VISOKA TEHNIČKA ŠKOLA STRUKOVNIH STUDIJA U
ZRENJANINU
NASTAVNI PREDMET: MAŠINSKA OBRADA 1
Studijski program:
Procesno mašinstvo
Sile (otpori) pri rezanju,pri uzdužnom struganju
- seminarski rad –
Predmetni nastavnik:
Student:
Broj indeksa:
U Zrenjaninu, januar 2012. god
Sadržaj:
Uvod
.......................................................................................................................... 3
1. Otpor rezanja
.......................................................................................................4
1.1.Uticaj dimenzija poprečnog preseka strugotine na
veličinu otpora rezanja......................................................................................7
1.2. Uticaj uslova hlađenja na veličinu otpora rezanja..........................................7
1.3. Uticaj otupljenja oštrice na veličinu otpora rezanja.......................................8
1.4. Uticaj brzine rezanja na veličinu otpora rezanja............................................8
2. Otpori rezanja pri spoljašnjem uzdužnom struganju
......................................9
Zaključak
................................................................................................................11
Literatura
2
1.
Otpori rezanja
Prilikom odvajanja struganog sloja sa površine obrađivanog predmeta nož nailazi na otpor. Ovaj
otpor je izazvan deformacijama sloja metala, trenjem materijala na oštrici, kao i savijanjem
strugotine. Otpori deluju na alat i preko njega na mašinu izazivajući određena naprezanja. Zavisno
od uslova obrade, veličina F može da se kreće u širokim granicama. Uz predpostavku da sve sile
deluju na vrh noža, da je nož oštar i za slučaj ortogonalnog rezanja sve sile koje se javljaju pri
rezanju mogu se prema Merčantu (Merchant) prikazati u jednoj ravni a rezultantna sila rezanja (Fr)
razložiti u komponente na više načina.
Slika 1. Sile pri ortogonalnom rezanju
Rezultantnu silu rezanja možemo rastaviti na komponente u smeru osa pravougaonog
koordinatnog sistema Fx, Fy, Fz (koji se najčešće poklapa sa koordinatnim sistemom mašine)
odnosno sile koje deluju u smeru kretanja alata, gde je:
- Fx = F
1
glavna sila rezanja koja je kolinearana sa brzinom rezanja
-
Fy = F
2
sila prodiranja alata u obradak koja je normalna na obrađenu površinu
U drugom slučaju rezultantnu silu rezanja možemo rastaviti na:
- tangencijalnu silu Ft odnosno silu trenja između strugotine i grudne površine alata
- normalnu silu Fn kojom rezni klin preko grudne površine deluje na strugotinu.
Najveća je glavna komponenta otpora rezanja. Ako je glavno sečivo oštro, a napadni ugao α =
45°, tada se približno može usvojiti da je radijalna komponenta 2,5 puta manja, a komponenta u
pravcu pomaka (aksijalna) Fz 4 puta manja od glavne komponente otpora rezanja Fx. Veličina
otpora rezanja zavisi od vrste obrađivanog materijala, geometrijski odnosa noža, otupljenja oštrice,
brzine rezanja, veličine poprečnog preseka strugotine i od hlađenja.
4
