UVOD
Statistika je nauka koja brojčanim metodama na naučni način istražuje društvene, ekonomske i
prirodne pojave.
Pod statistikom se danas podrazumeva trostruki sadržaj. Pored statistike u užem smislu ili
deskriptivne statistike, ona obuhvata statističku analizu i statističku teoriju.
Statistika je nauka koja se bavi pitanjima prikupljanja, analize i interpretacije podataka.
Predmet statističkog istraživanja su masovne pojave, koje su po svojoj prirodi varijabilne, pa ih treba
posmatrati na velikom broju slučajeva i na osnovu tih posmatranja doneti zaključke.
Statistička metodologija se sastoji:
1.
Posmatranja,
2.
Prikupljanja,
3.
Sređivanja,
5.
Grupisanja,
6.
Objavljivanja brojčanih podataka o masovnim pojavama i procesima.
Pojave su masovne kada ih čini veliki broj elemenata koji se javljaju u vremenu i prostoru, tj. kada
pokazuju veliku varijabilnost od slučaja do slučaja svoga ispoljavanja.
Rezultati statističkih istraživanja pomenutih pojava objavljuju se u statističkim publikacijama kao što
su na primer, statistički godišnjaci, mesečni statistički pregledi, statistički bilteni, saopštenja i druge
publikacije.
2
II faza – sređivanje i grupisanje
– sistematizovanje podataka prema karakteristikama po kojima se
obavlja posmatranje. Rezultat su grupni podaci u vidu niza koji se naziva statistička serija i prikazuje se u
obliku tabela i grafikona
III faza – statistička analiza –
obrada serija statističko-matematičkim metodama i dobijanje
statističkih pokazateljačijim se tumačenjem objašnjavaju pravilnosti koje vladaju u datoj pojavi
PRIPREMA STATISTIČKOG POSMATRANJA
Osnova stastističkog istraživanja je
statističko posmatranje
pa zato prikupljeni podaci podaci
moraju da budu:
tačni
potpuni i
podesni za analizu i obradu
Cilj
statističkog posmatranja
je prikupljanje podataka
o njenim pojedinačnim slučajevima po
karakteristikama prema kojima se želi ispitati pojava. Cilj mora biti jasno, konkretno i precizno formulisan.
Celina masovne pojave koja se izučava je statistička masa, a pojedinačni slučajevi date pojave se
nazivaju
statističke jedinice posmatranja
Dakle,
statistički skup je skup jedinica posmatranja
Statistički skup treba definisati:
stvarno
vremenski i
teritorijalno
stvarno definisanje
– određivanje jedince posmatranja – one mogu biti:
realne jedinice (vremenski duže postoje) i
događaji (dešavaju se u momentu ili kraće traju)
vremensko
definisanje
– određivanje momenta ili intervala vremena u kojem će se posmatrati
jedinice
teritorijalno definisanje
– određivanje teritorije na kojoj će se posmatrati jedinice
obeležja jedinica posmatranja
–
osobine prema kojima se jedinice međusobno razlikuju i
posmatraju
obeležja
se dele na:
stvarna
vremenska
4
