INTERNACIONALNI UNIVERZITET TRAVNIK
INTERNATIONAL UNIVERSITY OF TRAVNIK
INTERNACIONALNI UNIVERZITET TRAVNIK
EKOLOŠKI FAKULTET
TRAVNIK
PRIRODNI RESURSI I ENERGIJA
SEMINARSKI RAD
Socijalna ekologija
Student:
Predmetni nastavnici:
Travnik, januar, 2015. godine
SADRŽAJ
UVOD
3
1. Prirodni resursi – pojmovi i definicije, podjela
4
2. Mineralni resursi
5
2.1. Metalične sirovine
7
2.1.1. Ruda bakra
7
2.1.2. Rude olova i cinka
8
2.1.3. Boksit
8
2.1.4. Ostale metalične sirovine
8
2.2. Nemetalične sirovine
8
3.
Energetske sirovine
9
4. Uticaj eksplotacije mineralnih sirovina na životnu sredinu
10
4.1. Reciklaža otpada i racionalno korištenje mineralnih resursa
11
4.2.
Razvoj novih tehnologija i stednja mineralnih sirovina
11
5. Obnovljivi energetski izvori
12
6. Zemljište kao resurs
13
7. Vodni resursi
13
8. Šumski resursi
14
9. Ostali prirodni resursi
14
ZAKLJUČAK
16
LITERATURA
17
2
1. Prirodni resursi – pojmovi i definicije, podjela
Elementi prirode
se dijele na:
Prirodne resurse
(izvore) - odnose se na prirodna dobra koja su u funkciji tj.
privedena korištenju.
Prirodni uslovi
- prirodni faktori su elementi geografske sredine (klima,
reljef, zemljište, sunčeva toplota, atmosferske padavine, blizina vode za
navodnjavanje) koji se ne mogu neposredno koristiti, ali bez njihovog učešća
neke proizvodnje nisu moguće. Oni ispoljavaju svoj uticaj nezavisno od volje
čovjeka, a samo je pitanje u kojoj mjeri će to on iskoristiti u stvaranju novih
vrijednosti.
Prirodna dobra koja se još ne koriste predstavljaju
rezerve. Prirodni potencijal
predstavljaju
prirodni resursi sa rezervama prirodnih dobara i prirodnih uslova koja čovijeku mogu biti od
koristi ili to već jesu, tj. mineralne sirovine, vode, zemljište sa vegetacijom i prirodni uslovi.
Prirodno bogatstvo
je opisna vrednosna odrednica za prirodni potencijal. Prirodni resursi se
mogu podeliti prema pripadnosti na prirodne resurse:
atmosfere (vetar, kiša, sunčanost...)
litosfere-zemljine kore (mineralne sirovine i zemljište)
hidrosfere (kopnene vode i okeani)
biosfere (flora i fauna).
Prema trajanju, prirodni resursi mogu biti:
neobnovljivi resursi (mineralne sirovine)
obnovljivi resursi (zemljište, vode, flora i fauna na kopnu i moru, kao i neki
nemetali npr. šljunak i pesak, kao i morske soli).
4
2. Mineralni resursi
Mineralni resursi
spadaju u grupu neobnovljivih resursa, to su iscrpljivi resursi i zbog
toga je potrebno njihovo racionalno korištenje tj. štednja, koje se u savremeno vrijeme
ostvaruje:
reciklažom, supstitucijom i uvozom.
Korištenje mineralnih resursa izaziva veliko
zagađenje životne sredine i praćeno je sledećim pojavama:
velika degradacija zemljišne površine
velika količina otpada
velika količina otpadnih voda
naftne mrlje.
Mineralne sirovine
su mineralne materije neorganskog ili organskog porijekla koje, pri
određenom stupnju razvoja tehnike i tehnologije, mogu ekonomično da se koriste u prirodnom
stanju ili nakon prerade. Minerali predstavljaju različita postojana hemijska jedinjenja.
Postoje ograničeni
dijelovi zemljine kore u kojima je sadržaj nekog elementa znatno veći od
njegovog prosečnog sadržaja u zemljinoj kori i njih nazivamo
ležišta mineralnih sirovina
.
Sirovine koje sadrže minerale metala nazivaju se rude. Rude mogu biti:
Monometalične – one koje sadrže samo jedan metal;
Polimetalične ili kompleksne – one koje sadrže više metala.
Mineralne komponente u jednoj sirovini mogu se svrstati u pet grupa i to:
1.
Osnovne korisne komponente
- mineralni nosioci elemenata zbog kojih se
mineralna sirovina eksploatiše.
2.
Korisne komponente
- korisni mineralni pratioci osnovnih korisnih minerala,
njima se povećava ekonomska vrijednost sirovina.
3.
Korisne primjese
- korisni elementi koji se javljaju u malim količinama, npr.
plemeniti metali u rudama obojenih metala, gdje se najčešće izdvajaju u
koncentrate osnovnih korisnih metala i povećavaju ekonomsku vrijednost.
4.
Nekorisne komponente
- minerali stenske mase i ostali minerali koji u datom
trenutku nemaju ekonomsku vrijednost.
5
