PEDAGOGIJA SA DIDAKTIKOM –Teorija za prvu parcijalu
1.
Šta je pedagogija ?
Pedagogija je nauka o odgoju u najširem značenju pojma o odgoju. To je
najopćenitije određenje pedagogij. Ona proučava i unaprijeđuje djelatnost odgoja, a
odgoj je jedna od temeljni životnih potreba. Bez odgojne funkcije život u ljudskom
društvu nebi bio moguć. To znači da odgoj datira od kako postoji ljudsko društvo i da
je star koliko i čovječanstvo. Riječ pedagogija dolazi od Grčke riječi paidagogos što
znači onaj koji vodi dijete tim imenom su bili nazvani grčki robovi koji su vodili
nadzor nad djecom u kući i izvan nje, vodili ih u školu i uopšte se bavili djecom. Taj
naziv se vremenom proširuje na sve one koji se bave odgojem a to su : roditelji,
učitelji i dr.
2.
Razvitak pedagogije kao teorije odgoja ?
Pedagoška teorija je proizašla iz prakse odgojne djelatnosti. Ona je proizvod
pozitivnih iskustava velikog broja odgajatelja i mislilaca koji su osmišljavali odgojnu
praksu kroz dugogodišnji period. Nastajanje pedagoške teorije i kostituiranje u
pedagogiju kao nauku bio je dugotrajan i mukotrpan proces.
3.
Historijski razvoj pedagogije ?
-
antička filozofija u tom razvoju pedagoške teorije pojavljuju se prva uopćavanje
prakse odgojne djelatnosti i to u čuvenim Homerovim epovima Ilijadi i Odiseji,
potom misli o odgoju izražavali su narodni pjevači rapsodi potom određeni opis
odgoja u Pedziji nalazi se u Ksenofontovom proznom djelu „Kirupedija“ koje je
pedagoško-politički roman posvećeno odgoju i životu Perzijskog kralja „Kira
starijeg“.
-
Prvi filozof s jasno izraženim mislima o odgoju bio je Pitagora, u gradu Kretonu
osnovao je neku vrstu škole internata u kojoj se odgajalo u skladu sa njegovim
učenjima.
-
Potrebu i moć odgoja snažno su istakli i sofisti koji su zastupali mišljenje da svaki
čovjek može postati filozof ako uči i ako se odgaja, mnogo zanimljivih misli o
odgoju dao je i Protagora, po njegovom mišljenju za učenje su prijeko potrebne
prirodne sposobnosti i vježbanja.
-
Sofističkom realizmu Sokrat je suprostavio učenje o apsolutnoj istini, a njihovom
utilarističkom moralu težu za moralnim savršenstvom ili vrlinom. On je odgoj
predpostavio obrazovanju, a moralni odgoj je najvažnije područije. Temeljna
Sokratova metoda ima 2 dijela Ironiju i Majeutiku.
-
Prvi odgojni sistem izradio je i teoriski zasnovao Platon na temelju Spartanskog i
Atinskog uzora. Izložio ga je u svojim djelima država i zakon.
-
Teoriju odgoja izložio je i Aristotel u djelima Politika i O odgoju ali ona nisu u
cjelosti sačuvana. Temeljna svrha odgoja je moralno savršenstvo, postizanje
kreposti i mudrosti. Prema Aristotelu odgoj je jedna od najvažnijih državnih
obaveza on je sredstvo jačanja države.
-
U razdoblju humanizma i renesanse pojavila se plejada mislitelja koji su se bavili
teorijom odgoja. Pojedine od njih možemo smatrati pedagozima ali su se puno
bavili pedagoškim pitanjima. Među pedagozima humanistima najznačajniji je
Italijanski humanist Vitorino De Feltre, koga zvou ocem humanosti i učiteljem
novog tipa. Odgajao je omladinu sa pravom ljudskom nježnošću mada u duhu
starog morala, što je karakteristično za sve humaniste.
-
Glavni predstavnik Francuske humanističke pedagogije je Francois Rabelais, bio
je jedan od najduhovitijih i oštrih kritičara srednjovjekovnog odgoja zauzimao se
za novi sistem odgoja. Zalagao se za realno obrazovanje, zdrav način života,
tjelesne vježbe naizmjeničnu izmjenu intelektualnog rada i odmora.
-
Osamostavljivanje pedagoške teorije pomogli su i prvi socijalisti i topisti, Thomas
Moor i Thomas Kampanel, u svojim djelima izložili su nove ideje o odgoju. Moor
u djelu „Utopija“ ističe ideju opšteg obaveznog školovanja za svu djecu i oba
pola, a Kampanela „Grad Sunca“ takođe izlaže nove ideje o odgoju.
4.
Zadaci pedagogije kao nauke ?
Kao naučna teorija odgoja pedagogija ima temeljni zadatak da proučava odgojno
obrazovni proces i da svojim rezultatima utiče na njegovo dalje razvijanje i
unapređivanje. Taj temeljni zadatak možemo izložiti podjelom na nekoliko određenih
zadataka:
-
da pedagoška nauka proučava i istražuje odgojne pojave, da pronalazi otkriva i
uopćava i utvrđuje zakonitosti na područiju odgoja i obrazovanja, da te
zakonitosti naučno klasificira i obrađuje
-
da rezultatima svog rada i istraživanja podpomogne daljnje razvijanje i
unapređivanje i usavršavanje odgojno obrazovnog rada u praksi, da ih
popularizira i snjima upoznava sve nastavnike i odgajatelje te tako utiče na
poboljšanje njihovog odgojnog rada.
-
Da naučno i kritički vrednuje rezultate postignute na područiju pedagoške teorije
i prakse da te rezultate normira i usmjeri prema višim i kvalitetnijim savršenijim
oblicima.
-
Da razvija i usavšava pedagošku metodologiju istraživanje u područiju odgoja i
to zato što rezultati istraživanja ovise o razvijenosti metoda, sredstava, tehnika i
postupaka istraživanja.
-
Naizad da se koristi rezultatima drugih graničnih ili srodnih nauka što dovodi do
njihovog međusobnog povezivanja da bi lakše objasnila svoj odnos prema drugim
naukama kao što su : filozofija, socijologija, psihologija.
5.
Podjela pedagogije (koje su to pedagoške discipline) ?
Pedagogija je vrlo razgranata nauka koja obuhvata čitav sistem pedagoški grana i
disciplina. Pojam pedagogija obuhvata sveukupna naučna razmatranja o odgoju dok
je pedagoška grana i disciplina uže naučno teorijsko područije specifično po svojim
zadacima rada. Postoji nekoliko kriterija klasificiranja pedagogije, a to su : dob
odgajanika, mjesto odgojnog rada, vrijeme na koje se odnosi specifični uvjeti rada, a
mogući su i drugi kriteriji :
1. uzmemo li u obzir dob odgajanika pedagogiju možemo podijeliti na : predškolsku,
školsku, visokoškolsku, adultnu
2. po mjestu odgojnog rada možemo je podjeliti na : obiteljsku, didaktiku,
internatsku i pedagogiju slobodnog vremena
3. s obzirom na vrijeme u kojem se odgojni rad ostvaruje djelimo je na : povijest
pedagogije, na suvremenu pedagogiju, pedagošku futorologiju
