim tonovima. Na evrposko tlo proizvodnja tekstila dolazi s Istoka, preko Male Azije, a 827. godine zauzimanjem Sicilije od strane Arapa Palermo postaje središte prozvodnje vunenih, a kasnije i svilenih tkanina ukrašenih zlatnim nitima. Iz Italije se, u XV vijeku, proizvodnja prenosi u Francusku. Značajni su flamanski tkalci koji su svoje umijeće prenijeli i u druge evropske zemlje, prvo Engleskoj, koja postaje vodeća evropska zemlja u proizvodnji tekstila sve do nedavno, kada je izgubila taj položaj kao vodeća tekstilna sila. Iako visokorazvijena, prozvodnja tekstila sve do XIX vijeka ostaje u nivou kućne radinosti, odnosno zanata, koji se temeljio na iskustvu. Daljim svjetskim otkrićima, kao što je pronalazak mehaničke predilice i parne mašine, omogućena je veća prozvodnja tekstila.

Tokom XIX vijeka usavršavala su se tekstilne mašine uz primjenu jednostavnog inženjerstva i fizikalnih principa, ali daljnji napredak nije bio moguć sve do naučnog pristupa koji je omogućio razvoj hemije u XIX vijeku. Došlo se do saznanja da bi vlakna mogla nastati kao proizvod hemijske reakcije, što je dovelo do preokreta u razvoju i prozvodnji tekstila. Tokom XX vijeka uvodi se nova fizikalna i inženjerska koncepcija u tekstilnu prozvodnju. Zahvaljujući primjeni naučnih saznanja razvila se prozvodnja novih tekstilnih materijala i razvili su se novi tehnološki procesi za tradicionalne materijale koji su rezultirali nastankom novih, nepoznatih svojstava tekstila. Na današnjem nivou razvoja nauke i tehnologije omogućena je modifikacija svojstava tekstila. Zahtjevi za savremenim tekstilnim materijalima sve su određeniji. Pored fiziološke udobnosti, odjeća treba da zadovolji i čovjekove estetske potrebe, obezbijedi mu osjećaj sigurnosti i zadovoljstva, pripadnosti određenoj sredini itd. Sve veći dio tekstila namijenjen je za tehničke, industrijske i specijalne svrhe, a kao posljedica se javlja sve veća specijalizacija tekstilne proizvodnje. Tekstilna industrija razvijenih zemalja danas je većinom usko specijalizovana i visokoakumulaciona privedna grana sa automatizacijom pojedinih proizvodnih procesa, proizvodnih cjelina, pa čak i čitave proizvodnje. U osnovi  tekstilne proizvodnje je vlakno koje se industrijskom obradom preoblikuje u linearne, površinske i konfekcijske proizvode. Podstaknuti svjetskim razvojem specijalnih materijala i prozvodnih procesa, dolazimo do teme ovog završnog rada i karakteristika tkanina za specijalne namjene. Tkanine koje se upotrebljavaju za izradu predmeta za specijalne namjene, danas se, većinom, proizvode od sintetičkih polimera, odnosno sintetičkih vlakana jer su njihova svojstva podložnija ciljanom prilagođavanju zahtjevima upotrebe.

U okviru ovog završnog rada ispitivana su četiri uzorka tkanina koje se koriste u području tehničkog tekstila za specijalne namjene. Prvo je u teorijskom dijelu rada obrađen pojam tehničkog tekstila i opisana upotreba tehničkog tekstila za specijalne namjene. Dalje su u okviru eksperimentalnog dijela rada ispitana svojstva koja su značajna sa aspekta upotrebe navedenih tkanina, a to su: debljina, površinska masa, prekidna sila, prekidno izduženje, sila probijanja, otpornost na habanje, sklonost nakupljanju statičkog elektriciteta, vodoodbojnost i uljeodbojnost, vodonepropusnost, smicanje niti u šavu i sorpciona svojstva (sposobnost upijanja i sposobnost zadržavanja vode). Dobijeni rezultati su korišteni za međusobno poređenje svojstava uzoraka i poređenje sa proizvođačkim specifikacijama.

No votes yet.
Please wait…

Prijavi se

Detalji dokumenta

  • 47 stranica
  • TEHNOLOGIJA TKANINA /
  • Školska godina: 2024
  • Diplomski/master radovi, Tehnologija
  • Bosna i Hercegovina,  Banja Luka,  UNIVERZITET U BANJA LUCI Tehnološki fakultet  

Komentari