AKADEMIJA LEPIH UMETNOSTI
Filmska Umetnost
-
seminarski rad-
Autorski pečat Dušana Makavejeva
(WR: Misterije organizma i Ljubavni slučaj ili tragedija službenica P.T.T.)
Profesor:Dr Saša Milić Student:Danilo Milatović,10/2011
Beograd, april, 2014.
Dušan Makavejev je jedan od najvećih reditelja, autora, jugoslovenske i srpske
kinematografije. Namjerno posebno istakoh riječ ,,autor’’, jer Makavejev u djelo ’’učitava’’ svoj
lični pečat (emocije i misli) dok tretira određenu temu, kao i sopstveni stav prema filmu uopšte,
a rekao bih da baš takav stvaralac odgovara definiciji autora prema principima autorske teorije.
Kako Fransoa Trifo kaže, nije bio » metteur en scene » (puki postavljač scene) . On je i reditelj i
scenarist svojih filmova. Obje uloge je preuzeo i na radu na filmovima
Ljubavni slučaj ili
tragedija službenice P. T. T.
(1967) i
WR: Misterije organizma
(1971). Ova dva filma su dva
kolaža u kojima autor otkriva svoj stav u odnosu na razne socio-političke fenomene i filozofske
teme. Autor izražava svoje poimanje seksa, seksualne revolucije, ljubavi, zločina, ljudske
sudbine, kritikujući istovremeno društvene poretke koji čine kontekst za ovakva pitanja.
Njegova genijalnost zahtjeva angažovanog gledaoca, koji će umijeti da odgovori na Makavejev
poziv na uključivanje u film u kom ništa nije slučajno.
U filmovima Dušana Makavejeva seks je jedna od dominatnih tema. Na početku filma
WR
Misterije Organizma
, koji počinje „reportažom“ o psihoanalitičaru Wilhelmu Rajhu i njegovom
učenju o seksualnosti, prikazuje se kratki erotski film u kom su učesnici dvoje mladih. Slično, na
početku filma
Ljubavni slučaj
, srpski seksolog, sniman u televizijskoj formi najave, zapisa,
govori o falusu i njegovoj istoriji. Stavljajući seks u kontekst dokumentarca, arhivskog zapisa
naučnog karaktera, i uključivajući ljude od nauke u obrađivanje tematike seksa, Makavejev
apeluje na gledaočev osjećaj za autoritet, kredibilitet i uvlači ga u priču kao u neki istorijski
važan narativ. Takođe, time je postigao efekat isticanja važnosti seksa kao sociološkog pitanja.
Seks kao oslobođenje se kao pitanje prožima kroz cijeli film
Misterije Organizma
, od
Rajhovih teorija, njegovih sledbenika do Mileninih vatrenih govora u slavu slobodnog seksa. I u
Ljubavnom slučaju
Mađarica Izabela, tužna zbog službenog odsusutva svoga voljenog Ahmeda,
traži utjehu u seksu (Mića poštar). Izabela želeći da se oslobodi vezanosti za falus „samo“
jednog muškaraca, završava tragično. Milena će takođe nakon/zbog seksa stradati. Izgleda da
reditelj hoće da nam saopšti da bilo koja sloboda, pa i seksualna, može prestati da bude sloboda
i, kao u ovim slučajevima, završiti se tragično. Naime, reditelj se prilikom rada na ovim
filmovima pokazao i kao dobar tumač doba u kom je stvarao, i kao prorok, predviđajući kako
