i  u  novinarskim,   radio   i   TV   izvještajima,   razgovorima   stručnjaka,   sportskih   radnika   i
navijača. Mnogi od njih, bez obzira na nivo stručnosti, u stanju su da procijene da li se
neki   sportista   ili   neka   ekipa   nalazi   u   sportskoj   formi   ili   ne,   ali   samo   dobro   upućeni
stručnjaci   poznaju   zakonitosti   razvoja   sportke   forme,   njene   faze,   trajanje,   njene
komponente i što se može smatrati najvišim nivoom spoznaje, mogu upravljati njom i
predviđeti njen tok.

Fudbal se ubraja u polistrukturalna ciklična i aciklična kretanja gdje su motoričke

sposobnosti   zastupljene   kompleksno   sa   visokim   nivoom   maksimalne   potrošnje
kiseonika. Intezitet se mijenja i kreće se od umjerenog do maksimalnog. Izvršeni obim
rada   i   ukupna   potrošnja   energije   je   velika   zbog   dugotrajnog   rada   aktivnosti   velikog
inteziteta. Fudbaleri imaju visoke nivoe laktatne izdržljivosti i aerobnih sposobnosti zbog
strukture i karaktera fudbalske igre. Moderna fudbalska igra se sastoji od velikog broja
sprinteva,   ubrzanja,   zaustavljanja,   promjene   pravca   kretanja,   uklizavanja,   skokova,
udaraca, ubacivanja lopte, kretanja sa loptom, kretanja bez lopte i dr. Zahtjeva se od
svih igrača da budu pripremljeni i da se mogu uključiti u igru na svim djelovima terena.
Moderan   fudbal   predstavlja   jedan   savremen   sistem   koji   funkcioniše   sa   svojim
podsistemima. Podsistemi imaju svoje sastavne djelove koji funkcionišu, a podsistemi
su podređeni sistemu koji se može uporediti sa savremenom mašinom koja funkcioniše
ako svi sastavni djelovi funkcionišu.

SPORTSKA FORMA SPORTISTE

2017

3. ANATOMIJA I FIZIOLOGIJA SPORTISTA

3.1. KARDIO – VASKULARNI SISTEM

Sa stanovišta fizičkog napora, kardio – vaskularni sistem je najvažniji sistem u

organizmu čovjeka. Njegova osnovna funkcija je dopremanje kiseonik (O

) i hranljivih

materija do mišića i tkiva, kao i odvođenje ugljen – dioksida (CO

) i drugih otpadnih

materija iz mišića i tkiva.

Kardio – vaskularni sistem čine dva modela cirkulacije



Sistemska cirkulacija,

za koju je zadužena lijeva strana

srca i koja obuhvata tok

krvi od srca ka mišićima i drugim tkivima u organizmu.



Pulmonalna cirkulacija,

za koju je zadužena desna strana srca, i koja obuhvata

tok krvi od mišića i tkiva do srca, kao i tok krvi od srca ka plućima.

U sastav kardio – vaskularnog sistema
spadaju:

srce, krv, krvni sudovi.

3.1.1. Srce

Srce je centralna pumpa u organizmu

čovjeka koja se sastoji od četiri šupljine koje
primaju cirkulišuću krv. Dvije gornje šupljine
nazivaju se lijeva i desna pretkomora, dok se
dvije   donje   šupljine   poznate   kao   lijeva   i
desna komora. Desna pretkomora prima krv
bogatu   ugljen   -   dioksidom   preko   gornje   i
donje šuplje vene iz svih djelova tijela osim
pluća. Nakon prolaska kroz komoru, ova se
krv   preko   pulmonalnih   arterija   istiskuje   u

pluća, gdje se obogaćuje kiseonikom, a istovremeno oslobađa od ugljen – dioksida. Krv
bogata kiseonikom vraća se zatim do srca preko pulmonalne vene, ovaj put preko lijeve
pretkomore. Nakon prolaska kroz lijevu komoru, oksidisana krv se preko aorte izbacuje
iz srca i sistemom krvnih sudova doprema do ostatka tijela. Kada dođe do mišića dolazi
do otpuštanja kiseonika i hranljivih materija u mišić koji se zatim iskorišćava za
proizvodnju energije, dok se nusprodukti metabolizma (CO

, i druge otpadne materije)

odvode putem vena do desne srčane pretkomore. Nakon prolaza kroz desnu komoru
krv bogata ugljen – dioksidom otpušta se u pluća, gdje se vrši razmjena gasova (CO

) i cijeli proces kontinuirano nastavlja da se ponavlja.