Tarifni sistemi u međunarodnom poslovanju – Ispitana pitanja
ISPITNA PITANJA I PARCIJALNI
TARIFE U SAOBRAĆAJU
1. Šta se podrazumeva pod tarifnim sistemima ?
Tarifski sistem predstavlja sistemski uređen skup propisa i cijena, određenih usluga, u
pojedinim vidovima saobraćaja, te uslužnim djelatnostima vezanim za saobraćaj.
ili
Pod tarifnim sistemom podrazumijeva se cjelokupnost tarifa jednog saobraćajnog
sredstva i skup načela na kojima su te tarife izrađene, odnosno tarifni sistem čini skup
tarifnih načela, tarifna struktura i nivo cijena.
2. Koji su osnovni tarifni sistemi u međunarodnom poslovanju?
Postoje četiri vrste tarifnih sistema, i to:
Prirodni,
Ekonomsko-politički,
Državni i
Mješoviti.
3. Šta se podrazumeva pod pojmovima tarifna politika i tarifna tehnika?
Tarifna politika je dio finansijske politike. Tarifna poltika je skup ciljeva, instrumenata,
načela i sredstava kojima se utiče na visinu cijene prevoza.
Tarifna politika saobraćajnih preduzeća predstavlja ekonomski okvir za istraživanje
tržišta za odnose sa korisnicima usluga za primjenu tarifa i stvaranje osnovnih
pretpostavki za prednosti u odnosu na konkurenciju
Tarifna tehnika je konstrukcioni oblik saobraćajnih i drugih tarifa i zavisi od specifičnost
pojedinih vrsta usluga, na primjer: transportnih, špredterskih, lučkih i skladišnih.
Tarifna tehnika je promjenjiva i zavisi od vještine njihovih sastavljača (tarifni tehničari i
tariferi kao stručnjaci za primjenu tarifa).
4. Šta se podrazumeva pod pojmovima tarifni razred i tarifni stav?
Tarifni razred je skup srodnih predmeta (za prevoz koji se odvija na određenim
relacijama po istim cijenamam).
Tarifski razredi predstavljaju svrstavanje (sortiranje) svih vrsta robe, koje se očekuju u
prevozu u grupe, koje prema karakteristikama robe, predstavljaju osnovu za naplatu
prevoznine.
Tarifni sistemi u međunarodnom poslovanju – Ispitana pitanja
Tarifski stav je iznos u tarifskoj valuti koji je predviđen za obračun vozarine po jedinici
mjere.
5. Koja su osnovna tarifna načela i šta ona predstavljaju?
Tokom primjene tarifa, stvorena su i tarifska načela. Osnovna tarifska načela su sljedeća:
a) Načelo javnosti,
b) Načelo jednakosti,
c) Načelo trajnosti, i
d) Načelo jasnoce.
6. Koja su obeležja prirodnih i ekonomskih tarifnih sistema?
Kod prirodnog tarifskog sistema cijena prevoza se obračunava na osnovu težine i
zapremine pošiljki koja se prevozi te načina prevoza: direktan prevoz, kombinovani
prevoz, sporovozni prevoz, brzi i ekspersni prevoz i dr.
Suština ovog tarifnog sistema je stimulisanje maksimalnog korištenja kapaciteta: nosivost
i zapremina prevoznih kapaciteta.
To dovodi do minimiziranja troškova prevoza.
Za obračun cijene prevoza uzima se u obzir prosječna cijena koštanja prevoza pošiljke na
određenim relacijama, a zanemaruju se posebni troškovi za svaku vrstu prevoza i posebni
uslovi prevoza.
Vrsta i vrijednost robe nema uticaja na visinu takvih cijena.
Ovaj sistem je jednostavan za obračunavanje vozarine i obračun na visini realnih
vrijednosti prevoznih usluga.
Na ovaj sistem nema uticaja državna saobraćajna politika.
Najviše se koristi na željeznici a može i u drugim saobraćajnim granama.
Može se kombinovati i sa drugim tarifnim sistemima.
Ekonomski tarifni sistem ima za osnovicu utvrđivanja prevoznih cijena samo vrijednost
robe u prevozu. U formiranju tarifa za pojedine robe vrijednost robe se uzima u raznim
varijantama.
Ovaj sistem se naziva i klasifikacionim sistemom, odnosno sistemom klasifikovanja po
vrijednosti.
Jedna od karakteristika ovog tarifnog sistema jeste vrlo velika diferencijacija prevoznih
cijena, tako da postoje znatne razlike između najviše i najniže cijene prevoza.
Razlika između najviše i najniže cijene prevoza u jednoj tarifi naziva se tarifni raspon.
U ovom tarifnom sistemu troškovi prevoza pokrivaju se samo u prosjeku, tako da se
izvjesne robe prevoze znatno iznad prosječne cijene prevoza, a druge ispod prosječne
cijene prevoza.
7. Koja su obeležja državnih, mešovitih i tržišnih tarifnih sistema?
Državni tarifni sistemi formiraju se u skladu s ciljevima, načelima i instrumentima
ekonomske i saobraćajne politike koju donose državna tijela.
Država putem svojih organa rješava određene prviredne i društvene potrebe.
