Seminarski rad – Komunalni otpad
1
SADRŽAJ
UVOD........................................................................................................................................ 2
1. PRIKAZ PROBLEMA...........................................................................................................3
2. SASTAV I KARAKTERISTIKE ČVRSTOG KOMUNALNOG OTPADA........................5
3. UTICAJ ČVRSTOG KOMUNALNOG OTPADA NA OKOLINU......................................7
4.UPRAVLJANJE ČVRSTIM KOMUNALNIM OTPADOM.................................................9
4.1. Zakonodavstvo EU u oblasti upravljanja otpadom................................................10
4.2. Savremeni principi upravljanja otpadom...............................................................10
4.2.1. Minimiziranje otpada...............................................................................11
4.2.2. Odvajanje i recikliranje komunalnog otpada...........................................11
5. OBRADA KOMUNALNOG OTPADA..............................................................................14
5.1. Gasifikacija otpada.................................................................................................14
5.2. Piroliza...................................................................................................................14
5.3. Insineracija.............................................................................................................14
5.4.Kompostiranje i fregmentacija................................................................................15
6. ODLAGANJE KOMUNALNOG OTPADA........................................................................16
ZAKLJUČAK...........................................................................................................................17
Seminarski rad – Komunalni otpad
3
nacija za Evropu (UN / ECE). Konvencija je stupila na snagu 30. oktobra 2001. godine.
Većina zemalja u regionu je potpisala ili ratifikovala Arhusku konvenciju.
1. PRIKAZ PROBLEMA
Američki ekolozi su izneli podatak da samo grad Njujork dnevno izbacuje 24.000 tona
različitog smeća. Ta smeša se sastoji od različite starudije, koja sadrži vredne metale,
staklene ambalaže, pogodne za dalje korišćenje, starog papira, plastike, ostataka hrane,
nezamenljivih za đubrenje zemljišta. Uporedo sa ovim, u toj smeši se javlja i veća količina
opasnih materija: živa iz baterija, fosfor-karbonati iz fluorecentnih lampi i toksične hemikalije
iz sredstava za čišćenje, organskih rastvarača, boja i lakova za zaštitu drveta.
Neprekidni rast gradskih naselja i promena strukture potreba građana sve više
pojačava problem komunalnog otpada. Količina smeća raste, jer se povećava potreba za
hranom, pićem i robom za dužu upotrebu. Povećava se količina upakovane robe, a ambalaža
povećava količinu otpada. Pre nagle industrijalizacije, za rešenje problema komunalnog
otpada brinula se sama priroda. Seljaci su svoje proizvode donosli direktno sa njiva i polja na
stolove, bez posebne prerade i pakovanja, reklama i trgovačke mreže. Otpaci od voća i
povrća, skloni lakom truljenju, koristili su se kao đubrivo za zemljište. Industrijski razvijene
zemlje, sa niskim procentom seoskog stanovništva, sa velikom produkcijom roba proizvode i
veliku količinu otpada, mnogo veću nego nerazvijene zemlje. Tako, Njujorčani proizvode 9
puta veću količinu otpada od svoje mase, a građani Manile – 2,5 puta. Jedan od razloga je i
što se roba u Njujork dovozi sa udaljenosti i do nekoliko hiljada kilometara, pa je za očuvanje
svežine i lepog izgleda robe potrebno koristiti mnogo više i trajnije ambalaže .
Amerikanci oko jedne desetine od cene robe plaćaju za njenu ambalažu. Podaci iz
1986. godine pokazuju da se na abalažu u SAD trošilo više nego što je iznosila čista dobit
farmera. Planirana suma za ambalažu za 1987. godinu u SAD je iznosila 26 milijardi dinara
/4/. Što se više žena upošljava u komercijalnim firmama, to više raste potreba za robom koja
se direktno doprema u domaćinstva. Različiti poluproizvodi i gotovi prozvodi sve više
istiskuju domaću kuhinju. A takva ishrana, bez obzira što smanjuje organske otpatke u
domaćinstvu, značajno povećava otpatke u vidu upotrebljene ambalaže. Količina smeća se
povećava zbog velike količine ambalaže i materijala koji se koriste u reklamne svrhe.
U industrijski razvijenim zemljama masa ambalaže čini oko 30%, a njena zapremina
čitavih 50% celokupnog komunalnog otpada. Papir predstavlja 50% ambalaže, zatim slede
Seminarski rad – Komunalni otpad
4
staklo, metal i plastika. Prosečni Amerikanac odbacuje oko 300 kg ambalaže godišnje. Za
poslednjih 30 godina udvostručila se upotreba ambalaže. U SAD više od polovine svog
proizvedenog papira i stakla i oko jedne trećine plastičnih masa koristi se proizvode, čiji je
rok trajanja kraći od godinu dana. Proizvodnja ovih ambalažnih materijala troši oko 3%
ukupnog nacionalnog energetskog budžeta.
Aluminijum je počeo da se primenjuje od 1820. godine, kada su nemački naučnici
osvojili njegovu proizvodnju. Tada je njegova cena iznosila 1200$ po kilogramu i bio je
skuplji od zlata. Od tog vremena, kad je aluminijum upotrebljen za igračku Napoleonovog
sina, njegova primena je neprekidno rasla. Godine 1983. pojavila se prva aluminijumska
konzerva od 355 ml, a sada se na ove konzerve troši 22% ukupnog aluminijuma koji uvozi
SAD. Godine 1985. proizvedeno je u SAD više od 70 milijardi konzervi za gazirane napitke,
od kojih je 66% bilo proizvedeno od aluminijuma /4/. Uvođenje jeftine petrohemijske
proizvodnje i novih tehnologija najavili su vek plastike. Dvolitarske plastične boce,
predstavljene prvi put 1978. godine, danas čine 22% ukupne prodaje bezalkoholnih pića u
SAD. Ako se poredi po masi, plastična ambalaža se danas proizvodi nekoliko puta više nego
aluminijumska i svih neobojenih metala zajedno. Njena prodaja raste po stopi od 5%
godišnje. Boce za kečap, pakovanja supa, sladoleda i dr. moraju biti laka i biološki neaktivna,
tj. – plastična.
Mada neupućeni čovek može pomisliti da postoji samo jedna vrsta plastike, ustvari
postoji 46 različitih tipova plastike. Jedan jedina boca za kečap sastoji se od 6 vrsta plastike,
koje imaju različite uloge: da daju oblik, gustinu, elastičnost i hermetičnost. Nažalost, malo je
procesa koji omogućavaju dobijanje više od jedne vrste plastike istovremeno.
Veliku ekološku opasnost nosi proces koji se primenjuje za dobijanje materijala, koji
se koristi za čuvanje “brze” hrane u toplom stanju. Približno polovina tog pakovanja sadrži
hlorna jedinjenja. Kada te supstance stignu u gornje slojeva atmosfere, jaki sunčevi zraci ih
probijaju, izbacujući atome hlora. Hlor je u stanju da uništi ozonski omotač, koji štiti zemlju
od ultraljubičastog zračenja.
U razvijenim zemljama sveta (SAD, Zapadna Evropa, Japan, Australija) živi sedmina
stanovnika sveta. Oni proizvode trećinu svetskog komunalnog otpada. Ali, u naprednim
tehnologijama upravljanja otpadom ( reciklaža i obrada otpada) razvijene države učestvuju sa
više od 80% u ukupno recikliranom i obrađenom otpadu, u kontrolisanom odlaganju gotovo
sa 49%, a u nekontrolisanom odlaganju svega sa 6%.
Dnevna i godišnja masa komunalnog otpada po stanovniku razlikuje se od države do
države. Ona u razvijenim zemljama iznosi 1,4 kg/dan po stanovniku, a u srednje razvijenim i
nerazvijenim 0,2 – 0,7 kg/dan po stanovniku. Godišnji prirast nastalog otpada u zemljama EU
iznosi 1%. U zemljama zapadne Evrope je 1992. godine po stanovniku nastajalo približno
390 kg komunalnog otpada godišnje. U Njujorku je 1996. godine po stanovniku nastajalo
više od 400 kg otpada godišnje.
Ukupna količina otpada u Srbiji se procenjuje na oko 3.500.000 m 3 /god. i 2.200.000
t/god., a bazirana je na podacima komunalnih preduzeća. Prema podacima potvrđenim za 160
opština Srbije (bez Kosova), sakupljanjem otpada od strane komunalaca je obuhvaćeno oko
70% stanovnika, tj. oko 5 miliona stanovnika, pošto se sakupljanje otpada u seoskim
područjima ne vrši.
