FINANSIJSKA REVIZIJA JAVNOG SEKTORA-OSNOVA ZA AKTIVNI POSLOVNI
AMBIJENT
Stručni rad
Aleksander Stojanov
1
Dragan Ugrinov
2
Emina Vaić
3
SAŽETAK
U radu je prikazana problematika i izazovi sa kojima se sreću revizori.Javna preduzeća
predstavljaju posebnu kategoriju privrednih društava,čiji su vlasnici država i jedinice lokalne
samouprave. Revizija finansijsko računovodstvenih iskaza javnih preduzeća ima veliki značaj
u realizaciji ciljeva upravljanja javnim preduzećima kao i u inplementaciji novog javnog
menadžmenta. Ubrzanje procesa privatizacije i jačanje njegove transparentnosti predstavlja
najbrži način da se privuku strane investicije u većem obimu. Među mnogobrojnim
prioritetima Razvojne strategije kod nas, je ubrzanje procesa privatizacije kao i jačanje
njegove transparentnosti, a koja bi predstavljala najbrži i najlakši način za privlačenje stranih
investicija, koje su nam neophodne zbog povećanja zaposlenosti, tehnološke modernizacije
industrije sa ciljem podizanja njene konkurentnosti na stranom tržištu. Specifični zahtev u
reviziji javnog sektora jeste razmatranje zakonitosti i ispravnosti budžetskih transakcija jer
najšira javnost očekuje da bude uverena da su transakcije sastavljača finansijskih izveštaja u
zakonskim okvirima i zato revizor mora da ispituje ne samo visinu, nego i prirodu izdataka i
da li su izdaci učinjeni u zakonskim okvirima.
Ključne reči
: javni sektor, finansijska revizija,f inansijski izveštaj, poslovni ambijent.
FINANCIAL REVISION OF PUBLIC SECTOR-THE BASE OF ACTIVE WORKING
ENVIRONMENT
Professional paper
Aleksander Stojanov
Dragan Ugrinov
Emina Vaić
ABSTRACT
The paper presents problems and challenges that comptrollers meet with. Public
companies represent a special category of corporations, whose owners are the state
1
Aleksander Stojanov, dipl. ecc., doktorant na TMF-u Univerziteta u Beogradu, Direkcija za građevinsko
zemljište i izgradnju Beograda,J.P,Njegoševa 84 Beograd,tel:+38163/1156987,
e-mail:[email protected]
2
Dragan Ugrinov, dipl inž.,doktorant na TMF-u Univerziteta u Beogradu, Zavod za javno zdravlje
Pančevo,Pasterova 2 Pančevo,tel:0+38163/8094575, e-mail:[email protected]
³
Emina V. Vaic, prof., Osnovna skola “Dositej Obradovic”, Bratstva Jedinstva bb, Opovo, +38164/302-85-37,
email:
[email protected]
3
and local self-government units. Revision of public companies’ financial accounting
reports has a great importance in achieving goals of business management as well as
in implementing a new public management. Among numerous priorities of our
Development strategies, speeding up the process of privatization and strengthening its
transparency represents the fastest way of bringing foreign investments in a larger
scale. Those investments are needed for increasing employment and technical
modernization of industry with an aim of raising its competitiveness in a foreign
market. The specific request in revision of the public sector is disclosure of legality
and accuracy of budget transactions because the public expects to be assured that the
transactions of financial reports creators are within legal bounds and therefore a
comptroller has to control not only the amount, but also the nature of expenses and
whether they were made in legal bounds.
Key words
: public sector, financial revision, financial report, working environment.
UVOD
Na početku XXI veka, najšira javnost je glavna ciljna grupa čije potrebe revizori
moraju da zadovolje. Suštinska uloga revizije je da se učine pouzdanijim finansijske
informacije za potrebe svetskih tržišta kapitala i uloga revizora u izveštavanju tela i organa iz
javnog sektora širom sveta, s ciljem sticanja poverenja najšire javnosti u njihov rad.
Javni sektor prolazi kroz značajne promene što je posledica privatizacije mnogih
ključnih područja, kao i konkurentskih pritisaka kroz aranžmane tipa obaveznog
konkurentskog tendera. Razliku između privatnog i javnog sektora su suzile reforme novog
javnog menadžmenta. Računovodstveni razvoj se usmerava u pravcu promovisanja
budžetiranja, unapređenja godišnjeg izveštavanja.
Javna preduzeća predstavljaju posebnu kategoriju privrednih društava koji imaju
specifičan položaj u ostvarenju svojih funkcija, isto tako i specifične probleme koji ih
pogađaju i sa kojima moraju da se bore. Javna preduzeća deluju kao društva kapitala čiji su
vlasnici država i jedinice lokalne samouprave.
Posledice svih nedorečenosti u njihovom ekonomskom profilisanju odnosno u
pozicioniranju imovine, obaveza i kapitala, prihoda, rashoda, dobitaka, gubitaka najjasnije se
iskazuju u njihovim bilansima. Za sve one koji imaju izražen interes u javnim preduzećima
problem su neistiniti i neobjektivni finansijsko računovodstveni iskazi. Revizija finansijsko
računovodstvenih iskaza javnih preduzeća ima veliki značaj u realizaciji ciljeva upravljanja
javnim preduzećima kao i u inplementaciji novog javnog menadžmenta. Ubrzanje procesa
privatizacije i jačanje njegove transparentnosti predstavlja najbrži način da se privuku strane
investicije u većem obimu. Među mnogobrojnim prioritetima Razvojne strategije kod nas, je
ubrzanje procesa privatizacije kao i jačanje njegove transparentnosti, a koja bi predstavljala
najbrži i najlakši način za privlačenje stranih investicija, koje su nam neophodne zbog
povećanja zaposlenosti, tehnološke modernizacije industrije sa ciljem podizanja njene
konkurentnosti na stranom tržištu.
1. SAVREMENI PROBLEMI MENADŽMENTA JAVNOG SEKTORA
Javna preduzeća imaju poseban značaj , pre svega jer predstavljaju specifičan oblik
preduzeća koja, u obavljanju svoje delatnosti imaju odgovornost kako prema javnosti tako i
prema osnivaču. Ona imaju posebnu odgovornost kada je u pitanju informisanje javnosti o
radu i poslovanju preduzeća. S obzirom da, ukoliko se obavljanje delatnosti javnog preduzeća
