Gimnazija Kraljevo
MATURSKI RAD
Predmet: Istorija
Tema: Manastiri Žiča i Manasija
Učenik:
Profesor:
Sadržaj:
1.Uvod..........................................................................................................3
1.1. Hramovi i manastiri.........................................................................4
2. Manastir Žiča............................................................................................ 5
2.1. Lokacija i vreme izgradnje.............................................................5
2.2. Ktitor – Stefan Prvovenčani............................................................6
2.3. Istorija manastira............................................................................7
2.4. Arhitektura i slikarstvo...................................................................8
3. Manastir Manasija....................................................................................9
3.1. Lokacija i vreme izgradnje.............................................................9
3.2. Ktitor – Stefan Lazarević..............................................................10
3.3. Istorija manastira..........................................................................11
3.4. Arhitektura i slikarstvo.................................................................12
4. Zaključak................................................................................................13
Literatura.................................................................................................... 14
2
Vlasti su više puta ukidali patrijaršiju, ali i obnavljali. U vreme patrijarha
Makarija Sokolovića (1557—1571) jurisdikcija patrijaršije pokriva široku
teritoriju od Ohrida do Budima. Crkveni poglavari su podizali ili podržavali
mnoge bune protiv osmanlijskih vlasti. Sve će to uroditi ukidanjem srpske
patrijaršije od strane sultana Mustafe III 1766. godine.
Od 1766. godine srpska crkva potpada pod jurisdikciju Vaseljenske patrijaršije, a
većinu episkopa cinili su Grci - Fanarioti. Sve do 1920. godine ne postoji
jedinstvena crkvena organizacija kod Srba i taj period u historiografiji se naziva
dobom postojanja pokrajinskih crkava. Najznacajnija od svih pokrajinskih
crkava bila je Karlovačka mitropolija sa sedištem u Sremskim Karlovcima.
Stvaranjem Kraljevine Srba, Hrvata i Slovenaca (1918) stvoreni su uslovi i za
crkveno ujedinjenje. Od 1920. godine središte srpske crkve je u Beogradu, a
crkva ima dostojanstvo patrijaršije. Vaseljenska patrijaršija je ubrzo priznala
ujedinjenje pokrajinskih srpskih crkava i stvaranje patrijaršije posebnim
tomosom.
1.1. Hramovi i manastiri
Srpska pravoslavna crkva ima veliki broj hramova i manastira.
Među najpoznatije i najznačajnije spadaju: Hram Svetog Save na Vračaru,
Saborna crkva i Crkva svetog Marka u Beogradu... Manastiri: Hilandar,
Studenica, Žiča, Gračanica, Dečani, Sopoćani, Pećka patrijaršija, Devič,
Mileševa, Ravanica, Ljubostinja, Ćelije, Tronoša, Ostrog, Cetinjski manastir,
Hopovo, Krušedol, Vraćevšnica, Manasija, Đurđevi Stupovi, Lepavina, Krka,
Krupa, Dragović, Banjska, Piva, Savina, Soko, Gornjak,Vitovnica, Radovašnica,
Tavna, Moštanica, Dobrun…
Mnogi od ovih manastira i crkava su nastali u vreme Nemanjića (12. vek) i
imaju ikone i freske od izuzetnog značaja i vrednosti za celokupnu svetsku
kulturu, a naročito za hrišćansku kulturu i civilizaciju. Stoga je UNESCO na
spisak svetske kulturne baštine do sada uvrstio manastire: Visoki Dečani,
Studenica i Sopoćani, dok se u postupku za uvrštavanje na taj spisak nalaze i
manastiri: Gračanica i Pećka patrijarhija, kao i crkva Bogorodice Leviške u
Prizrenu.
4
