UNIVERZITET ZA POSLOVNI INŽENJERING I MENADŽMENT
BANJA LUKA
Seminarski rad:
ERP SISTEMI
Mentor: Student:
Prof. dr Branko Latinović Maja Ćetojević RN-1-494/24
Banja Luka, jun, 2025.
2
PREDGOVOR
U vremenu kada su brzina, tačnost i efikasnost postali osnovni zahtjevi svakog
uspješnog poslovanja, informacioni sistemi igraju ključnu ulogu u modernizaciji
organizacija. Među njima se posebno ističu ERP sistemi, koji omogućavaju da sve
poslovne funkcije budu objedinjene u jedan sistem i time olakšavaju svakodnevni rad,
donošenje odluka i strateško planiranje.
Ovaj seminarski rad ima za cilj da približi temu ERP sistema, kako kroz teorijski
okvir, tako i kroz konkretne primjere njihove primjene u praksi. U radu su obrađeni
osnovni pojmovi, istorijski razvoj, struktura, prednosti i izazovi ERP sistema, sa
posebnim fokusom na najpoznatije alate koji se koriste u regionu i svijetu.
4
UVOD
U današnjem poslovnom svijetu, promjene se dešavaju iz dana u dan.
Tehnologije se razvijaju nevjerovatnom brzinom, tržišta postaju sve zahtjevnija, a
konkurencija nikada nije bila jača. Da bi opstala i ostvarila prednost u takvom
okruženju, preduzeća moraju stalno da pronalaze nove načine da unaprijede svoju
organizaciju, poboljšaju efikasnost i smanje troškove. Jedan od ključnih alata u tom
procesu postali su informacioni sistemi, a posebno ERP sistemi.
ERP (Enterprise Resource Planning) je vrsta softverskog rješenja koje
omogućava da svi poslovni procesi budu objedinjeni u jedinstvenu platformu.
Finansije, nabavka, prodaja, proizvodnja, ljudski resursi i drugi sektori mogu zajedno
funkcionisati kroz jednu centralnu bazu podataka. Na taj način se eliminiše dupliranje
podataka, smanjuje broj grešaka i ubrzava protok informacija kroz cijelu organizaciju.
U jednoj firmi u kojoj svaki sektor radi odvojeno, bez zajedničkog sistema,
podaci moraju da se unose više puta, informacije se gube, greške su česte, a donošenje
odluka traje dugo. Kada se uvede ERP sistem, takvi problemi postaju prošlost. Svi
podaci su dostupni odmah, tačno i na jednom mjestu, što omogućava da cijela
organizacija radi usklađeno i efikasno.
Cilj ovog seminarskog rada je da detaljnije objasni šta su ERP sistemi, kako su
nastali i razvijali se, koje funkcionalnosti nude, koje su njihove najveće prednosti, ali i
s kojim izazovima se firme mogu suočiti prilikom njihove implementacije. Poseban
akcenat dat je na praktične primjere kao što su SAP, Microsoft Dynamics i Pantheon,
jer su to ERP sistemi koji se najčešće koriste kako u svijetu, tako i u našem regionu.
5
1.
POJAM ERP SISTEMA
ERP (Enterprise Resource Planning) sistem predstavlja integrisani poslovni
softver namijenjen automatizaciji i optimizaciji poslovnih procesa u okviru preduzeća.
Njegova osnovna uloga jeste da objedini sve ključne poslovne funkcije, uključujući
finansije, računovodstvo, nabavku, proizvodnju, prodaju, ljudske resurse i logistiku.
Time se omogućava efikasno upravljanje resursima i donošenje odluka zasnovanih na
pouzdanim i ažurnim informacijama.
Karakteristična osobina ERP sistema jeste postojanje centralizovane baze
podataka, koja omogućava jedinstven pristup informacijama za sve korisnike i
module. Na taj način se eliminiše dupli unos podataka, smanjuju greške i povećava
konzistentnost informacija unutar sistema. Korišćenjem ERP-a, organizacije imaju
mogućnost da u realnom vremenu prate ključne pokazatelje poslovanja i optimizuju
tokove rada.
ERP sistemi se danas smatraju sržnim alatom digitalne transformacije
savremenih organizacija jer pružaju analitičke funkcije, podržavaju strateško
planiranje i omogućavaju brzu reakciju na promjene tržišta. Osim toga, savremeni
ERP sistemi su sve više prilagodljivi, mogu se koristiti u oblaku (cloud-based ERP), a
često uključuju mobilne aplikacije, umjetnu inteligenciju i mogućnosti integracije sa
drugim softverskim rješenjima (Turban, Volonino, 2018; Njeguš, 2021).
Preduzeća koja uspješno implementiraju ERP sistem mogu ostvariti brojne
koristi: od bolje organizacije poslovanja, preko smanjenja troškova, do povećanja
produktivnosti i konkurentnosti. Da bi ERP bio efikasno korišćen, potrebno je da bude
prilagođen specifičnostima organizacije i da se prati kontinuiranom obukom
zaposlenih i optimizacijom procesa.
1.1.
Evolucija ERP sistema
Razvoj ERP sistema ima višedecenijsku istoriju koja počinje još u 1960-im
godinama, kada su organizacije koristile jednostavne sisteme za kontrolu zaliha u cilju
praćenja potrošnje materijala. U 1970-im godinama razvijaju se MRP (Material
Requirements Planning) sistemi, koji su omogućili detaljno planiranje nabavke i
proizvodnje, zasnovano na predviđenim potrebama tržišta i internim planovima
(Monk, Wagner, 2013).
Sledeći korak u razvoju bio je MRP II (Manufacturing Resource Planning)
tokom 1980-ih, koji je uključivao ne samo planiranje materijala, već i dodatne funkcije
poput finansijskog planiranja, računovodstva i ljudskih resursa. To je označilo početak
integrisanog pristupa poslovanju i bilo je uvod u ono što danas poznajemo kao ERP.
