ULOGA PORODICE U ODGOJU DJECE
4
1. UVOD
Porodica je sredina u kojoj dijete stiče prve socijalne kontakte. U porodici ostvaruje prve
međuljudske odnose, doživljava njihovu psihofizičku vrijednost, stiče predstave o svijetu.
Upravo se tu stiču prva znanja, uče vještine, navike i razvijaju sposobnosti porodice. porodici
dijete bi trebalo da nailazi na razumijevanje, zaštitu pomoć, sigurnost i ljubav što učvršćuje
vezu između njega roditelja i drugih članova. Osnovno pravo svakog djeteta je da živi u
okruženju u kojem će se osjećati sigurno i zaštićeno je obaveza odraslih,tj. njegovih roditenja.
Porodica je zadužena za razvijanje i stabilizaciju emotivnog života ličnosti. Stiču se temeljne
structure ličnosti, formiraju osnovni pogledi na svijet, razvija se osnovna radna,estetska i
moralna kultura djece. Sve nabrojano se postie uz pomoć vaspitanja u kojem roditelji imaju
ključnu ulogu i zadatak, a to je da kroz različite porodične situacije formiraju i kreiraju zrelu,
sposobnu, marljivu i moralnu ličnost. Danas kad je brz ritam života, prezaposlenost, uloga
poredice je sve složenija i delikatnija za normalnu socijalizaciju i emocionalnu stabilnost
djeteta. Procesi socijalizacije kod neke djece danas se više ne odvija putem “tradicionalni
institucija škole i porodice” već su te funkcije preuzeli mediji u prvom redu televizija. Djeca
odrastaju uz televiziju kao uz kućnog prijatelja, upijajući slike i riječi koje im nudi. Porodični
život se odvija uz televizor, uz njega se jede, raspravlja , radi i odmara. U doba napretka
tehnologije nezamislivo je da socijalizacija i odrastenje djeteta bude bez medija masovne
komunikacije bez obzira na njihove loše i dobre stane.
5
2. PORODICA U ODGOJU DJECE
2.1. Porodica
Porodica je prvi odgojni faktor. Definiše se kao osnovna društvena ćelija i kao jedna od
najsloženijih, najstarijih i najtrajnijih društvenih grupa. Ona zahvata vrlo različite strane
ljudskog života, pa zbog toga postoji čitavo bogatstvo značenja i objašnjenja, od filozofskih,
socioloških, psiholoških, vaspitnih, socijalnih, pa do ekonomskih i pravnih.Način života u
porodici,sama unutrašnja organizacija, odnosi između članovima pružaju zaštitu, odgoj i
pripremanje za život u društvu. Važna uloga porodice jeste njeno posredovanje u prenošenju
društvenih, moralnih i drugih vrijednosti društva u kome postoji. U odnosu na njenu
nezamijenjuvu ulogu kao žiotne zajednice,svako društvo je zainteresirano za morano zdravu,
socijano sigurnu i čvrsto zasnovanu porodicu jer će se samo u takvoj porodici moći ostavriti
pretpostavke za pravilan razvoj njenih članova.
U društvenim odnosima u kojim društvo preuzima brigu edukacije počevši od predškolskog
uzrasta i dalje, ova funkcija porodice se smanjuje. U velikoj mjeri na to je uticala i ekonomska
funkcija porodice. Za razliku od robovlasničkog i feudalnog društva, kapitalistički način
proizvodnje i buržoaski politički sistem udaljavaju kako ženu tako i muškarca od same
edukativne uloge u porodici. Biološka funkcija porodice je pokazala svoju evoluciju.
U
porodici se odvija primarna socijalizacija. U toj maloj, ali veoma značajnoj bio-
psihosocijalnoj grupi djeca stiču prva iskustva o ljudskim bićima i njihovim međusobnim
odnosima.
Porodica je u sadržinskom, strukturnom i formalnom pogledu istorijski promjenjiva društvena
grupa koja ima sledeća opšta obilježja:
a) Počivana heteroseksulanim vezama pomoću kojih muškarci i žene zadovaljavaju
polne, duhovne,moralne,estetske i druge potrebe i obezbjeđuju reprodukciju društva
rađanjem potomstva;
b) Zasniva sistem srodničkih odnosa za polne tabue i podjele uloga unutar porodice
(biosocijalne osnove porodice);
c) Obezbjeđuje i razvija socijalne i individualne (moralne i psihičke) osobine ličnosti
(socijalne osnove porodice)
