JU SREDNJA STRUČNA ŠKOLA BIJELO POLJE
STRUČNI RAD
PREDMET: TEHNOLOŠKE OPERACIJE
TEMA BR.
29
MAŠINE I APARATI ZA RAD SA ČVRSTIM
MATERIJALIMA I PRESOVANJE
Mentor: Učenik: IV-6
Ljiljana Folić Muriz Spahić
Bijelo Polje, Jun – 2014
Stručni rad Muriz Spahić
Sadržaj
Uvod..........................................................................................................3
1.Transport čvrste materije...................................................................4
1.1.Trakasti transporteri............................................................................................
4
1.2.Lančasti transporteri............................................................................................
6
1.3.Pužasti transporteri..............................................................................................
8
1.4.Hidraulički transporter.......................................................................................
10
2.Sitnjenje...............................................................................................11
2.1. Drobilice..............................................................................................................
12
2.2. Mlinovi.................................................................................................................
13
2.3. Koloidni mlinovi.................................................................................................14
3.Mašine za prosejavanje......................................................................15
4.Miješanje čvrstog i testastog materijala...........................................15
5.Presovanje...........................................................................................16
Zaklučak.................................................................................................19
Literatura...............................................................................................20
2
Stručni rad Muriz Spahić
1. Transport čvrste materije
Pri prenošenju čvrste materije presudnu ulogu ima njen oblik. Vrsta transportera
(prenosnika) bira se prema obliku i veličini materije. Na izbor transportera znatno utiče
količina koju treba prenijeti, kao i pravac kretanja. U većini slučajeva transporter ne smije da
mijenja (sitni) materijal koji prenosi.
Da bi se neka materija prenijela, potrebno je da se obavi izvestan rad. Rad koji se upotrijebi za
prenošenje troši se na savlađivanje inercije tijela i na savlađivanje trenja (0 ležišta i vazduh).
Ako se tijelo pri prenošenju diže, onda se rad troši na dizanje. Pri horizontalnom i
vertikalnom prenosu rad se troši na savlađivanje inercije tijela sve dok ono ne dobije istu
brzinu koju ima i transporter. Do trenja može da dođe i zbog toga što se kod nekih
transportera materijal vuče, te se tako tare o podlogu, do trenja dolazi uvijek u ležištima
samog transportera ili u drugim njegovim djelovima. Jasno je da je prvi slučaj trenja o
podlogu najpovoljniji, jer zahtijeva veću snagu, to jest, veći rad, zbog čega je i ovako
transportovanje i skuplje. Zato se, đe god je to moguće i đe je ovo ekonomično, trenje klizanja
zamjenjuje trenjem kotrljanja u mašinskim djelovima, što uveliko pojeftinjuje prenos. Zavisno
od uslova rada i prirode materijala koji se prenosi, izrađuju se razne vrste transportera.
Prenosna sredstvamogu da se podijele u naredne grupe:
Trakasti transporteri
Lančasti transporteri
Pužasti transporteri
Pneumatički transporteri
Hidraulički transporteri
1.1. Trakasti transporteri
Transporteri sa trakom opšte namjene prenose materijal ili komadnu robu na horizontalnim
ili malo nagnutim trakama koje su ujedno nosivi i vučni djelovi transportera. Izvode se kao
stacionarni, prenosivi ili prevozni. Trakasti transporteri imaju široku i raznovrsnu primjenu u
rudnicima, metalurškoj i hemijskoj industriji, na građevnim i zemljanim gradilištima, u
prehrambenoj industriji, poljoprivredi, skladištima i prometu gdje dolazi u obzir i prenošenje
komadne robe kao što su vreće, sanduci, paketi i slično.
U industriji se upotrebljavaju i kao radna podloga. Trakasti transporteri služe za male protoke
masa i kratke udaljenosti, te za velike protoke (40000 t/h ) i velike daljine prenosa ( 100 km).
Dugi su do 500 m, ređe do 5 000 m i više.
4
Stručni rad Muriz Spahić
Slika 1. Osnovna šema trakastog transportera
1
.
Pogonski bubanj
2. Traka
3. Valjčići za podupiranje trake
Osnovni i najvažniji dio transporttera sa trakom je beskrajna gumirana traka koja služi kao
nosač tereta i vučno sredstvo. Traka se vodi preko najmanje dva valjka, jednog pogonskog i
drugog zateznog, koji su postavljeni na krajeve noseće strukture. Njihovo osno rastojanje
definiše transportnu udaljenost. Radna-opterećenja i povratna-neopterećenja grana trake
oslanjaju se na određeni broj, duž trake pravilno raspoređenih nosećih valjaka.
Pogonsku stanicu koja se sastoji od pogonskog motora, reduktora, pogonskog valjka –doboša,
elementa za zatezanje i slogove nosećih valjaka objedinjuju noseću strukturu u obliku
rešetkaste metalne konstrukcije. Ta struktura može biti stabilna – nepokretna, mobilna-
pokretna, ili prenosiva. Osim toga u sastav transportera ulaze utovarni uređaj sa prijemnim
košem, uređaj za istovar, uređaj za čišćenje trake, uređaj za centriranje trake i različiti
sigurnosni i pomoćni uređaji koji imaju zadatak da zaštite traku od bilo kakvog oštećenja u
toku rada.
Funkcionalni elementi transportera
Funkcionalni elementi transportera su elementi ili sklopovi koji se kao konstruktivna ili
funkcionalna cjelina mogu prepoznati kod određenog tipa transportnih mašina. To su element
i ili sklopovi u obliku trake koja obavlja osnovnu vučno- noseću funkciju mašine i podslop u
obliku doboša kao dio pognskih i zateznih stanica koji , obezbeđuje njihovo normalno
funkcionisanje
Ovdje se mogu svrstati i podsklopovi koji obezbjeđuju i normalan rad mašine:
slogovi oslonačkih i valjaka za vođenje,
prijemni koševi za rasute materijale sa dodavačima i uređajima za odmeravanje,
uređaj za istovar, odnosno skidanje i čišćenje materijala sa nosećeg elementa,
uređaj za kontrolu kretanja i zaustavljanje nosećeg elementa i sl.
5
