UNIVERZITET SINGIDUNUM
Fakultet za turistički i hotelijerski menadžment
Verka Jovanović
TEM ATSK I TUR IZ A M
- SKRIPTA -
Prvo izdanje
Beograd, 2013.
SADRŽAJ
Predgovor III
1. Uvod
1
2. Zdravstveni i wellness turizam
29
3. Banjski turizam
50
4. Gradski turizam
92
5. Seoski (ruralni) turizam
110
6. Kulturni turizam
122
7. Događaji, festivali
137
8. Nautički turizam i krstarenja
154
9. Sporstki turizam
157
10. Obrazovni turizam
172
11. Geografski informacioni sistemi u tematskom turizmu
181
Literatura 197
Tematski turiz
am
....................
2
Razvojem tematskog turizma savremena industrija turizma i putovanja dobijaju
nova svojstva. Specifične teme postaju osnova za planiranje, organizaciju i razvoj
turizma novog doba na osnovama demografske, kulturne, geografske i ekonomske
različitosti sveta. Turističke atrakcije postaju pustinje, divlje plaže, reke, hrana,
događaji, arhitektura, kultura, festivali, avanture, itd.
Veći gradovi i njihovi sadržaji uz unapređene saobraćajnih veza postaju me-
sta rastućeg turizma specifičnih interesovanja. Posete umetničkim ili sporstkim
događajima sve češće su delovi kraćih odmora tokom vikenda ili praznika. Raste
interesovanje turista za materijalno nasleđe industrijskog doba podjednako kao i
za ruralni turizam mirnog seoskog ambijenta. Učenje jezika u zemljama u kojima
se on govori je doprineo razvoju obrazovnog turizma. Starosedelačka naselja i
zainteresovanost za drevne culture su mesta interesovnja savremenog turiste, kao
i biciklizam, lov, zatim kružna putovanja kopnom i morem, „zeleni„- eko turizam,
putovanje radi zdravlja. Tome se pridružuje turizam hrane i pića, vinski turizam.
Raznovrsnost ponude u savremenom turizmu zasniva se na atraktivnim svoj-
stvima resursa kojima raspolaže određeno geografsko područje. Prema Svetskoj
turističkoj organizaciji (WTO) resursi se dele u pet makro celina i to:
prirodne
turističke resurse
u koje spadaju: plaže, koralni grebeni, planine, pustinje, šume,
nacionalni parkovi, vodopadi, jezera, reke, pećine, flora i fauna;
kulturno-istorijsku
baštinu
u koju spadaju: istorijske građevine i mesta, spomenici, arheološka nalazišta,
folklor, tradicija, muzeji, predstave, naučni i tehnološki resursi;
klimatske uslove
u koje spadaju: prosečne temperature, relativna vlažnost, količina padavina, broj
sunčanih dana, vetrovi i čistoća vazduha
; infrastrukturu
koja podrazumeva prevoz i
pristup (aerodromi, luke, železnice, autoputevi, izvori energije, komunikacije, ban-
ke i zdravstvene usluge;
turističke usluge i sadržaj
u koje spadaju: smeštaj, usluga
prehrane, prevozne i turističke agencije, turistički vodiči, kupovina, rekreacija i
zabava, sport, turističke informacije i turistički kadrovi.
Svaki od navedenih resursa postaje predmet interesovanja turiste trećeg mile-
nijuma koji masovni turizam zamenjuje brojnim specifičnim temama u savreme-
nom turizmu. Te promene su uslovljene drugačijim načinom života i rada pa se
time i koncept odmora i ukupnog turizma menja i prilagođava. Znatne promene
u turizmu mogu da se dogode u periodu od svega desetak godina. To potvrđuje
istraživanja i prognoze od pre dvadeset godina kada je uočena razlika u pravcima
razvoja „starog” i „novog” turizma.
Sve veći broj turista nastoji da zadovolji raznovrsne potrebe kroz specifične
turističke proizvode. Istovremeno sve veći broj ponuđača proizvoda i usluga u
turizmu je shvatio koliku dobit ima od kreiranja novih turističkih proizvoda u
skladu sa zahtevima savremenog turiste. Samim tim dolazi do poboljšanja ranijih
i do pojave novih turističkih proizvoda. Veza između ovakvih turista i turističkih
proizvoda proizvela je i terminološku odrednicu za novu vrstu turizma -
tematski
turizam
ili specifični vidovi turizma.
