-
Gljivice su mikroorganizmi koji se nalaze svuda u prirodi. Prema
mjestu djelovanja patogene gljivice mogu izazvati bolesti na
površini kože i sluznica, ili osim epidermisa kože mogu zahvatiti i
dublje slojeve kože i ostale organe.
-Gljivice primarno žive u zemlji kao saprofiti, patogeni postaju u
ljudskom organizmu bilo da su uneseni inhalacijom aerosola ili
inokulacijom.
Infekcija se iz primarnog mjesta može širiti perkontinuitatem,
hematogeno, bronhogeno, te na susjedne bliske organe.
Patogene gljivice mogu uticati na organizam preko svog:
-
toksično-metaboličnog djelovanja
-
preko tvrde kapsule koju posjeduju koja omogućava fagocitozu
-
Preko sposobnosti da neke gljivice fagocitirane nisu uništene,
nego se razmnožavaju unutar fagocita uništavajući sam fagocit.
Epidemiologija:
Gljivice žive na sluznicama čovjeka i životinja kao saprofiti.
Razmnožavaju se u crijevnom traktu čovjeka i životinja. Ne stvaraju tegobe kod
zdravog organizma.
Patogeneza:
Kod oslabljenog organizma naglo se razmnžavaju i koloniziraju
sluznice u vidu bijelih naslagam te izazivaju upalni proces ispod njega. Mogu se
javiti u ustima, ždrijelu, jednjaku, rektumu, vagini, na koži oko anusa ili u pregibima.
Razvija se pneumonija, gljivična sepsa stvaraju se granulomatozni čvorići i apscesi u
različitim organima.
Klinička slika:
ovisi o zahvačenom organu. Lokalizirana kandidijaza na nekom
organu se lakše liječi, dok sistemska je najteži oblik, pogotovo ako je zahvačen CNS.
Lokalizirana kandidijaza
- Kožna kandidijaza-može se javiti u svakom dijelu kože koja je prethodno
oštečena.Primarne promjene predstavljaju suhi ograničeni eritem, sa plakovima i
markiranim rubovima. Kod imunokomprimiranih ove promjene se mogu jače širiti i
generalizirati i često se javljaju sa soorom.
•
Soor(Bednarove afte) javlja se i kod dojenčeta kao bijele tačkaste,
siraste naslage na dijelovima bukalne sluznice, uz premolarem ali i na
drugim dijelovima. Kod anergičnih osoba može se prenijeti na kožu
lica, te na sluznice respiratornog i digestivnog sistema.
•
- Stomatitis- kod veće djece i odraslih
•
- Kandidijazne pneumonije
Dijagnoza:
mikroskopski nalaz uzročnika iz
brisa, te serološki testovi.
Terapija:
Fluconasole, nistatin
Kod vaginalne: Misconasole
Kod sistemske daje se amfotericin
Profilaksa
: antifungalni antibiotici
