UNIVERZITET U TUZLI
EKONOMSKI FAKULTET
Akademska 2011/2012. god.
Seminarski rad iz nastavnog predmeta
MENADŽMENT INFORMACIONI SISTEMI
EKONOMIKA INFORMACIONIH
TEHNOLOGIJA
Predmetni nastavnik: Kandidati:
Dr.sc. Edin Osmanbegović, docent Džinić Jusuf I-2039/08
Tuzla, april 2012.
SADRŽAJ
UVOD
....................................................................................
Error: Reference source not found
1.
RAZLOZI UVOĐENJA IT U ORGANIZACIJE
...........
Error: Reference source not found
1.1.
Produktivnost kao mjera uvođenja IT
..............................................................................
5
1.2 Koristi i troškovi uvođenja IT
..........................................................................................
5
1.3.
IT u funkciji smanjenja efekata ekonomske krize
............................................................
6
2.
INFORMACIONA TEHNOLOGIJA NA TRŽIŠTU KAPITALA
........................................
7
2.1 Modeli elektronskog poslovanja
.......................................................................................
7
2.2
Globalno plasiranje informacija pomoću IT
...................................................................
10
2.3
Plasiranje informacija institucionalnih investitora
..........................................................
10
2.4
Prednosti i rizici, standardizacija razmjene informacija
.................................................
1
4
3.
ISPLATIVOST I ANALIZA IZVODLJIVOSTI UVOĐENJA INFORMACIONIH
SISTEMA
................................................................................................................................
1
5
3.1 Koristi uvođenja informacionih sistema
.........................................................................
1
6
3.2 Proces analize izvodljivosti
.............................................................................................
19
3.3 Primjer prihvatanja i korištenje IT u preduzećima
.........................................................
2
1
ZAKLJUČAK
...........................................................................................................................
2
2
LITERATURA..
.......................................................................................................................
2
3
2
1. RAZLOZI UVOĐENJA IT U ORGANIZACIJE
Pod terminom informacione tehnologije podrazumijevaju se različiti elementi i vještine za
stvaranje, čuvanje i prenošenje informacija. Informacione tehnologije imaju fundnamentalan
uticaj na moderno društvo i zato se, ne bez razloga, kaže da živimo u informtičkom dobu.
Načini razmjene i prijenosa, kao i količina najrazličitijih informacija danas su veći nego ikad
prije u ljudskoj historiji. Danas, poslovne organizacije koriste informacione tehnologije za
poboljšanje kvaliteta proizvoda i usluga, povećanje produktivnosti rada, uštedu energije novca
i na kraju za povećanje profita.
Opći razlozi za uvođenje IT-a u organizacije su
1
:
1. obavljanje postojećih funkcija za kraće vrijeme sa ciljem povećanja efikasnosti
2. uvođenje novih IT dovodi do unapređenja indeksa price-to-performance i veće
efektivnosti
Odlučujući faktori za uvođenje IT
2
:
Tehnološki:
Relativne komparativne prednosti
Kompleksnost tehnologije poslovanja
Kompatibilnost tehnoogije
Troškovi
Imidž firme u poslovnim krugovima
Organizacioni faktori
Veličina firme
Kvalitet i kompatibilnost IT sa postojećom opremom
Potrebe za specijalizacijom
Podrška rukovkodstva
Faktori okruženja
Uticaj konkurencije
Uticaj kupaca i dobavljača
Političke mjere
Uloga države
Individualni faktori
1
Poslovni informacioni sistemi; poslis.fon.rs/ ppt (14.03.2012)
2
Poslovni informacioni sistemi; poslis.fon.rs/.ppt (14.03.2012)
4
Inovativnost menadžera
Poznavanje informacionih tehnologija od strane menadžera
Koliko se isplati investicija u IT i kako je izmjeriti?
3
Evaluacija:
produktivnosti
koristi
troškova
drugih ekonomskih aspekata IT
1.1. Produktivnost kao mjera uvođenja IT
Produktivnost je indeks izlaza i ulaza. Protivriječnost koja se javlja pri pokušaju prikazivanja
porasta output-a na osnovu investicija u IT na nacionalnom nivou naziva se paradoks
produktivnosti. Moguće objašnjenje paradoksa produktivnosti
4
problemi sa podacima ili analizama skrivaju porast produktivnosti postignut
primjenom IT
dobit na produktivnosti od IT se neutralizuje gubicima u drugim oblastima
povećanje produktivnosti od IT se neutrališe troškovima ili gubicima samih IT.
Vrijednost informacije – evaulacija
Slika 1. Vrijednost informacije
Izvor:www.efos.hr
1.2. Koristi i troškovi
(Cost-Benefit)
uvođenja
IT
Postoji razlika između investiranja u IT infrastrukturu i IT aplikacije. IT infrastruktura
predstavlja osnovu za IT aplikacije (
baze podataka, mreža, date warehouse,
baze znanja)
i to
3
Poslovni informacioni sistemi; poslis.fon.rs/ ppt (14.03.2012)
4
Poslovni informacioni sistemi; poslis.fon.rs/ ppt (14.03.2012)
5
2. INFORMACIONE TEHNOLOGIJE NA TRŽIŠTU KAPITALA
Elektronsko trgovanje hartijama od vrijednosti se vezuje za pojam elektronskih tržišta,
odnosno tržišta čije središte poslovanja nije fizičko, već virtuelno. Informacione tehnologije
omogućuju stvaranje tih virtuelnih tržišta koja nisu ograničena na jednu fizičku lokaciju,
regiju ili čak kontinent. Virtuelna tržišta su u pravom smislu riječi
globalna
, jer omogućuju
kupcima sa jednog kraja planete da obavljaju transakcije sa preduzećima sa drugog kraja.
Globalizacija prodire u naš region i državu, čime se postavlja za zadatak optimizacija naših
fizičkih tržišta i kreiranje virtuelnih, odnosno elektronskih. Kada se govori o specifičnim
tehnologijama, treba pomenuti Internet
i sve
tehnologije i aplikacije (softver) koji se vezuje za
njega i koji modernim kompanijama omogućava da iskoriste pogodnosti elektronskog
trgovanja. Iako su u prošlosti postojali heterogeni informacioni sistemi, danas je Internet
preuzeo primat nad elektronskim trgovanjem jer je postao unificirani, homogeni medij za
komunikaciju između svih preduzeća i pojedinaca.
S obzirom da se naše okruženje tek od početka ove decenije razvija po pitanju tržišta kapitala
i informacionih tehnologija, elektronsko trgovanje sa hartijama od vrijednosti je relativno
novija usluga koju pružaju berzanski posrednici. Danas, korišćenjem informacionih
tehnologija, investitori i ostali učesnici mogu vrlo brzo da komuniciraju sa brokerima i daju
naloge za kupovinu ili prodaju hartija od vrijednosti, odnosno da trguju sa njima
6
.
Elektronsko trgovanje hartijama od vrijednosti kao osnovni cilj ima
povećanje efikasnosti i kvaliteta trgovanja sa hartijama od vrijednosti na tržištu kapitala.
Dakle, korištenjem informacionih tehnologija moguće je unaprijediti proces klasične predaje
naloga za kupovinu/prodaju instrumenata. Pod klasičnim, podrazumjevamo proces koji je
zahtijevao face-to-face (engl. licem u lice) komunikaciju, odnosno dolazak klijenta u
preduzeće, izražavanje svojih zahtjeva (komunikacija sa brokerom) i potpisivanje naloga za
kupovinu ili prodaju instrumenata.
Najveći nedostatak ovog procesa se ogleda u izrazito dugačkom vremenskom okviru koji je
neophodan da bi se realizovao jedan nalog, odnosno da bi se on uopšte unio u sistem za
trgovanje i realizovao. Elektronsko trgovanje zamjenjuje fizičko prisustvo sa on-line
aplikacijama, kojima klijent pristupa u bilo kojem trenutku i mjestu preko jedinstvene svjetske
mreže (Interneta).
6
Erić D., Finansijska tržišta i instrumenti
.
Beograd : Čigoja Štampa, 2003
, str 88-156
7
