SEMINARSKI RAD
PREDMET: EKONOMIKA USLUGA I USLUŽNO POSLOVANJE
TEMA: BANKARSKE USLUGE
Novi Sad, Decembar 2014. god
SADRŽAJ:
UVOD..................................................................................................................................3
POJAM BANKE ...............................................................................................................4
ISTRAŽIVANJE TRŽIŠTA FINANSIJSKIH USLUGA..............................................4
KORIŠTENJE BANKARSKIH USLUGA I ANALIZA ...............................................6
SPECIFIČNOSTI BANKARSKIH USLUGA................................................................7
BANKARSKE USLUGE TOKOM ISTORIJE..............................................................8
OBAVLJANJE MENJAČKIH POSLOVA........................................................8
ESKONTOVANJE TRGOVAČKIH PAPIRA...................................................9
USLUGE ŠTEDNIH ULOGA..............................................................................9
ČUVANJE PREDMETA OD VREDNOSTI I POTVRDE OD
VREDNOSTI.........................................................................................................9
USLUGE TEKUĆIH RAČUNA.........................................................................10
POVERENIČKE USLUGE................................................................................10
ODOBRAVANJE POTRIŠAČKIH KREDITA...............................................10
FINANSIJSKE SAVETODAVNE USLUGE....................................................10
UPRAVLJANJE GOTOVINOM.......................................................................10
USLUGE LIZINGA OPREME..........................................................................11
USLUGE ODOBRAVANJA ZAJMA ZA ZAPOČINJANJE
POSLOVANJA....................................................................................................11
PRODAJA OSIGURANJA.................................................................................11
UPRAVLJANJE SREDSTVIMA PENZIONIH SISTEMA............................11
BROKERSKE USLUGE.....................................................................................11
USLUGE EMISIJE HOV...................................................................................12
USLUGE INVESTICIONIH FONDOVA.........................................................12
USLUGE TRGOVAČKOG BANKARSTVA...................................................12
DEFINISANJE I ZNAČAJ KVALITETA USLUGA U BANKARSTVU.................12
ZAKLJUČAK..................................................................................................................15
LITERATURA.................................................................................................................16
UVOD:
Pojam “banka” potiče od latinske reči “banco” koja označava klupu (tezgu u današnjem
smislu šalter), postavljenu na ulici, trgu, vašaru ili sajmu, na kojoj se vršila razmena
različitih oblika i vrsta novca, kao i novčane transakcije naplate i plaćanja u vezi sa
obavljenim trgovinskim prometom.
1
Koncept bankarskog proizvoda je rezultat pokušaja banaka da inovacijama
odgovore na promene u okruženju koje su dovele do povećanja konkurencije a time i
rizika u poslovanju.
1
Milenko Dželetović, Aleksandar Živković, Petar Bojović: Bankarski Menadžment, Beograd, 2008, str.7
2
Po nekim autorima, smatra se da je najpotpuniju definiciju banke dao F. Somary, po
kome je banka ustanova kojoj je uzimanje kredita u obliku novca glavno zanimanje.
3
To
znači da su primarni bankarski poslovi, poslovi zaduživanja banke.
Banka je ustanova koja uglavnom posluje s kreditom te za svoje komitente izvršava
različite novčane poslove.
4
Banka je posebna finansijska institucija monetarno - kreditnog sistema koja se
profesionalno bavi uzimanjem i davanjem kredita i posredovanjem u plaćanju.
Uzimanje i davanje kredita je funkcionalna suština banke, zajedno sa poslovima
kreiranja novca, finansijskog posredovanja u platnom prometu. Kreiranje novca bazira se
na depozitnim poslovima banke, a funkcija finansijskog posrednika na poslovima,
prikupljanja (mobilizacije), koncentracije i plasiranja (alokacije) finansijskih (novčanih)
resursa.
Ovim bi bila zaokružena i data potpuna definicija pojma banke. Sadržani su svi poslovi
banke: aktivni, pasivni i posrednički (neutralni).
ISTRAŽIVANJE TRŽIŠTA FINANSIJSKIH USLUGA:
Uloga istraživanja tržišta kao prethodnice pri izradi marketing programa
odlučujuća je za validnost cjelokupnog programa, jer neadekvatno i nepotpuno
istraživanje tržišta može izazvati niz neželjenih posledica. To može biti pitanje
ekonomičnosti usluge, ili na duži rok pitanje gubitka stečene pozicije na monetarnom
tržištu i gubitka konkurentnih prednosti banke.
Istraživanje tržišta se u osnovi odnosi na tri glavne oblasti:
istraživanja u sferi pojedinačnih klijenata (stanovništvo), koja su usmjerena na
definisanje običaja, navika, prohtjeva i želja klijenata,
istraživanja u sferi preduzeća i ustanova, gde se ispituje tendencija preduzeća pri
odabiru bankarske ustanove, da bi se dobile neophodne informacije potrebne
banci pri izradi strategije usmerene ka privlačenju preduzeća, i
istraživanja u sferi konkurencije
,
a unutar toga:
mjerenje učešća na tržištu i predviđanje sopstvenog budućeg tržišnog udjela, i
ispitivanje učešća na tržištu u odnosu na konkurenciju.
Osim ovih istraživanja banka može vršiti i istraživanja vezana posebno za domen
usluga. Može pribaviti i obraditi podatke vezane za dinamiku interesovanja prema
određenim tipovima usluga, ili utvrđivanje uzroka nastanka i tražnje takvih usluga,
odnosno njihove dinamike. Može da istraži sloj korisnika određenih usluga, njihov
sastav, promene tog sastava i uzroke promena.
3
- M. Vučkovlč: Bankarstvo, Naučna knjiga, Beograd, 19č7. str. 11. i H. Filipovič: Nauka o finansijama,
V. Maslega, Sarajevo, 19č5. str. 235.
4
D. Račl& Nauka o novcu, Zagreb, 1955, str. 14. 6 M. Golijanin, isto, str. 21
4
Istovremeno, banka bi morala da prati ekonomičnost pojedinih usluga, njene
promjene i uzroke. U funkciji razvoja novih finansijskih usluga neophodno je obaviti
određena istraživanja na polju tržišta usluga i sačiniti analizu tržišne participacije
dotičnih, novih usluga.
Sa stanovišta strategija, pogodnima se smatraju metode sukcesivnog, periodičnog
i povremenog prikupljanja i obrade podataka. Poželjno je da banka stalno primenjuje
prva dva načina prikupljanja i obrade podataka, dok se povremena mjerenja vrše
uglavnom u dva slučaja. Jedan od njih se odnosi na potrebu utvrđivanja tzv. „corporate
image-a“, odnosno imidža koji je određen prema tržištu, prema tome kako ga procjenjuju
korisnici određenih usluga. Utvrđivanje imidža može se smatrati značajnijim jer se banka
trudi da izgradi svoj identitet (svoj „corporate identity“). Istraživanja vezana za imidž
banke vrše se svakih nekoliko godina, budući da se on i ne stiče u roku od nekoliko
mjeseci. Drugi slučaj povremenog istraživanja jeste istraživanje „public relations-a“,
putem kojeg banka određuje poziciju svog odnosa prema određenom krugu korisnika
usluga.
Pored ovih, banka može sprovesti i taktička istraživanja, koja su mahom
usmjerena na utvrđivanje
zahtjeva od strane preduzeća,
može da prati proces
segmentacije
tržišta,
da istraži kriterijume klijenata za odabir određene banke ili stepen
njihove „vjernosti“, odnosno lojalnost prema datoj finansijskoj ustanovi.
Nije teško uočiti da je područje istraživanja koje tangira poslovanje banke i
opredeljuje, u nekoliko, njen budući razvoj relativno široko i može se posmatrati s
različitih aspekata. Globalno, glavnu klijentelu banke čine: stanovništvo i privredne
organizacije i ustanove, koji kao takvi predstavljaju područje istraživanja i interesovanja
bankarskih organizacija. Tu se mogu istraživati njihova sklonost ka štednji i/ili
investicijama, odnosno koji motivi opredeljuju sklonost ka štednji i/ili investicijama ili
potrošnji. Tu spada i mogućnost uočavanja, a potom istraživanja izvora novih depozita,
novih (potencijalnih) klijenata, poslovnih poduhvata i sl.
Osim toga, banke se, kao što je već navedeno, mogu baviti i straživanjem:
snage i slabosti konkurenata,
relativno učešće na tržištu (ukupno i sa aspekta učešća po pojedinim vrstama
poslova),
obima i vrste depozita i kredita,
visine i strukture naknada i provizija, kao i
trendova rasta ili smanjenja obima poslovanja.
Istraživanje bilo kog aspekta postojeće i/ili potencijalne klijentele treba da je
usmereno ka stvaranju adekvatne osnove za visok nivo kompetentnosti u donošenju
odluka, bitni za uspešnost poslovanja, rast i razvoj banke. To iziskuje potreban nivo
stalnosti i kontinualnosti u istraživanju i praćenju pojedinih segmenata privrede i
stanovništva, da bi se moglo blagovremeno i adekvatno reagovati na signale i zahteve
koji dolaze iz te sfere.
5
