FAKULTET ZA TRGOVINU I BANKARSTVO
ALFA UNIVERZITET
Seminarski rad iz predmeta osnove menadžmenta
TEMA:
Osnovna sredstva preduzeća
Profesor-mentor:
Student:
Slobodan Zivković
Admir
Đerlek
33/2012
S A D R Ž A J
Uvod..........................................................................................2
Sredstva preduzeća ............................................................3
Osnovna sredstva...............................................................4
Vrste osnovnih sredstava.....................................................5
Vrednost osnovnih sredstava...............................................6
Amortizacija osnovnih sredstava...............................................8
Povlačenja sredstva iz upotrebe.................................................12
Zaključak .......................................................................... 13
Literatura ...................................................................................14
2
Sredstva preduzeća
Kako bi izvršilo svoj osnovni cilj i zadatak, i postiglo što veći profit za
sebe i društvo u celini, preduzće angažuje pored radne snage i određena
sredstva. Ova sredstva su neophodna za obavljanje delatnosti u preduzeću i
bez njih se ne može obavljati proces reprodukcije.
Može se reći da su sredstva određeni ekonomski resursi koje
kontroliše pravno lice, i rezultat su nekih prošlih događaja čijom
upotrebom u budućnosti se očekuje priliv prihoda.
Sredstva u preduzeću mogu se podeliti sa dva stanovišta:
- Prema pojavnim oblicima;
- Prema roku trajanja;
Prema
pojavnom obliku se dele na:
- Stvari, to su sredstva koja se javljaju u konkretnom
materijalnom obliku i to mogu biti zgrade, zemljišta, mašine,
proizvodi, roba, sredstva za transport i slično;
- Prava, to su sredstva koja nisu materijalnog karaktera, ne mogu
se opipati i to mogu biti potraživanja na primer proizvoda, robe,
zatim patenti i slično;
- Novac, efektivni novac (gotovina) u banci i na žiro računu;
Prema roku trajanja sva sredstva preduzeća se dele u dve osnovne
kategorije:
-osnovna (stalna) i
-obrtna.
Osnovna sredstva mogu biti u obliku stvari i prava (građevine,
oprema, šume, dugogodišnji zasadi,mašine, osnovno stado,
patenti, licence,franšize, koncesije, osnivački i izdaci za razvoj i
slično), dok obrtna sredstva mogu biti u obliku stvari, prava i
novca (zalihe materijala, proizvoda, gotovih proizvoda, deonice,
participacije, novac na banci žiro računu i slično).
4
Osnovna sredstva
Osnovna sredstva u preduzeću su trajna osnova za rad. To su sva ona
sredstva koja preduzeće koristi duži vremenski period, u više ciklusa
reprodukcije, a najmanje godinu dana. To predstavlja prvu i osnovnu
osobinu osnovnih sredstava. Dužina veka trajanja pojedinih sredstava je
različita i zavisi od više faktora:
-Vrste sredstava;
-Intenziteta korišćenja;
-Razvoja nauke i tehnike u proizvodnji sredstava;
-Kvaliteta sredstava i sl.;
Druga karakteristika osnovnih sredstava, je da ona postepeno prenose
svoju vrednost na gotove proizvode ili usluge, a da pri tome ne menjaju
svoj osnovni oblik. Ovde ne spadaju neka sredstva kao što su: zemljište,
stalna sredstva u pripremi, javni putevi, upisani a neuplaćeni kapital,
učešća i potraživanja, te dugoročni krediti i zajmovi, kaucije, potraživanja i
slično.
Treća karakteristika im je da im pojedinačna vrijednost prelazi zakonski
određen iznos novca.
Osnovna sredstva se ne troše znači u punom iznosu u jednom ciklusu
reprodukcije već se njihovo trošenje odvija u više faza. U periodu
korišćenja celom upotrebnom snagom učestvuju u procesu rada ali samo
jedan deo svoje vrednosti prenose na gotove proizvode u obliku
amortizacije. Na kraju veka trajanja, zadržavaju svoj prvobitni oblik a celu
vrednost prenose na proizvode ili usluge. Za taj proces potrebno je više
godina.
Cesto se osnovna sredstva poistovećuju sa sredstvima za rad, međutim
to nije isto, osnovna sredstva su mnogo širi pojam, jer pored sredstava za
rad sadrže i određena prava i potraživanja po osnovu osnovnih sredstava, a
činjenica je i da sva sredstva za rad nisu i osnovna sredstva, na primer sitan
inventar, alati.
5
