МИТ Универзитет - Скопје
Втор циклус на студии – Здравствен менаџмент
Предмет: Здравствена економија
Тема: Организација на јавно-здравствени системи
Наслов: Модели на организација и финансирање на здравството
Ментор:
Изработил:
Проф. Д-р Маријан Стевановски
Александар Битовски
Скопје , декември 2012
2
Содржина
1. Вовед ................................................................................................................................ 3
2.
Организациска структура во одбрани
земји ................................................................ 4
2.1 САД ............................................................................................................... 4
2.2 Велика Британија .......................................................................................... 5
2.3 Германија ....................................................................................................... 6
3 Шеми на финансирање на здравствените установи .................................................... 8
3.1 САД ................................................................................................................ 8
3.2 Велика Британија .......................................................................................... 9
3.3 Германија ...................................................................................................... 10
4 Компарација и недостатоци на трите модели на организација и финансирање на
здравството ..................................................................................................................... 12
5 Заклучок .......................................................................................................................... 14
6 Библиографија ................................................................................................................ 15
4
2. Организациска структура
2.1 Соединети Американски Држави
Во САД е застапен пазарниот модел на финансирање на здравствената заштита.
Уште од 1990 год. со приватното здравсвено осигурување биле опфатени околу 73% од
населението, додека 27% од населението било опфатено со социјално осигурување
(Medicare за лица постари од 65 години и Medicaid за социјално загрозени лица). Од
педесетите години, речиси 14% од вкупното население во САД или околу 35 милиони
немале никаков вид здравствено осигурување
1
. Ваквиот состав на здравственото
осигурување во САД значајно се разликува од составот во европските земји.
Америчкото здравство се карактеризира со најголеми трошоци во светот, со мал
удел на јавни вложувања и со најголеми
разлики во можноста за пристап за
здравствена заштита. Денес, дражавите во
Америка значајно партиципираат во
одредени програми за здравствена заштита
за посебни групи на осигуреници и посебни
болести. Исто така посебно се финансираат
и одредени групи на луѓе кои имаат слаба
материјална основа за финансирање на
својата здравствена заштита и спаѓаат во
т.н. Medicare праграма. Од вкупно 296,8
милиони
вработени
американци,
работодавачите пружаат здравствена
заштита на само 164 милиони жители, а
социјалните програми преку јавно
финансирање обфаќаат околу 25% или 73
милиони жители. Вкупно 16% од жителите
1
Mastilica.M, Financiranje zdravstvene zastite i zdravstveno osiguranje, str.6, http://www.pharma.hr
Слика 1: Работодавачите пружаат здравствена заштита
на повеќе од 160 милиони работници и членови на
нивните семејства
Sorce: Health Insurance An Overview
http://www.commonwealthfund.org (March, 2007)
5
или 47 милиони се неосигурани, што представува покачување за околу 34% во однос на
показателите од 1990 година.
2.2 Велика Британија
Велика Британија има Beveradge модел на организација на здравствениот сектор.
На врвот на самата организација на Националната здравствена служба (NHS) е
министерството за здравство (Department of
Health) на Велика Британија, а неговата
главна задача е распределба на средства и
носење на законски регулативи. Владата на
Велика Британија преку министерството за
здравство е непосредно одговорна пред
парламентот.
Посебни
стратегиски
здравствени единици (Strategic Health
Authorities-SHA) представуваат врска помеѓу
давателите на здравстена услуга и давателите
на здравствена заштита, а тоа нејчесто се
фондовите за здравствена заштита. Овие
здравствени тела покриваат различни делови
на Велика Британија и ги има десеттина на
број. Во самата организација на
Националната здравствена служба посебна
улога имаат фондовите за примарна нега
(Primary Care Trusts). Тие се воведени во
1997 год. и представуваат посебни тела за преговарање со давателите на здравствени
услуги
2
.
2
The British Health and Weltare System, http://elt.britcovn.org
Слика 2: Организација на стратегиските здравствени
единици во Велика Британија
Source: Thomas J. (2007), Methods of financing health care,
Fifteenth International Conference of Social Actaries and
Statisticians Helsinki, Finland, 23-25 May, 2007.
