Softver računarskog sistema

Univerzitet “Union-Nikola Tesla”

FAKULTET ZA PRAVO, BEZBEDNOST I MENADŽMENT

“KONSTANTIN VELIKI”

NIŠ

SEMINARSKI RAD

PREDMET : Poslovna Informatika

TEMA : Softver računarskog sistema

Mentor Student
Prof.Dr. Milan Stanković Jelena Jović
br. indeksa PR43-P/2016

Niš, 2016

S A D R Ž A J :

Uvod........ ............................................................................................................................ 3

1. Pojam Softvera ............................................................................................................. 4

2. Podela softvera ............................................................................................................. 5

3. Sistemski softver .......................................................................................................... 6

4. Operativni sistem........................................................................................................... 6

5. Aplikativni softver......................................................................................................... 11

6. Programski jezici .......................................................................................................... 13

7. Informacioni podsistemi poslovnog sistema .................................................................16

Zaključak ...............................................................................................................................17

Literatura................................................................................................................................18

1. Pojam softvera

Prvi računari su se pojavili kao odgovor na čovekovu težnju da se proces računanja

pojednostavi, ubrza i učini tačnijim. Danas se računari koriste u gotovo svim sferama privatnog i
poslovnog   života   ljudi.   Koriste   se   za   rešavanje   širokog   spektra   složenih   naučno-tehničkih
problema (projektovanje i upravljanje procesima u industriji, saobraćaju, komunikacijama i sl.), u
ekonomiji   (za   potrebe  menadžmenta,   knjigovodstva,   bankarstva,...),   u   umetnosti   i   izdavaštvu
(procesiranje   i   prelom   teksta,   crtanje,   slikanje,   sintezu,   obradu   i   reprodukciju   audio   i   video
materijala), kao i u svakodnevnom životu (korišćenje kućnih uređaja poput radija i televizije).

Potreba za uspostavljanjem i održavanjem veza između ljudi, raznih organizacija,

preduzeća i sl. predstavlja još jedan segment ljudskog interesovanja gde su računari zauzeli
lidersko mesto. Upotrebom računara današnja era mobilne telefonije i intereneta podigla je nivo
kvaliteta u komunikaciji omogućivši brzu i jednostavnu komunikaciju između ljudi, razmenu
dokumenata i elektronske pošte, pretragu podataka, elektronsko bankarstvo i trgovinu,
oglašavanje i reklamiranje i mnoštvo drugih javnih i privatnih servisa.

Svaki savremeni elektronski računar, pored svoje fizičke konstrukcije - hardvera poseduje

i sistem programa - softver. Softver je niz naredbi koji je smešten u memoriji računara, izvršava
se na nekom hardveru i neophodan je za svrsishodno delovanje jednog računarskog sistema.
Pojam softver prvi je iskoristio John W. Tukey 1957. godine. Pojam je nastao kao analogija
pojmu hardver. Na engleskom reč hardver označava čvrste, opipljive delove računara, dok je
softver dobio naziv od engleske reči soft - meko.

Kritičan trenutak u razvoju softvera je softver Linus Torvalds-a studenta operativnih

sistema iz Helsinkija. Linux se koristi i danas i besplatan je za sve korisnike, po odluci njegovog
tvorca. Uspeh Linux-a inspirisao je proizvođače Apple, Sun, Hewlett Packard, Microsoft i druge
da isporučuju programe sa otvorenim izvornim kodom.

Softver

je skup raznovrsnih računarskih programa koji obavljaju različite funkcije. Svaki

program   je   sačinjen   iz   niza   programskih   instrukcija   koje   su   napisane   sa   ciljem   izvršavanja
određenog problema. Instrukcije se kodiraju i smeštaju u određene fajlove na hard disku.
Razvoj računarske tehnologije ne bi bio moguć bez začetka i razvoja određenih naučnih oblasti
kao što su računarsko inženjerstvo, nauka o računarima i računarske tehnologije. Računarsko
inženjerstvo   se   bavi   projektovanjem   i   proizvodnjom   fizičkih   komponenti   računara,   nauka   o
računarima   se   bavi   teorijskim   aspektima   arhitekture   računara   i   računarskog   softvera,   dok   se
računarske tehnologije bave praktičnom primenom računara.
Primena sve savremenijih tehničkih sredstava, a posebno elektronskih računara za automatsku
obradu podataka uslovila je razvoj još jedne naučne discipline kaja se naziva informatika.

2. Podela softvera

Softver možemo sagledavati sa aspekta sistemskog i aplikativnog softvera pri čemu

ističemo programske jezike kao vrlo bitnu kategoriju ali i neke posebne namenske programe
(poput MS Project i sl.)
Softver ne može raditi bez hardvera, kao što hardver ne može raditi bez softvera. Na
hardveru (kao što je hard disk) se nalazi softver (kao što je operativni sistem), softver upravlja
hardverom. Obično, softver sa hard diska se učitava na RAM memoriju odakle se prosljeđuje
procesoru koji izvšrava naredbe koje sadrži neki program (softver). Najniži nivo softvera je
mašinski kod (binarni kod), najjednostavniji oblik programa koji je obično teško promjeniti.
Softver se zato češće piše u programskim jezicima višeg nivoa koje ljudi mnogo bolje razumeju
nego li nule i jedinice. Za prevođenje programskih naredbi se koristi kompajler koji ponovo
prevodi taj kod u, najniži, mašinski kod koji računar razume (nule i jedinice).
Sve što računar radi, rezultat je sekvenci ekstremno jednostavnih aritmetičkih i logičkih operacija
izvršenih velikom brzinom. Zadatak programera je da razvije instrukcije koje objedinjavaju ove
operacije na upotrebljiv i odgovarajući način koji računar prepoznaje.
Algoritam je set procedura koje se izvršavaju korak po korak u cilju obavljanja nekog zadatka.
Računarski program počinje sa nekim algoritmom napisanim na prirodnom jeziku, a zadatak
programera je da algoritam prevede u program.

Na osnovu funkcija koje izvršava, softveri se dele na sledeće grupe:

1. sistemski softver, koji koordinira rad hardvera i obavlja brojne operacije koje korisnici obično

ne vide,

2. aplikativni softver, koji služi kao proizvodni alat i pomaže korisnicima računara da reše

određene probleme,

3. kompajleri i drugi programi za prevođenje, koji omogućavaju programerima da kreiraju

programe,

4. drajveri i drugi uslužni programi, koji omogućavaju rad periferija računara, administraciju,

održavanje i zaštitu računarskog sistema.
Generalno softver se može podeliti u dve osnovne vrste. To su (slika 1.):



Sistemski softver i Aplikativni softver

Slika 1. Podela softvera