IZVOD
Ovaj diplomski rad bavi se analizom studije slučaja preduzeća “Drenik ND” sa logističkog
aspekta. Rad će kroz svoj tok imati cilj da pikaže na koji način posluje preduzeće “Drenik ND”.
Kroz analizu poslovanja prepoznat je problem koji se odnosi na logističke greške, te je stoga
preldloženo rešenje koje se ogleda u rešavanju problema skladišnog prostora
preduzeća. Konkretan problem je u tehničkim karakteristikama skladišta. Proizvodni pogon u
preduzeću se koristio i kao skladišni prostor što je opterećivalo proizvodnju da ne radi punim
kapacitetom te je kompanija u jednom trenutku proizvela preveliku količinu robe za ovako
organizovana skladišta. U radu je predloženo i obrazloženo rešenje ovog logističkog problema.
Obzirom da se sam cilj logistike sastoji u povećanju efikasnosti poslovanja putem ubrzavanja
cirkulacije angažovanih sredstava, cilj rada je bio da ukažemo na način sprovođenja logističkih
promena u pomenutom preduzeću, kao i da predočimo novonastale probleme prilikom
skladištenja i damo predlog rešenja, sa analizom svih prednosti i mana.
SUMMARY
This thesis deals with the analysis of case studies of "Drenik ND" aspect of logistics. The work
will flow through your goal is to have pikaže how the company operates "Drenik ND". Through
business analysis recognizes the problem related to the logistical errors, and therefore
preldloženo solution that is reflected in the resolution of problems of storage companies. A
specific problem is the technical characteristics of the warehouse. The production facility of the
company was used as a storage area which is burdened production that is not working at full
capacity and the company at one time produced excessive amounts of goods for such organized
warehouse. The paper proposes and reasoned solution to this logistical problem.
Since the very purpose logistics consists in increasing the efficiency by accelerating the
circulation of any capital, the aim of the study was to show how the implementation of logistical
changes in the said company, as well as to visualize the latest problems in storage and give the
draft decision, the analysis of the advantages and defects.
2
2. POJAM LOGISTIKE
Koren reči logistika, u etimološkom smislu, je u grčkoj reči
logos
što znači misao, zamisliv, plan,
isplaniran, izrečen. Reč logistika, takođe, označava i veštinu računanja pomoću slova (umesto
cifara), algebru, veštinu zaključivanja, ili i nauku koja uči kako se proračunavaju vreme i prostor,
koji su potrebni da bi se izveo neki taktički poduhvat (vojno značenje).
Logistika se objašnjava i kao celokupan proces planiranja, obezbeđenja, kontrole i evidencije
snabdevanja i zbrinjavanja materijalnim sredstvima, organizacije, rada i održavanja postrojenja
date organizacije.
Neki smatraju da reč logistika vodi poreklo od latinske reči
logista
kojom su nazivani činovnici
koji su obavljali administrativne poslove u rimskim legijama. Francuski (a kasnije i ruski)
general Henri Jomini, povezivao je upotrebu reči logistika sa pripadnicima francuske armije u
18. veku, zaduženim za razmeštaj trupa, koji su nazivani
major general (ili
marshal) des logis
.
Ovi kadrovski oficiri su bili usko povezani sa oficirima zaduženim za crtanje mapa i činili su
logističku osnovu u francuskoj vojsci.
Ako želimo reći nešto o istorijskom aspekt logistike: Istoriju čovečanstva možemo posmatrati i
kao istoriju ratovanja. Najstarije primene saznanja iz Logistike, pre nego što je ta reč i ušla u
upotrebu, svakako su bile na planu pripreme i podrške najrazličitijih vojnih aktivnosti, najranijih
civilizacija, počev od sumerske, egipatske, minojske, indijske, kineske, asirske, feničanske,
grčke.
U civilstvu logistika dobija na značaju početkom prošlog veka, kroz rešavanje problema
distribucije poljoprivrednih, transportnih i skladišnih problema.
4
Postoji mogućnost i da je upotreba termina logistika potekla iz Biblije, u kojoj je Hristos nazvan
logosom, što znači smislom ljudskog postojanja.
Jedna od ustanova koja je među prvima pokušala da objasni značenje pojma logistika je
Američka marketing asocijacija AMA (American Marketing Association), koja je 1948. godine
usvojila sledeću definiciju: „Logistika predstavlja kretanje i rukovanje robom od momenta
proizvodnje do momenta potrošnje ili korišćenja“
5
.
Logističko udruženje CLM (Council of Logistical Managament), 1985. godine definiše logistiku
kao proces planiranja, primene i kontrole efektivnosti i efikasnosti tokova skladištenja sirovina,
zaliha u procesu prerade, gotovih proizvoda, usluga i sa njima povezanih informacija, od mesta
njihovog porekla, do mesta potrošnje, obuhvatajući dolaske, odlaske interna i eksterna kretanja, a
sve u cilju prilagođavanja zahtevima potrošača.
Britanski logistički institut (Institute of Logistics) definiše logistiku kao „vremensko
4
Marković, N. (2010):
Poslovna logistika
, Cekom books doo, Novi Sad.
5
Marković, N. (2010):
Poslovna logistika
, Cekom books doo, Novi Sad.
4
pozicioniranje resursa u okviru lanca snabdevanja“.
Međunarodno udruženje logisitičara (SOLE) definiše logistiku u nešto užem smislu, sa
stanovišta inžinjerske primene: ''Veština i nauka upravljanja, inžinjerske usluge i tehničke
aktivnosti koje se odnose na tehničke zahteve, projektovanje i razvoj, snabdevanje i obezbeđenje
resursa za održavanje tehničkih materijalnih sredstava, sa ciljem da se pruži efikasna podrška
planovima i operacijama.''
6
U smislu šireg značenja ovog pojma, mogu se navesti sledeće
definicije: “Logistika je strategijski proces kojim preduzeće organizuje i podržava svoju
aktivnost”; “Logistika je upravljanje svim aktivnostima koje doprinose cirkulaciji proizvoda i
koordinaciji ponude i potražnje”; “Logistika obuhvata aktivnosti kojima se upravlja tokovima
proizvoda i koordinaciju resursa i tržišta, ostvarujući potrebni nivo usluga sa najmanjim
troškovima”. Britanski logistički institut definiše logistiku kao “vremensko pozicioniranje
resursa u okviru lanca snabdevanja.” Kao jedna vrsta definicije logistike, može se pomenuti i
često citirana izjava visokog funkcionera Vlade SAD Kolina Pauela iz 2001.godine: “Amateri
govore o strategiji, profesionalci o logistici”.
''Funkcija logistike u preduzeću je da obezbedi, sa minimalnim troškovima, koordinaciju ponude
i tražnje na strategijskom i operativnom planu, kao i dugoročno održavanje kvaliteta odnosa
između snabdevača i potrošača ili korisnika''.
Cilj logistike je da preduzeću obezbedi konkurentnu prednost, tako što definiše šta kupac želi, a
uz pomoć logističkih aktivnosti da obezbedi spremnost svih resursa, kao i prednost u odnosu na
konkurenciju.
7
Znači, logistika treba da prepozna i iskoristi šanse, koje dovode do uspeha i koje
stvaraju kompetenciju preduzeća.
Ukratko, ali u duhu savremenog poslovanja može se slobodno reći da je logistika skup
aktivnosti, koje imaju za cilj da se radi brže, bolje, efikasnije, kvalitetnije, jeftinije i
pravovremeno - Just in time.
8
Naravno ne smemo zaobići ni namenski i praktično primenljiv deo logistike: Primena logistike u
različitim oblicima ljudskih aktivnosti uslovila je i njeno diferenciranje.
Najčešće se u literaturi nalaze brojne podele logistike, ali ipak, se najprihvatIjivijom čini podela
na tehničku, vojnu i poslovnu logistiku. Logističko inženjerstvo koristi egzaktne principe,
matematičke modele i informacionu tehnologiju za projektovanje lanaca snabdevanja, planiranje
logističkih procesa i merenje logističkih performansi. Osnovni rezultati istraživanja u okvirima
logističkog inženjerstva su u obliku modela za podršku odlučivanja i softverskih proizvoda.
Duže vremena su ciljevi logistike preduzeća bili izjednačeni sa zahtevima za uslugama u okviru
posebnog segmenta—fizička distribucija gotovih proizvoda.
6
Marković, N. (2010):
Poslovna logistika
, Cekom books doo, Novi Sad.
7
Gajić, V. (2003):
Logistika preduzeća
, Tehnički fakultet, Novi Sad.
8
Marković, N. (2010):
Poslovna logistika
, Cekom books doo, Novi Sad.
5
Kada je reč o tokovima, ovde se ne radi samo o tokovima materijalnih dobara i sa njima
povezanim tokovima informacija već se radi i o tokovima vrednosti u okviru nekog preduzeća.
Pod pojmom toka vrednosti podrazumeva se korišćenje sredstava za proizvodnju, kadrova,
finansijskih sredstava, energije, znanja (know-how - a) itd.
Tokovi vrednosti
Preduze e
ć
Tržište
prodaje
Proizvodnja
Skladište
T žište
nabavke
r
Tokovi materijala
Tokovi informacija (pojednostavljeni prikaz)
Nabavka
(kupovina)
Poslovna uprava
(poslovodstvo)
Tehni ki
poslovi
č
Istraživanje
i razvoj
Ekonomika
i finansije
Kadrovi
i organizacija
Slika 1. Tokovi vrednosti prikazani linijom povećanja vrednosti pri nastajanju jednog proizvoda
Izvor:
http://www.crnarupa.singidunum.ac.rs/Godina%202009%20-%202010/FIM/
Logistika%20-%20prof.%20dr%20Du%C5%A1an%20Regodi%C4%87/
T-1.%20UVOD2009.pdf
I na kraju, logistika obezbeđuje optimalnost svih ovih tokova. Optimalno, u ovom slučaju, znači
stvoriti neophodne uslove, saglasne ciljevima preduzeća, a u skladu sa parcijalnim ciljevima
nabavke, proizvodnje, prodaje, ekonomike i finansija itd.
Logistika ne predstavlja novo otkriće. Ona samo daje novi značaj tokovima materijalnih dobara i
pripadajućih informacija i predstavlja nov način razmišljanja o problemima, novi pristup
njihovom rešavanju odnosno viziju koja može nekom današnjem preduzeću obezbediti
konkurentsku prednost na tržištu kroz smanjenje troškova proizvodnje i distribucije, povećanje
fleksibilnosti i sposobnosti za brže reagovanje na tržišne promene.
Logistiku možemo posmatrati kao skup aktivnosti koje imaju za cilj da se radi brže, bolje,
efikasnije, kvalitetnije, jeftinije i pravovremeno. Logistika može, a posebno kada je u dobroj
sprezi sa marketingom, koji predstavlja skup aktivnosti, čiji je cilj da se zadovolje zahtevi,
potrebe i želje korisnika – potrošača – kupaca vodeći pri tome računa o njihovoj finansijskoj
moći, da obezbedi preduzeću značajnu konkurentnu prednost. mаrketing logistikа integtiše i
7
