SADRŽAJ
UVOD...................................................................................................................... 1
1. FINANSIJSKI IZVJEŠTAJI I NJIHOV ZNAČAJ..............................................2
2. BILANSI KAO OSNOVNI FINANSIJSKI IZVJEŠTAJ....................................3
2.1. Pojam bilansa................................................................................................ 3
2.2. Vrste bilansa..................................................................................................5
2.2.1. Bilans stanja
...........................................................................................7
2.2.2. Bilans uspjeha
...................................................................................... 11
3. ZAKON O RAČUNOVODSTVU I REVIZIJI REPUBLIKE SRPSKE...........15
ZAKLJUČAK........................................................................................................ 17
LITERATURA...................................................................................................... 18
UVOD
Korjeni knjigovodstva sežu do daleke prošlosti i već se mjere milenijumima.
Nikada, seve do današnjih dana, nije bilo sporno da li treba ili ne voditi evidenciju
(voditi računa) o poslu, ali je ta evidencija tokom vremena prilagođavana potrebama.
Knjigovodstvo je vremenom postalo pruzak okvir, pa je prošireno sa analizom,
kontrolom i planiranjem i skupa čine računovodstvo. Savremeno poslovanje pred
računovodstvo stavlja nove izazove i što je to poslovanje složenije, time i odgovori
računovodstva na te zahtjeve postaju kompleksniji.
Tema ovog seminarkog rada odnosi se na bilanse, njihovu podjelu i
karakteristike. Osnovna svrha bilansa je da se koristi kao sredstvo menadžmenta koje
omogućava da se razumiju performanse kompanije i da posluži kao pomoć u
donošenju odluka. Konačno, cilj preduzetnika je da zna da li njegovo preduzeće
posluje profitabino. Bilans je potreban svakom preduzeću i predstavlja glavni
finansijski izvještaj.
U savremenom privrednom životu bilansi se koriste kad god
treba izraziti stanje i rezultat neke privredne aktivnosti. U računovodstvu bilans se
koristi kada se iskazuje stanje i rezultat preduzeća tako što se poslovni događaji,
stanja i rezultati preduzeća iskazuju preko novčanih jedinica kao opšteg svodnog
mjerila.
Ovaj seminarski rad počećemo objašnjavajući sam pojam finansijskih
izvještaja što će nam poslužiti kao uvod da što bolje i potpunije shvatimo sam značaj
bilansa. Nakon toga slijedi dio o bilansu, njegovom pojmu, vrsti i karakteristikama, a
na samom kraju dat je uvid u zakon o računovodstvu i reviziji Republike Srpske. Na
osnovu tog zakona, vidjećemo šta je to što odlikuje računovodstvo u našoj zemlji.
1
sa jednim od glavnih finansijskih izvještaja, a to je bilans. Vidjećemo njegove
osnovne karakteristike, podjele i sam pojam bilansa.
Preduzeća su u obavezi da na kraju svake poslovne godine, nakon knjiženja
svih poslovnih promjena, svoje poslovne knjige zaključaju, u cilju utvrđivanja tačnog
i konačnog stanja, a koje za svrhu ima sastavljanje finansijskog izveštaja. Ovaj
izveštaj sadrži podatke o finansijskom položaju, uspješnosti i svim promjenama koje
se tiču finansijskog položaja preduzeća.
2. BILANSI KAO OSNOVNI FINANSIJSKI IZVJEŠTAJ
Na početku rada, veoma je bitno istaći da se ekonomska situacija preduzeća
ogleda u veličini i strukturi njegovih sredstava i izvora sredstava. Da bi se sagledala
ekonomska situacija preduzeća, potrebno je da se ona i formalno prikaže. U tu svrhu
koriste se finansijski izvještaji, između ostalih i bilansi, koji suštinski i nisu ništa
drugo nego formalni prikaz date ekonomske situacije u preduzeću.
2.1. Pojam bilansa
Riječ
bilans
potiče od latinske riječi
„bilans libra“
što u
prevodu predstavlja vagu sa dva tasa što ukazuje na neka
njegova formalna obilježja, kao što su: da se bilansom nešto
mjeri i iskazuje rezultat, da se to što se mjeri iskazuje sa dva
aspekta i da se ta dva aspekta dovode u ravnotežu, ali se njegova suština, materijalna
sadržina, iz samog naziva ne može izvesti. Pored pomenutog stanovišta, ima stavova
po kojima bi bilans mogao poticati i od starofrancuskih riječi „bil“ i „an“, koje znače
„godišnji račun“.
2
Računovodstveno-tehnički gledano bilans je pregled u vidu dvostranog računa
koji iskazuje stanje ili uspjeh preduzeća na određeni dan. Računovodstvo
tradicionalno koristi bilans stanja i bilans uspjeha. Dinamika bilansa ukazuje na
stvarna privredna zbivanja u preduzećima ko i na njihovu međusobnu povezanost i
2
http://www.knowledge-banks.org/racunovodstvo_10_nfps_2_svi_08/lekcije/lekcija3.pdf
3
uslovljenost. Na osnovu bilansa stanja moguće je vrštiti ne samo statičnu več i
dinamičku analizu. U osnovi bilans uspjeha vuče korijen iz bilansa stanja.
U privrednoj praksi, pod pojmom bilansa se ima u vidu finansijski izvještaj
koji sačinjava preduzeće sa ciljem prikazivanja imovine i njene upotrebe, s jedne
strane, i porijeklo te imovine, sa druge strane. Inače, u literaturi se nailazi na različito
definisanje bilansa. Npr. da bi izbjegao nesporazume, zakonodavac kod nas ne koristi
izraz bilans, već termin bilans stanja. Veliki broj računovođa, spominje bilans u širem
i u užem kontekstu. Pod bilansom u užem smislu podrazumijeva se bilans stanja, a
pod bilansom u širem smislu, pored bilansa stanja ima se u vidu i bilans uspjeha i
izvještaj o poslovanju. Pojam bilans se odnosi isključivo na bilans stanja i treba ih
smatrati sinonimima, odnosno „izraz bilans predstavlja opšte priznati naziv za bilans
stanja“. Sa pojmom bilans ne treba mješati pojam godišnji zaključak, koji je, kako i
sam naziv označava, rezultat godišnjeg zaključivanja poslovnih knjiga. Budući da je
godišnji zaključak sračunat na utvrđivanje inovinskog položaja i ostvarenog uspjeha u
proteklom obračunskom periodu sa ciljem zadovoljavanja invormacionih potreba
različitih adresata, on je prirodno znatno širi od bilansa stanja. Pored bilansa stanja, on
obuhvata i bilans uspjeha, koji je u osnovi analitički račun sopstvenog kapitala, aneks
i izvještaj o poslovanju. Navedeni elementi godišnjeg zaključka jesu osnovni,
odnosno najvažniji finansijski izvještaji.
4
