SVEUČILIŠTE/UNIVERZITET „VITEZ“ TRAVNIK
FAKULTET POSLOVNE EKONOMIJE
TEMA: FINANCIJSKA TRŽIŠTA
Vitez, 2014.
SADRŽAJ
1. UVOD....................................................................................................................1
2. POJAM I FUNKCIJA FINANCIJSKOG TRŽIŠTA...........................................2
2.1.
Klasifikacija financijskog tržišta................................................................4
2.2.
Utjecaj globalizacije na razvoj financijskog tržišta...................................5
3. UČESNICI NA FINANCIJSKOM TRŽIŠTU....................................................6
3.1.
Značaj i uloga financijskih institucija........................................................8
3.2.
Centralna banka.........................................................................................9
3.3.
Banke.......................................................................................................11
3.4.
Osiguravajuće kompanije.........................................................................13
3.5.
Investicione kompanije............................................................................14
3.6.
Ostale financijske institucije....................................................................15
4. ZAKLJUČAK.....................................................................................................16
LITERATURA...................................................................................................17
0
2. POJAM I FUNKCIJA FINANCIJSKOG TRŽIŠTA
Već je rečeno da se financijski sistem neke države sastoji iz niza elemenata koji su
međusobno povezani radi ispunjenja nekoga cilja. Kao osnovni građevni elemenat toga
sistema jeste financijsko tržište i njegovi učesnici koji su u međusobnoj interakciji i koji
kao takvi upotpunjuju financijski sistem jedne zemlje. Odmah se mora napomenuti da
postoje dva koncepta definiranja financijskih tržišta, jedan je širi koncept koji kaţe da su
financijska tržišta zbroj svih transakcija i da ne moraju predstavljati neke specifične i,
prosječnom građaninu nedostupne forme trgovanja financijski instrumentima.
Nerazvijena financijska tržište, kakvo je u BiH, svedeno je uglavnom na kreditno
depozitne institucije i banke, kao i kreditno depozitne odnose. S tim, da banke
zauzimaju prema podacima CBBiH, u 2009 godini 80.2% tržištno učešća, odnosno ovaj
iznos se u protekle četri godine samo povećavao. Pored banaka na drugom mjestu su tu
investicijski , a njihovo učešće se proteklom periodu kontinuirano smanjuje i njihov
značaj će se ukoliko se ovaj trend nastavi biti zanemariviji i manji.
Funkcije koje financijsko tržište vrši daju mu značaj segmenta ekonomskog sistema
ravnopravnog sa tržištem proizvoda i tržištem faktora proizvodnje. Koliki značaj
financijsko tržište u ekonomskom sistemu ima najbolje ukazuju funkcije koje ovo tržišta
obavlja a to su:
1
Funkcija povezivanja- organizovana mjesta gdje se kupci i prodavci sa svojim
interesima
mogu susresti i uključiti u transakcijski odnos, Smanjenje transakcijskih troškova- na
ovim tržištima obično se može susresti sa dvije vrste troškova koji su povezani u
procesu razmjene/transakcije: troškovima tražnje i troškovima informacija. Finanicjsko
tržište smanjuje troškove, implicitne i eksplicitne koji predstavljaju objavu najere
nekoga da kupi ili proda kao i vrijednosti vremena koje je utrošio u ovomu procesu,dok
1
Sead Omerhodţić, financijska trţišta i institucije,Tuzla, 2008 godine.
2
se, troškovi informacija smanjuju na način da cijene odražavaju ukupne informacije
prikupljene od svih tržišnih učesnika.
2
Alokativna funkcija- prikupljaju se sredstva od onih subjekata koji imaju viškove koja
se zatim usmjeravaju ka onima koji imaju manjkove, odnosno, vrši se transakcija od
onih koji su u suficitu prema onima koji su u deficitu uz neku naknadu.
Funkcija efikasnosti- uloga financijskih tržišta koja se ogleda u određivanju cijena
korištenja novčanih sredstava neke privrede odnosno određivanje kamata i kamatnih
stopa.
Mobilizaciona funkcija-funkcija koja se ogleda u tome da se mobiliziraju financijska
sredstva kada je kamatna stopa na štednju veća od inflacijske stope pri čemu su građani i
privreda spremniji svoja sredstva kroz neki period ili oročiti ili investirati u instrumente
financijskog tržišta.
Razvojna funkcija- funkcija u kojoj financijska tržišta omogućavaju prikupljanje
financijskih sredstava za razvojne projekte neke privrede koja se inače u drugim
slučajevima ne bih mogla biti drugačije prikupljena.
Likvidaciona uloga- uloga koga daje pravo investitoru da svoje instrumente kupljene na
tržištu može u bilo koje vrijeme prodati i prikupiti najlikvidiji oblik imovine novac.
2
http://hr.wikipedia.org/wiki/Financijska_tr%C5%BEi%C5%A1ta
3
